Examenfocus · Verbintenissenrecht
EXAMENFOCUS
VERBINTENISSENRECHT
Universiteit Gent · Bachelor Rechten
Faculteit Recht en Criminologie
Echte en gereconstrueerde examenvragen, geordend per hoofdstuk
Examenvragen 2016 - 2025
Gebaseerd op 29.428 uitgelezen Discord-berichten
Op basis van het nieuwe verbintenissenrecht (Boek 5 BW, in werking sinds 1 januari 2023) en Boek 6 BW (buitencontractuele
aansprakelijkheid, in werking sinds 1 januari 2025).
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 1
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Hoe gebruik je dit document?
Dit is geen klassieke samenvatting. Het is een examenvragen-document. De kern is niet de theorie, maar
zoveel mogelijk echte en gereconstrueerde examenvragen met correcte antwoorden, geordend per hoofdstuk.
De verhouding is ongeveer 20% theorie en 80% examenvragen.
Per hoofdstuk vind je eerst een beknopt theorieblok, daarna alle examenvragen die bij dat hoofdstuk horen. Bij
elke vraag staat de bron: op welk(e) examen(s) en in welk jaar ze voorkwam, of de Discord-bron en het
waarschijnlijke examenjaar. Achteraan staan de valkuilen en het glossarium, en de volledige
examenreconstructies per jaar.
Kleurlegende
THEORIE Kernbegrippen en definities. Het strikt noodzakelijke om de vragen te kunnen
oplossen.
VRAAG Een echte of gereconstrueerde examenvraag, met bronvermelding (examen + jaar,
of Discord + datum).
ANTWOORD Het correcte antwoord met uitleg, inclusief de juridische grondslag (artikel).
TIP Examentip op basis van terugkerende patronen in de examens en de Discord.
PROF QUOTE Uitspraken van de prof die telkens terugkwamen of die de vraagstelling sturen.
DISCORD Post-examen-inzichten uit Discord: wat studenten rapporteerden net na het
examen.
Wat zit in dit document?
THEORIE
Alle examenvragen die teruggevonden zijn in de gepinde examenbundels (2016, 2022, 2023) en in de post-
examen-discussies op Discord (2023, 2024, 2025), aangevuld met het proefexamen en de oefencasussen
van de prof.
De theorie is beknopt gehouden: net genoeg om de vragen te kunnen plaatsen en oplossen. Voor de
volledige uitleg blijft het handboek en de eigen samenvatting de basis.
TIP
Focus eerst op de hoogfrequente thema's uit de frequentietabel op de volgende pagina. Wie de
onrechtmatige bedingen (B2B/B2C), de wilsgebreken, het onderscheid
nietigverklaring/ontbinding/opzegging en de sancties bij niet-nakoming beheerst, dekt het grootste deel
van de punten.
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 2
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Thema-frequentietabel
De frequentie geeft aan hoe vaak een thema effectief op het examen is voorgekomen, niet hoe vaak het in de
cursus staat. De noemer is het aantal uitgelezen examens voor dit vak: 5 examens (2016, 2022, 2023, 2024 en
2025). De examens van 2023, 2024 en 2025 zijn gereconstrueerd uit de Discord-discussies vlak na elk examen;
2016 en 2022 zijn volledige examenbundels.
Frequentie = aantal examens waarop het thema voorkwam / 5 uitgelezen examens.
Thema Frequentie Aantal Prioriteit
examens
Onrechtmatige bedingen (B2B/B2C): exoneratie- en ██████████ 5/5 MUST KNOW
schadebeding
Wilsgebreken (dwaling, bedrog) + informatie- en ██████████ 5/5 MUST KNOW
onderzoeksplicht
Onderscheid nietigverklaring / ontbinding / opzegging ██████████ 5/5 MUST KNOW
(leven contract)
Juridische grondslagen aanduiden (Frans/Latijn -> ██████████ 5/5 MUST KNOW
artikel)
Franse terminologie en Latijnse adagia (apart onderdeel) ██████████ 5/5 MUST KNOW
Overmacht, imprevisie en rechtsmisbruik (corona- ████████░░ 4/5 MUST KNOW
huurcasus)
Sancties bij niet-nakoming + ENAC + ingebrekestelling ████████░░ 4/5 MUST KNOW
Hulppersonen, quasi-immuniteit en samenloop (Boek 6, ████████░░ 4/5 Hoge prio
na 1/1/2025)
Relativiteit, derdenbeding, zijdelingse en rechtstreekse ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
vordering
Pauliaanse vordering ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Pluraliteit: hoofdelijk / in solidum / ondeelbaar ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Verjaring (nietigheidsvordering: 5 en 20 jaar) ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Cessie van schuld(vordering), delegatie, subrogatie, ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
novatie
Vertegenwoordiging en schijnvertegenwoordiging ████░░░░░░ 2/5 Middel
Eigendomsoverdracht solo consensu (art. 5.60 BW) ████░░░░░░ 2/5 Middel
Verplichte vs. niet-verplichte verzekeringen ████░░░░░░ 2/5 Middel
Onverschuldigde betaling, zaakwaarneming, ████░░░░░░ 2/5 Middel
ongerechtvaardigde verrijking
TIP
Lees deze tabel als een studievolgorde. De vier MUST KNOW-thema's bovenaan komen op zo goed als elk
examen terug, vaak gecombineerd in een en dezelfde casus. De Franse woordjes en Latijnse adagia staan
apart op punten en zijn elk jaar het verschil geweest tussen geslaagd en niet geslaagd.
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 3
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Examenstructuur en examenformat
Het examen is een schriftelijk examen van twee uur, volledig met open vragen en casussen. Het format is over
de jaren heen opvallend stabiel gebleven. Onderstaande beschrijving volgt het meest recente examen (juni
2025) en de instructies op de examenbundels van 2016 en 2022.
Opbouw van het examen
THEORIE
Vraag 1 is bijna altijd een invultabel: een rij rechtsfiguren (vaak in het Frans of als Latijns adagium) waarbij
je in de tweede kolom de juiste juridische grondslag (het artikel uit het nieuw BW) moet geven. Dit is het
'gratis punten'-gedeelte voor wie de artikelen kent.
Vraag 2 peilt naar een zuiver theoretisch onderscheid, zonder dat je de grondslagen hoeft te geven (bv. het
verschil in wezen tussen nietigverklaring, ontbinding en opzegging).
De volgende vragen (ongeveer 3 tot 6) zijn casussen. Je krijgt een feitenrelaas en moet bepalen wie wat van
wie kan vorderen en op welke rechtsgrond. Reken op een vijftal vragen in totaal.
Een apart onderdeel toetst de Franse terminologie en de Latijnse adagia (samen ongeveer 2 punten):
vertalen en/of koppelen aan een artikel.
Toegelaten hulpmiddelen
Toegelaten is een ingebonden, niet-geannoteerd en onbeschreven wetboek (de Codex Privaatrecht, of een
geniete kopie van Boek 1 en Boek 5 BW zoals door de prof op Ufora gepost). Losse print-outs, kopieën en
beschreven post-its zijn niet toegelaten en hierop wordt streng gecontroleerd. Voor sommige casussen
verschijnt vooraf op Ufora een bijkomende wet die je mag afdrukken en meenemen.
TIP
Een onbecommentarieerd wetboek is geen open boek: je mag niets in de marge schrijven. Wat wel mag en
het verschil maakt: vooraf je codex grondig structureren met kleurtabs. Markeer de artikelen over bedingen
(aansprakelijkheid, schade, contractsduur) in vaste kleuren, zodat je tijdens het examen meteen in de WER-
lijsten (zwarte/grijze lijst B2C, art. VI.83 e.v., en B2B, art. VI.91/4 e.v.) kunt bladeren zonder te lezen.
Profstijl: Ignace Claeys
PROF QUOTE
"Als ge alles wat ik in de les heb gezegd woord voor woord kent, haalt ge sowieso 20/20." De nadruk ligt
zwaar op wat in de hoorcolleges is gezegd; het handboek dient vooral ter ondersteuning, behalve waar de
prof expliciet "zie syllabus/handboek" zegt.
De vraagstelling heeft een herkenbaar stramien. De casussen zijn lang ("een hele bijbel") maar de oplossing is
gestructureerd: bepaal de partijen (denk meteen B2B of B2C), zoek de toepasselijke rechtsfiguren en geef
telkens de juridische grondslag. Je mag schematisch antwoorden met pijlen en opsommingen; volzinnen zijn
niet vereist. Motiveer grondig maar blijf ter zake: haal enkel de rechtsfiguren aan die van toepassing zijn, niet
alle nietigheidsgronden als er maar een speelt. Bij een rechtsfiguur met toepassingsvoorwaarden (bv. bedrog)
moet je die wel allemaal opnoemen.
TIP
De prof werkt sinds 2023 volledig met het nieuwe BW (Boek 5) en sinds 2025 ook met Boek 6. Hij past oude
oefeningen aan zodat ze in het nieuwe recht vallen ("stel er komt een nieuwe pandemie"). Bij de corona-
casus kan hij wel expliciet vragen naar het onderscheid tussen oud en nieuw BW. Imprevisie is zijn
lievelingsfiguur: "de glimmer in zijn ogen als hij over imprevisie spreekt is onmiskenbaar."
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 4
EXAMENFOCUS
VERBINTENISSENRECHT
Universiteit Gent · Bachelor Rechten
Faculteit Recht en Criminologie
Echte en gereconstrueerde examenvragen, geordend per hoofdstuk
Examenvragen 2016 - 2025
Gebaseerd op 29.428 uitgelezen Discord-berichten
Op basis van het nieuwe verbintenissenrecht (Boek 5 BW, in werking sinds 1 januari 2023) en Boek 6 BW (buitencontractuele
aansprakelijkheid, in werking sinds 1 januari 2025).
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 1
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Hoe gebruik je dit document?
Dit is geen klassieke samenvatting. Het is een examenvragen-document. De kern is niet de theorie, maar
zoveel mogelijk echte en gereconstrueerde examenvragen met correcte antwoorden, geordend per hoofdstuk.
De verhouding is ongeveer 20% theorie en 80% examenvragen.
Per hoofdstuk vind je eerst een beknopt theorieblok, daarna alle examenvragen die bij dat hoofdstuk horen. Bij
elke vraag staat de bron: op welk(e) examen(s) en in welk jaar ze voorkwam, of de Discord-bron en het
waarschijnlijke examenjaar. Achteraan staan de valkuilen en het glossarium, en de volledige
examenreconstructies per jaar.
Kleurlegende
THEORIE Kernbegrippen en definities. Het strikt noodzakelijke om de vragen te kunnen
oplossen.
VRAAG Een echte of gereconstrueerde examenvraag, met bronvermelding (examen + jaar,
of Discord + datum).
ANTWOORD Het correcte antwoord met uitleg, inclusief de juridische grondslag (artikel).
TIP Examentip op basis van terugkerende patronen in de examens en de Discord.
PROF QUOTE Uitspraken van de prof die telkens terugkwamen of die de vraagstelling sturen.
DISCORD Post-examen-inzichten uit Discord: wat studenten rapporteerden net na het
examen.
Wat zit in dit document?
THEORIE
Alle examenvragen die teruggevonden zijn in de gepinde examenbundels (2016, 2022, 2023) en in de post-
examen-discussies op Discord (2023, 2024, 2025), aangevuld met het proefexamen en de oefencasussen
van de prof.
De theorie is beknopt gehouden: net genoeg om de vragen te kunnen plaatsen en oplossen. Voor de
volledige uitleg blijft het handboek en de eigen samenvatting de basis.
TIP
Focus eerst op de hoogfrequente thema's uit de frequentietabel op de volgende pagina. Wie de
onrechtmatige bedingen (B2B/B2C), de wilsgebreken, het onderscheid
nietigverklaring/ontbinding/opzegging en de sancties bij niet-nakoming beheerst, dekt het grootste deel
van de punten.
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 2
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Thema-frequentietabel
De frequentie geeft aan hoe vaak een thema effectief op het examen is voorgekomen, niet hoe vaak het in de
cursus staat. De noemer is het aantal uitgelezen examens voor dit vak: 5 examens (2016, 2022, 2023, 2024 en
2025). De examens van 2023, 2024 en 2025 zijn gereconstrueerd uit de Discord-discussies vlak na elk examen;
2016 en 2022 zijn volledige examenbundels.
Frequentie = aantal examens waarop het thema voorkwam / 5 uitgelezen examens.
Thema Frequentie Aantal Prioriteit
examens
Onrechtmatige bedingen (B2B/B2C): exoneratie- en ██████████ 5/5 MUST KNOW
schadebeding
Wilsgebreken (dwaling, bedrog) + informatie- en ██████████ 5/5 MUST KNOW
onderzoeksplicht
Onderscheid nietigverklaring / ontbinding / opzegging ██████████ 5/5 MUST KNOW
(leven contract)
Juridische grondslagen aanduiden (Frans/Latijn -> ██████████ 5/5 MUST KNOW
artikel)
Franse terminologie en Latijnse adagia (apart onderdeel) ██████████ 5/5 MUST KNOW
Overmacht, imprevisie en rechtsmisbruik (corona- ████████░░ 4/5 MUST KNOW
huurcasus)
Sancties bij niet-nakoming + ENAC + ingebrekestelling ████████░░ 4/5 MUST KNOW
Hulppersonen, quasi-immuniteit en samenloop (Boek 6, ████████░░ 4/5 Hoge prio
na 1/1/2025)
Relativiteit, derdenbeding, zijdelingse en rechtstreekse ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
vordering
Pauliaanse vordering ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Pluraliteit: hoofdelijk / in solidum / ondeelbaar ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Verjaring (nietigheidsvordering: 5 en 20 jaar) ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
Cessie van schuld(vordering), delegatie, subrogatie, ██████░░░░ 3/5 Hoge prio
novatie
Vertegenwoordiging en schijnvertegenwoordiging ████░░░░░░ 2/5 Middel
Eigendomsoverdracht solo consensu (art. 5.60 BW) ████░░░░░░ 2/5 Middel
Verplichte vs. niet-verplichte verzekeringen ████░░░░░░ 2/5 Middel
Onverschuldigde betaling, zaakwaarneming, ████░░░░░░ 2/5 Middel
ongerechtvaardigde verrijking
TIP
Lees deze tabel als een studievolgorde. De vier MUST KNOW-thema's bovenaan komen op zo goed als elk
examen terug, vaak gecombineerd in een en dezelfde casus. De Franse woordjes en Latijnse adagia staan
apart op punten en zijn elk jaar het verschil geweest tussen geslaagd en niet geslaagd.
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 3
, Examenfocus · Verbintenissenrecht
Examenstructuur en examenformat
Het examen is een schriftelijk examen van twee uur, volledig met open vragen en casussen. Het format is over
de jaren heen opvallend stabiel gebleven. Onderstaande beschrijving volgt het meest recente examen (juni
2025) en de instructies op de examenbundels van 2016 en 2022.
Opbouw van het examen
THEORIE
Vraag 1 is bijna altijd een invultabel: een rij rechtsfiguren (vaak in het Frans of als Latijns adagium) waarbij
je in de tweede kolom de juiste juridische grondslag (het artikel uit het nieuw BW) moet geven. Dit is het
'gratis punten'-gedeelte voor wie de artikelen kent.
Vraag 2 peilt naar een zuiver theoretisch onderscheid, zonder dat je de grondslagen hoeft te geven (bv. het
verschil in wezen tussen nietigverklaring, ontbinding en opzegging).
De volgende vragen (ongeveer 3 tot 6) zijn casussen. Je krijgt een feitenrelaas en moet bepalen wie wat van
wie kan vorderen en op welke rechtsgrond. Reken op een vijftal vragen in totaal.
Een apart onderdeel toetst de Franse terminologie en de Latijnse adagia (samen ongeveer 2 punten):
vertalen en/of koppelen aan een artikel.
Toegelaten hulpmiddelen
Toegelaten is een ingebonden, niet-geannoteerd en onbeschreven wetboek (de Codex Privaatrecht, of een
geniete kopie van Boek 1 en Boek 5 BW zoals door de prof op Ufora gepost). Losse print-outs, kopieën en
beschreven post-its zijn niet toegelaten en hierop wordt streng gecontroleerd. Voor sommige casussen
verschijnt vooraf op Ufora een bijkomende wet die je mag afdrukken en meenemen.
TIP
Een onbecommentarieerd wetboek is geen open boek: je mag niets in de marge schrijven. Wat wel mag en
het verschil maakt: vooraf je codex grondig structureren met kleurtabs. Markeer de artikelen over bedingen
(aansprakelijkheid, schade, contractsduur) in vaste kleuren, zodat je tijdens het examen meteen in de WER-
lijsten (zwarte/grijze lijst B2C, art. VI.83 e.v., en B2B, art. VI.91/4 e.v.) kunt bladeren zonder te lezen.
Profstijl: Ignace Claeys
PROF QUOTE
"Als ge alles wat ik in de les heb gezegd woord voor woord kent, haalt ge sowieso 20/20." De nadruk ligt
zwaar op wat in de hoorcolleges is gezegd; het handboek dient vooral ter ondersteuning, behalve waar de
prof expliciet "zie syllabus/handboek" zegt.
De vraagstelling heeft een herkenbaar stramien. De casussen zijn lang ("een hele bijbel") maar de oplossing is
gestructureerd: bepaal de partijen (denk meteen B2B of B2C), zoek de toepasselijke rechtsfiguren en geef
telkens de juridische grondslag. Je mag schematisch antwoorden met pijlen en opsommingen; volzinnen zijn
niet vereist. Motiveer grondig maar blijf ter zake: haal enkel de rechtsfiguren aan die van toepassing zijn, niet
alle nietigheidsgronden als er maar een speelt. Bij een rechtsfiguur met toepassingsvoorwaarden (bv. bedrog)
moet je die wel allemaal opnoemen.
TIP
De prof werkt sinds 2023 volledig met het nieuwe BW (Boek 5) en sinds 2025 ook met Boek 6. Hij past oude
oefeningen aan zodat ze in het nieuwe recht vallen ("stel er komt een nieuwe pandemie"). Bij de corona-
casus kan hij wel expliciet vragen naar het onderscheid tussen oud en nieuw BW. Imprevisie is zijn
lievelingsfiguur: "de glimmer in zijn ogen als hij over imprevisie spreekt is onmiskenbaar."
Examenfocus Verbintenissenrecht 2025 | pagina 4
