PLANTKUNDE
AJ 2025-26
, plantkunde
H0 Inleiding
Fytotherapie
= behandeling met geneeskrachtige planten
Homeostase
= cruciaal → planten zijn immobiel → moeten intern extreem goed kunnen reageren op hun
omgeving om te overleven
pH -regeling
overmaat H+ in het cytosol → vacuole via protonpompen in het vacuolemembraan
→ gradiënt: cytosol = bijna neutrale pH (pH 7.2) >< vacuole kan zeer zuur zijn (pH 5.5)
Modelorganismen
• makkelijk te kweken
• goedkoop
• representatief voor andere eukaryoten
Arabidopsis thaliana (Zandraket)!!!!
+ klein genoom
- 5 chromosomen
- 12*107kbp (>< E. coli: 4*106 >< humaan: 109)
- volledige sequentie gekend
+ algeheel klein
+ korte levenscyclus
1. zaad: zaad gaat kiemen (90% + 10% reserve)
2. vegetatief stadium (nog geen bloem)
3. generatief stadium (voortplantingscellen in bloem)
4. zaad
- 53 dagen
- senescentie = geprogrammeerd verouderingsproces
- lange lichtperiode – korte nacht: T wijziging
- 90% gaat kiemen, 10% lijft als reserve (boor als er nog een vorst zou komen)
- Einde zomer: zaadvorming (overwinteren)
+ kleine zaden →verspreid over vaste bodem
+ makkelijk te mutageniseren
- DNA beschadigen: chemisch/ radiatie
- Sequenceren
- Wild >< mutant type
+ bevatten aurora kinasen → kankeronderzoek (borsttumoren)µ
, plantkunde
Oryza sativa (Rijst) !!! 2 de belangrijkste modelorganisme
+ kleinste genoom van de belangrijke graangewassen (# chromosomen = 12)
+ Synteny = voorkomen van een blok van genen die we terugvinden bij andere grasachtige
Antirrhinum majus (Grote leeuwenbek) 3de belangrijkste
→ onderzoek naar bloemontwikkeling en genetica in de bloemindustrie
H1 indeling van planten
Systematiek en classificatie
Taxonomische hiërarchie = soort → geslacht → familie → orde → klasse → afdeling → rijk
Carl Linnaeus (18de eeuw)
• Grondlegger moderne classificatie
• Classificatie op basis van gelijkenissen tussen organismen
• Invoering van binomiale nomenclatuur
>> geslachtsnaam
>> soortnaam
Planten >< Dieren
- eukaryoten - eukaryoten
- meercellig - heterotroof → nemen organische
- foto-autotroof stoffen op uit omgeving
→ bouwen zelf organische stoffen op - geen celwand
uit CO2 en H2O (anorganische stoffen) - geen fotosynthese
chemotroof : energie uit chemische reacties
opbouw hogere planten
Vegetatieve cormus >< Generatieve cormus
→ nodig voor groei & → voortplantingsorganen
overleving; • bloem
• Wortel
• Stengel
• Bladeren
AJ 2025-26
, plantkunde
H0 Inleiding
Fytotherapie
= behandeling met geneeskrachtige planten
Homeostase
= cruciaal → planten zijn immobiel → moeten intern extreem goed kunnen reageren op hun
omgeving om te overleven
pH -regeling
overmaat H+ in het cytosol → vacuole via protonpompen in het vacuolemembraan
→ gradiënt: cytosol = bijna neutrale pH (pH 7.2) >< vacuole kan zeer zuur zijn (pH 5.5)
Modelorganismen
• makkelijk te kweken
• goedkoop
• representatief voor andere eukaryoten
Arabidopsis thaliana (Zandraket)!!!!
+ klein genoom
- 5 chromosomen
- 12*107kbp (>< E. coli: 4*106 >< humaan: 109)
- volledige sequentie gekend
+ algeheel klein
+ korte levenscyclus
1. zaad: zaad gaat kiemen (90% + 10% reserve)
2. vegetatief stadium (nog geen bloem)
3. generatief stadium (voortplantingscellen in bloem)
4. zaad
- 53 dagen
- senescentie = geprogrammeerd verouderingsproces
- lange lichtperiode – korte nacht: T wijziging
- 90% gaat kiemen, 10% lijft als reserve (boor als er nog een vorst zou komen)
- Einde zomer: zaadvorming (overwinteren)
+ kleine zaden →verspreid over vaste bodem
+ makkelijk te mutageniseren
- DNA beschadigen: chemisch/ radiatie
- Sequenceren
- Wild >< mutant type
+ bevatten aurora kinasen → kankeronderzoek (borsttumoren)µ
, plantkunde
Oryza sativa (Rijst) !!! 2 de belangrijkste modelorganisme
+ kleinste genoom van de belangrijke graangewassen (# chromosomen = 12)
+ Synteny = voorkomen van een blok van genen die we terugvinden bij andere grasachtige
Antirrhinum majus (Grote leeuwenbek) 3de belangrijkste
→ onderzoek naar bloemontwikkeling en genetica in de bloemindustrie
H1 indeling van planten
Systematiek en classificatie
Taxonomische hiërarchie = soort → geslacht → familie → orde → klasse → afdeling → rijk
Carl Linnaeus (18de eeuw)
• Grondlegger moderne classificatie
• Classificatie op basis van gelijkenissen tussen organismen
• Invoering van binomiale nomenclatuur
>> geslachtsnaam
>> soortnaam
Planten >< Dieren
- eukaryoten - eukaryoten
- meercellig - heterotroof → nemen organische
- foto-autotroof stoffen op uit omgeving
→ bouwen zelf organische stoffen op - geen celwand
uit CO2 en H2O (anorganische stoffen) - geen fotosynthese
chemotroof : energie uit chemische reacties
opbouw hogere planten
Vegetatieve cormus >< Generatieve cormus
→ nodig voor groei & → voortplantingsorganen
overleving; • bloem
• Wortel
• Stengel
• Bladeren
