Internationale handels- en betalingstechnieken
Hoofdstuk 1: internationale handel
1. Praktijkvoorbeeld: Apple TV 4K
Reefer container = container waarvan men de temperatuur en de vochtigheid kan controleren
(altijd in ‘voet’ = 30,48 cm)
Stu en = goederen in de container plaatsen
Rederij = een onderneming die schepen, al dan niet met bemanning, ter beschikking stelt van
een andere partij die dan de economisch exploitatie voor haar rekening neemt
Transittijd = tijd die nodig is om van de haven van vertrek naar de haven van bestemming te
varen
Verkoopsvoorwaarde CIF Zeebrugge = bepaalt dat de verkoper het vervoer regelt en betaalt en
dat hij ook een verzekering afsluit en de premie betaalt tot op het ogenblik dat de goederen in de
haven van Zeebrugge zijn aangekomen.
koper draagt wel het risico tijdens het zeevervoer
Documentair krediet = een betalingswijze specifiek voor de internationale handel (zie later)
Pagina 1 van 95
,Vlaamse KMO’s trekken zelden spontaan naar een buitenlandse markt: -> angst?:
De onverwachte prijsvraag uit buitenland
Toevallige buitenlandse order
Succesverhaal collega’s
Opportuniteit
…
Voordelen internationaal ondernemen:
Meer winst
Groeien als bedrijf
Merkbekendheid
Specialiseren
Schaalvoordelen
‘dode seizoenen’ overbruggen
2. Wat we verstaan onder internationale handel
Handel = goederen van plaats van voortbrengt naar plaats van gebruik of verbruik brengen – zo
wordt een ‘meerwaarde’ gecreëerd + winst maken met deze activiteit
zorgen voor de distributie van de goederen naar die plaatsen waar ze worden gevraagd en
daarvan een winstgevende activiteit maken
Binnen hetzelfde land of internationaal
Veel reglementeringen en documenten (zowel nationale als internationale – in de EU of
erbuiten): e iciënt mee omgaan
Kopen en verkopen kan alleen gerealiseerd worden dankzij ondersteunende functies en die zijn:
Vervoer (inclusief laden en lossen)
Verzekering tegen schade tijdens het vervoer
Opslag
Douane en overheidsreglementering
Betaling (snelheid, soepelheid, zekerheid)
3. De redenen voor internationale handel
Groei van het volume van de wereldgoederenhandel en BBP (1950-2023)
Pagina 2 van 95
, Redenen voor internationale handel:
1. Goederen zijn niet overal beschikbaar: bv aardolie, ko ie, bananen , …
Te verklaren door natuurlijke factoren bv. Ondergrond, klimaat, reliëf, …
2. Sommige goederen kunnen op andere plaatsen goedkoper aangekocht worden: bv
schoenen, elektronica, garens, confectiekleding
Die verschillen tussen landen zijn te verklaren door landsgebonden, socio-
economische factoren: bv lagere lonen of sociale lasten, lagere belastingen, betere
scholing, door aanbod van arbeidskrachten enzovoort…
Soms staan andere landen ook al verder in de technologie of betere wetgeving
3. Steeds verder ontwikkelende vervoerstechnieken
Koelschepen
Tankschepen
Containerschepen
Luchtvervoer
Pijpleiding
4. Globalisering van de economie
Door intensiever contact tussen verschillende landen leren we andere producten
kennen bv. Kiwi, avocado, zeldzame metalen, …
Een goed wordt vaak niet meer op 1 plaats geproduceerd
4. De Europese Unie in een notendop
4.1 Beknopte geschiedenis
1958 Start van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) met zes landen na
ondertekening van het verdrag van Rome (basisakte) (samenwerking lidstaten via
douane-unie + gemeenschappelijke markt = economische unie)
als iedereen beter samenwerkt zullen we niet nog eens zo een oorlog
krijgen (regio laten vooruit gaan)
1979 Start van Europees Monetair Systeem (EMS): waarbij lidstaten onderling
overeenkomen dat de wisselkoersen tussen hun munten maar beperkt mogen
schommelen 1ste stap naar monetaire unie en euro en voorspelbare markt
munten mogen beperkt schommelen (2%) want anders kunnen dingen
zeer duur worden voor de koper uit een ander land (wisselkoers)
1991 Verdrag van Maastricht → doel van EU is monetaire unie worden (met een
gemeenschappelijke munt, de euro)
sinds dit verdrag spreken we van de EU ipv de Europese
Gemeenschap
1993 afscha en binnengrenzen (afscha en van de douaneformaliteiten aan de interne
grenzen)
EU wordt 1 markt zonder binnengrenzen en zonder controles op
interne handel (=handel tussen lidstaten)
1999 invoering euro in elf landen (2001 in twaalf landen)
Invoeren Euro (eerste digitaal werken)
Pagina 3 van 95
, 2002 eurobiljetten en euromunten in gebruik
Overgangsfase, dingen werden omgerekend en afgerond
2004 grote uitbreiding EU met tien lidstaten (25 landen)
2007 Bulgarije en Roemenië lid van EU (27 landen)
2009 Voorzitter Europese Raad (aanzien als president EU) en hoge vertegenwoordiger
Buitenlandse Zaken
er moeten representatievere functies ontstaan om bv. met de
president van Amerika te praten (discussies kunnen voeren)
2013 Kroatië wordt 28ste lidstaat
2020 Brexit (nog 27 lidstaten)
Maar, hoe meer lidstaten, hoe groter de macht in de wereld en is
makkelijker
2023 Kroatië 20ste lid eurozone -> EU telt nu 20 eurolanden
4.2 EU vandaag
EU: 27 lidstaten
Voordeel is economisch, niet perse politiek
Je moet weten wie in Europa zit en wie niet (maar niet echt vanbuiten)
Eurozone: 20 leden
Niet iedereen die in de EU zit heeft de euro als munt
4.3 Economische samenwerking in de EU
Verdrag van Rome: bepaald dat de samenwerking tussen lidstaten via de vorming van een
douane-unie en een gemeenschappelijke markt uiteindelijk moet leiden tot een economische
unie
Verdrag van Maastricht: Europese samenwerking moet leiden tot de vorming van een
Economische en Monetaire unie (EMU) en gebruik van gemeenschappelijke munt de euro
Gevolgen
Douane-unie:
Vrij verkeer van goederen: geen invoerrechten en geen kwantitatieve beperkingen op de
wederzijdse handel tussen de leden
Gemeenschappelijk buitentarief (GBT): voor goederen ingevoerd uit derde landen passen
alle leden dezelfde invoerrechten toe (niet van toepassing op accijnzen en btw)
Gemeenschappelijke handelspolitiek: alle handelsafspraken met derde landen worden
door de douane-unie gemaakt (als 1 grote groep onderhandelen)
Gemeenschappelijke markt:
Dezelfde kenmerken als de douane-unie + vrij verkeer van diensten en productiefactoren
(geen controle meer aan de grens)
Pagina 4 van 95
Hoofdstuk 1: internationale handel
1. Praktijkvoorbeeld: Apple TV 4K
Reefer container = container waarvan men de temperatuur en de vochtigheid kan controleren
(altijd in ‘voet’ = 30,48 cm)
Stu en = goederen in de container plaatsen
Rederij = een onderneming die schepen, al dan niet met bemanning, ter beschikking stelt van
een andere partij die dan de economisch exploitatie voor haar rekening neemt
Transittijd = tijd die nodig is om van de haven van vertrek naar de haven van bestemming te
varen
Verkoopsvoorwaarde CIF Zeebrugge = bepaalt dat de verkoper het vervoer regelt en betaalt en
dat hij ook een verzekering afsluit en de premie betaalt tot op het ogenblik dat de goederen in de
haven van Zeebrugge zijn aangekomen.
koper draagt wel het risico tijdens het zeevervoer
Documentair krediet = een betalingswijze specifiek voor de internationale handel (zie later)
Pagina 1 van 95
,Vlaamse KMO’s trekken zelden spontaan naar een buitenlandse markt: -> angst?:
De onverwachte prijsvraag uit buitenland
Toevallige buitenlandse order
Succesverhaal collega’s
Opportuniteit
…
Voordelen internationaal ondernemen:
Meer winst
Groeien als bedrijf
Merkbekendheid
Specialiseren
Schaalvoordelen
‘dode seizoenen’ overbruggen
2. Wat we verstaan onder internationale handel
Handel = goederen van plaats van voortbrengt naar plaats van gebruik of verbruik brengen – zo
wordt een ‘meerwaarde’ gecreëerd + winst maken met deze activiteit
zorgen voor de distributie van de goederen naar die plaatsen waar ze worden gevraagd en
daarvan een winstgevende activiteit maken
Binnen hetzelfde land of internationaal
Veel reglementeringen en documenten (zowel nationale als internationale – in de EU of
erbuiten): e iciënt mee omgaan
Kopen en verkopen kan alleen gerealiseerd worden dankzij ondersteunende functies en die zijn:
Vervoer (inclusief laden en lossen)
Verzekering tegen schade tijdens het vervoer
Opslag
Douane en overheidsreglementering
Betaling (snelheid, soepelheid, zekerheid)
3. De redenen voor internationale handel
Groei van het volume van de wereldgoederenhandel en BBP (1950-2023)
Pagina 2 van 95
, Redenen voor internationale handel:
1. Goederen zijn niet overal beschikbaar: bv aardolie, ko ie, bananen , …
Te verklaren door natuurlijke factoren bv. Ondergrond, klimaat, reliëf, …
2. Sommige goederen kunnen op andere plaatsen goedkoper aangekocht worden: bv
schoenen, elektronica, garens, confectiekleding
Die verschillen tussen landen zijn te verklaren door landsgebonden, socio-
economische factoren: bv lagere lonen of sociale lasten, lagere belastingen, betere
scholing, door aanbod van arbeidskrachten enzovoort…
Soms staan andere landen ook al verder in de technologie of betere wetgeving
3. Steeds verder ontwikkelende vervoerstechnieken
Koelschepen
Tankschepen
Containerschepen
Luchtvervoer
Pijpleiding
4. Globalisering van de economie
Door intensiever contact tussen verschillende landen leren we andere producten
kennen bv. Kiwi, avocado, zeldzame metalen, …
Een goed wordt vaak niet meer op 1 plaats geproduceerd
4. De Europese Unie in een notendop
4.1 Beknopte geschiedenis
1958 Start van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) met zes landen na
ondertekening van het verdrag van Rome (basisakte) (samenwerking lidstaten via
douane-unie + gemeenschappelijke markt = economische unie)
als iedereen beter samenwerkt zullen we niet nog eens zo een oorlog
krijgen (regio laten vooruit gaan)
1979 Start van Europees Monetair Systeem (EMS): waarbij lidstaten onderling
overeenkomen dat de wisselkoersen tussen hun munten maar beperkt mogen
schommelen 1ste stap naar monetaire unie en euro en voorspelbare markt
munten mogen beperkt schommelen (2%) want anders kunnen dingen
zeer duur worden voor de koper uit een ander land (wisselkoers)
1991 Verdrag van Maastricht → doel van EU is monetaire unie worden (met een
gemeenschappelijke munt, de euro)
sinds dit verdrag spreken we van de EU ipv de Europese
Gemeenschap
1993 afscha en binnengrenzen (afscha en van de douaneformaliteiten aan de interne
grenzen)
EU wordt 1 markt zonder binnengrenzen en zonder controles op
interne handel (=handel tussen lidstaten)
1999 invoering euro in elf landen (2001 in twaalf landen)
Invoeren Euro (eerste digitaal werken)
Pagina 3 van 95
, 2002 eurobiljetten en euromunten in gebruik
Overgangsfase, dingen werden omgerekend en afgerond
2004 grote uitbreiding EU met tien lidstaten (25 landen)
2007 Bulgarije en Roemenië lid van EU (27 landen)
2009 Voorzitter Europese Raad (aanzien als president EU) en hoge vertegenwoordiger
Buitenlandse Zaken
er moeten representatievere functies ontstaan om bv. met de
president van Amerika te praten (discussies kunnen voeren)
2013 Kroatië wordt 28ste lidstaat
2020 Brexit (nog 27 lidstaten)
Maar, hoe meer lidstaten, hoe groter de macht in de wereld en is
makkelijker
2023 Kroatië 20ste lid eurozone -> EU telt nu 20 eurolanden
4.2 EU vandaag
EU: 27 lidstaten
Voordeel is economisch, niet perse politiek
Je moet weten wie in Europa zit en wie niet (maar niet echt vanbuiten)
Eurozone: 20 leden
Niet iedereen die in de EU zit heeft de euro als munt
4.3 Economische samenwerking in de EU
Verdrag van Rome: bepaald dat de samenwerking tussen lidstaten via de vorming van een
douane-unie en een gemeenschappelijke markt uiteindelijk moet leiden tot een economische
unie
Verdrag van Maastricht: Europese samenwerking moet leiden tot de vorming van een
Economische en Monetaire unie (EMU) en gebruik van gemeenschappelijke munt de euro
Gevolgen
Douane-unie:
Vrij verkeer van goederen: geen invoerrechten en geen kwantitatieve beperkingen op de
wederzijdse handel tussen de leden
Gemeenschappelijk buitentarief (GBT): voor goederen ingevoerd uit derde landen passen
alle leden dezelfde invoerrechten toe (niet van toepassing op accijnzen en btw)
Gemeenschappelijke handelspolitiek: alle handelsafspraken met derde landen worden
door de douane-unie gemaakt (als 1 grote groep onderhandelen)
Gemeenschappelijke markt:
Dezelfde kenmerken als de douane-unie + vrij verkeer van diensten en productiefactoren
(geen controle meer aan de grens)
Pagina 4 van 95
