Definiëring patiëntenvoorlichting
- Patiënteninformatie
o Algemene informatie ziekenhuis/afdeling
o Informatie onderzoeken/ingrepen
o Informatie diagnose/prognose
o Informatie behandeling
- Patiënteninstructie
o Aanleren handeling
- Patiënteneducatie
o Versterken van ziekte-inzicht en mogelijkheden tot zelfzorg
- Patiëntenbegeleiding
o Emotionele ondersteuning
Doelen en belang patiëntenvoorlichting
- Recht op informatie over gezondheidstoestand
- Recht op toestemming na informatie
Doelen patiëntenvoorlichting
- Vergroten van kennis en inzicht
- Leren van handelingen
- Verwerken van ervaringen en gevoelens
- Helpen bij besluitvorming
- Aanpassen van levenswijze
- Sociale omgeving betrekken bij zorg
Voorwaarden voor effectieve voorlichting
- Voorlichting sluit aan bij referentiekader patiënt
- Verschillende disciplines hebben voorlichting op elkaar afgestemd
- Aandacht voor relationele aspecten in contact tussen vpk en patiënt
o Kan aangeven of hij de informatie al dan niet begrijpt
o Zich ondersteund voelen als hij informatie die hij als bedreigend
ervaart moet verwerken
o Kan werken aan zijn mogelijkheden om situatie onder controle te
krijgen
o Ter sprake durven brengen als hij zich niet in staat voelt om
bepaalde instructies uit te voeren en samen met vpk te onderzoeken
waardoor dit gevoel veroorzaakt wordt
o Bereid zijn om advies en instructies op te volgen
Copingstrategieën
- Avoiders
- Sensitizers
- Deniërs
Verwerken van informatie
- Via het zien
- Via het horen
Basishoudingen via voorlichter
, - Betrokkenheid
- Acceptatie en respect
- Integriteit
- Zorgvuldigheid
- Deskundigheid
- Participatieve houding
- Bereid tot zelfbeoordeling en openstaan voor feedback
Patiëntenempowerment door patiëntenvoorlichting
- 3 doelen
o Zelfbeheer van ziekte en behandeling
o Capaciteit om te participeren in zorg en mogelijkheid om duidelijke
keuzes te kunnen maken
o Psychosociale zelf-efficiëntie en toegang tot best mogelijke
levenskwaliteit
- Doelstellingen patiënt empowerment
o Grotere autonomie patiënt
o Reductie of uitstel van opname in thuisvervangende structuren
o Verhogen tevredenheid patiënt, entourage, professionals
o Grotere therapietrouw
o Adequater gebruik zorg
o Voorkomen chronische ziekte en tijdig onderkennen beginnende
symptomen
o Tragere progressie van ziekte door crisissituaties te vermijden
o Lagere consumptie van urgente medische hulp en minder
complicaties
o Betere levenskwaliteit en beter gewaardeerde rol voor chronische
ziekte binnen samenleving
o Aanmoedigen van verandering en totstandkoming van participatieve
cultuur binnen zorginstellingen
o Verminderen van sociale ongelijkheden in gezondheid
Patiënt centraal: stappenmodel
- Openstaan
o Contact
o Behoeften
o Emoties en gevoelens
o Omgevingsfactoren
o Persoon van vpk
- Begrijpen
o Opnemen informatie
o Verwerken informatie
o Onthouden informatie
o Ondersteunende interventies
o Sluit aan bij bekende: referentiekader patiënt
o Zorg voor overzicht en opbouw
o Bevorder interactie
o Houd voortdurend contact
- Patiënteninformatie
o Algemene informatie ziekenhuis/afdeling
o Informatie onderzoeken/ingrepen
o Informatie diagnose/prognose
o Informatie behandeling
- Patiënteninstructie
o Aanleren handeling
- Patiënteneducatie
o Versterken van ziekte-inzicht en mogelijkheden tot zelfzorg
- Patiëntenbegeleiding
o Emotionele ondersteuning
Doelen en belang patiëntenvoorlichting
- Recht op informatie over gezondheidstoestand
- Recht op toestemming na informatie
Doelen patiëntenvoorlichting
- Vergroten van kennis en inzicht
- Leren van handelingen
- Verwerken van ervaringen en gevoelens
- Helpen bij besluitvorming
- Aanpassen van levenswijze
- Sociale omgeving betrekken bij zorg
Voorwaarden voor effectieve voorlichting
- Voorlichting sluit aan bij referentiekader patiënt
- Verschillende disciplines hebben voorlichting op elkaar afgestemd
- Aandacht voor relationele aspecten in contact tussen vpk en patiënt
o Kan aangeven of hij de informatie al dan niet begrijpt
o Zich ondersteund voelen als hij informatie die hij als bedreigend
ervaart moet verwerken
o Kan werken aan zijn mogelijkheden om situatie onder controle te
krijgen
o Ter sprake durven brengen als hij zich niet in staat voelt om
bepaalde instructies uit te voeren en samen met vpk te onderzoeken
waardoor dit gevoel veroorzaakt wordt
o Bereid zijn om advies en instructies op te volgen
Copingstrategieën
- Avoiders
- Sensitizers
- Deniërs
Verwerken van informatie
- Via het zien
- Via het horen
Basishoudingen via voorlichter
, - Betrokkenheid
- Acceptatie en respect
- Integriteit
- Zorgvuldigheid
- Deskundigheid
- Participatieve houding
- Bereid tot zelfbeoordeling en openstaan voor feedback
Patiëntenempowerment door patiëntenvoorlichting
- 3 doelen
o Zelfbeheer van ziekte en behandeling
o Capaciteit om te participeren in zorg en mogelijkheid om duidelijke
keuzes te kunnen maken
o Psychosociale zelf-efficiëntie en toegang tot best mogelijke
levenskwaliteit
- Doelstellingen patiënt empowerment
o Grotere autonomie patiënt
o Reductie of uitstel van opname in thuisvervangende structuren
o Verhogen tevredenheid patiënt, entourage, professionals
o Grotere therapietrouw
o Adequater gebruik zorg
o Voorkomen chronische ziekte en tijdig onderkennen beginnende
symptomen
o Tragere progressie van ziekte door crisissituaties te vermijden
o Lagere consumptie van urgente medische hulp en minder
complicaties
o Betere levenskwaliteit en beter gewaardeerde rol voor chronische
ziekte binnen samenleving
o Aanmoedigen van verandering en totstandkoming van participatieve
cultuur binnen zorginstellingen
o Verminderen van sociale ongelijkheden in gezondheid
Patiënt centraal: stappenmodel
- Openstaan
o Contact
o Behoeften
o Emoties en gevoelens
o Omgevingsfactoren
o Persoon van vpk
- Begrijpen
o Opnemen informatie
o Verwerken informatie
o Onthouden informatie
o Ondersteunende interventies
o Sluit aan bij bekende: referentiekader patiënt
o Zorg voor overzicht en opbouw
o Bevorder interactie
o Houd voortdurend contact
