INHOUDSOPGAVE
hoofdstuk 1: definitie/ specialismen/ geschiedenis ....................................................................... 4
definitie heelkunde........................................................................................................................... 4
specialismen ................................................................................................................................... 4
erkende snijdende disciplines ........................................................................................................ 4
subdisciplines in de “algemene” chirurgie ...................................................................................... 4
geschiedenis ................................................................................................................................... 5
enkele chirurgische mijlpalen ........................................................................................................ 5
enkele chirurgische namen ............................................................................................................ 6
hoofdstuk 2: de chirurg en zijn activitieten ..................................................................................... 6
doel van heelkundige interventies ..................................................................................................... 6
multidisciplinaire samenwerking....................................................................................................... 6
heelkundige klinsiche activiteiten ..................................................................................................... 7
Heelkundige Houding (attitude)......................................................................................................... 7
hoofdstuk 3: De Heelkundige Patiënt ............................................................................................. 7
Profiel van de heelkundige patiënt ..................................................................................................... 8
Heelkundig Risico (patiënt/chirurg) ................................................................................................... 8
Geïnformeerde besluitvorming ......................................................................................................... 9
waarom? ....................................................................................................................................... 9
hoe? ............................................................................................................................................. 9
voorbeeld.................................................................................................................................... 10
Diagnose van een (heelkundige) aandoening ....................................................................................10
Accuraatheid van een diagnostisch onderzoek ............................................................................. 10
Aanvragen van technische onderzoeken ....................................................................................... 11
hoofdstuk 4: wondbehandeling .................................................................................................... 11
hoofstuk 5: de heelkundige ingreep – les 25/2 ............................................................................... 11
voorbereiden en plannen van de ingreep ..........................................................................................11
algemene en locale maatregelen .....................................................................................................12
Algemene Controles & Maatregelen (cfr anesthesie) ..................................................................... 12
Bloed bestellen ........................................................................................................................... 12
Lokale Maatregelen (verpleegkundige).......................................................................................... 12
Kledij in operatiekwartier .................................................................................................................13
Personeel in operatiekwartier (0) niet gevraagd op examen ................................................................13
team work ................................................................................................................................... 14
Verblijf in operatiekwartier ...............................................................................................................14
1
, Operatieve ingreep ..........................................................................................................................15
van Pilot preflight checklist naar medic save surgery checklist ...................................................... 15
operatieve ingreep stap per stap .................................................................................................. 15
Bijzondere Materialen......................................................................................................................17
types chirurgie: Minimaal Invasieve Chirurgie (MIS) ...........................................................................18
Laparatomie = snijden in de buik .................................................................................................. 19
voordelen en verschillen “minimaal invasief/” versus “open” ........................................................ 19
laparoscopie = kijken in de buik.................................................................................................... 19
robotische chirurgie .................................................................................................................... 20
Chirurgische Toegangswegen ..........................................................................................................20
Locomotorisch ............................................................................................................................ 21
Abdomen .................................................................................................................................... 21
Thorax......................................................................................................................................... 21
Gelaat / Hals / Schedel ................................................................................................................ 21
Type Ingrepen .................................................................................................................................22
Grote Ingrepen (voorbeelden) ...................................................................................................... 22
‘Kleine Ingrepen’ ......................................................................................................................... 22
Hybride Ingrepen ......................................................................................................................... 22
wat doet hij? ...................................................................................................................................23
hoofdstuk 6: heelkundige verwikkelingen – les 11/3 ...................................................................... 23
Normaal Postoperatief Verblijf .........................................................................................................23
Dagelijkse Zaalronde .......................................................................................................................24
Postoperatieve aandachtspunten ................................................................................................ 25
Postoperatieve problemen ..............................................................................................................25
types postoperatieve problemen .................................................................................................. 25
Risicofactoren voor postoperatieve complicaties.......................................................................... 25
Timing van postoperatieve complicaties ....................................................................................... 27
Pijn .................................................................................................................................................28
Bloeding .........................................................................................................................................28
oorzaak ....................................................................................................................................... 28
symptomen en diagnose .............................................................................................................. 29
behandeling (cfr prof Rex/Gunst) .................................................................................................. 29
Wondverwikkeling ...........................................................................................................................30
Wondheling (cicatrisatie) ............................................................................................................. 30
Chirurgische wondclassificatie .................................................................................................... 31
Wondinfectie: surgical site infection (SSI) ..................................................................................... 31
Postoperatieve Koorts: 5 W’s! ...................................................................................................... 31
Nausea / Braken (ponv)...................................................................................................................33
Nausea / Braken (PONV) .............................................................................................................. 34
Ileus ...............................................................................................................................................34
Acute Maagdilatatie/gastroparese ...................................................................................................35
Obstipatie/constipatie.....................................................................................................................36
2
, Diepe Veneuze Thrombose (DVT) .....................................................................................................36
risicofactoren .............................................................................................................................. 37
symptomen en diagnose .............................................................................................................. 37
Therapie...................................................................................................................................... 38
Decubitus (doorligwonde)................................................................................................................38
Specifieke Heelkundige Verwikkelingen............................................................................................39
Classificatie van chirurgische complicaties .................................................................................. 39
Thoracale Verwikkelingen ............................................................................................................ 40
Cardiale Verwikkelingen .............................................................................................................. 40
Vasculaire Verwikkelingen ........................................................................................................... 41
Orthopedische / Traumatologische Verwikkelingen ....................................................................... 41
Plastische Verwikkelingen ........................................................................................................... 42
Urologische Verwikkelingen ......................................................................................................... 43
Abdominale Verwikkelingen ......................................................................................................... 43
hoofdstuk 7: heelkundige infecties – les 18/3 ................................................................................ 45
1. Infectie .......................................................................................................................................45
A. Definitie .................................................................................................................................. 45
B Symptomen.............................................................................................................................. 46
C. Diagnostiek ............................................................................................................................. 47
2.Acute of Chronische Infectie? .......................................................................................................47
3. Infectie: Behandeling ...................................................................................................................48
algemene principes ..................................................................................................................... 48
Heelkundige Infecties ......................................................................................................................48
A) Infecties waarvoor heelkundige aandacht of interventie nodig is ................................................ 48
B) Infecties door primaire heelkunde ................................................................................................52
Geschiedenis .............................................................................................................................. 52
Bevorderende factoren ................................................................................................................ 52
behandeling ................................................................................................................................ 53
Preventie van post-op wondinfecties ............................................................................................ 54
Speciale Vormen postoperatieve infecties .................................................................................... 55
3
, Wat te kennen: heel wat parallelen tussen cursus, ppt en les gezegd => maar alle 3 even belangrijk
Cursustekst = neergeschreven weergave van de slides
HOOFDSTUK 1: DEFINITIE/ SPECIALISMEN/ GESCHIEDENIS
DEFINITIE HEELKUNDE
- Genees-, heel- en verloskunde
- De kunst om te helen” - “Heelmeester” - “Master”
- Chirurgie: “werken met de handen” (Oud-Grieks)
- : χειρ cheir = "hand, arm" en ἐργον ergon = "werk")
- Erkend medisch specialisme: aparte beroepstitel en RIZIV
- Aparte beroepstitel (eigen RIZIV nummer 1-xxxxx-yy-140)
- Klinische competentie
- Behandelen van medische AD dmv operatie en interventie (tumoren, infecties, misvormingen, dysfuncties)
SPECIALISMEN
ERKENDE SNIJDENDE DISCIPLINES
- Allemaal < moederdiscipline “algemene” chirurgie
- Hebben nu aparte erkenning met eigen RIZIV nummer
o “Algemene” chirurgie (1-xxxxx-yy-140)
o Plastische/reconstructieve chirurgie
o Neurochirurgie
o Orthopedie
o Urologie
o Gynaecologie/verloskunde
o Maxillo-fasciale chirurgie
o Neus-, keel- en oorziekten
o Oftalmologie
o Dermatologie
SUBDISCIPLINES IN DE “ALGEMENE” CHIRURGIE
- 3 jaar algemeen (truncus communis) + 3 jaar apart hogere opleiding
- Aparte beroepstitels/bijzondere bekwaamheid/ bijkomende erkenning
o Cardiale Chirurgie (hart)
o Vasculaire Chirurgie (bloedvaten)
o Thoracale Chirurgie (borstkas)
o Viscerale Chirurgie
§ gastro-enterologische (maag-darm)
§ hepato-biliaire (lever-galblaas-pancreas)
o Traumatologie (trauma)
o Oncologische Chirurgie (weke delen tumoren)
o Endocrinologische Chirurgie ((bij-)schildklier-bijnier)
o Senologische Chirurgie (borst)
o Bariatrische/Metabole Chirurgie (obesitas)
4