Amber Schollaert
Toegepaste data analyse
1) Module DIM
2) Module veldwerk en etnografisch onderzoek
,Amber Schollaert
MODULE: DESCRIPTIEF INTERPRETATIEVE METHODEN
Les 1: 11/02/2026
Een interview afnemen en thematische analyse
INLEIDING
- Filmpje: er gaat van alles mis (geen oogcontact, niet doorvragen en gewoon knikken, niet geïnteresseerd lijken, ‘got
distracted’, suggesteerd antwoorden, zit op gsm, let niet op, kijkt naar de tijd, geeft opgejaagd gevoel, zit continu bezig
met de papieren en notities maken, setting ook belangrijk – zit bijna op de schoot van de participant)
- Kwalitatief interview:
Positivistische benadering Constructivistische
“Een gesprek met een doel. Het doel van een “Een interpersoonlijke situatie, een gesprek
interview is grotendeels om een interactie te tussen twee partners over een thema van
faciliteren waarin deelnemers hun eigen verhaal wederzijds belang. In het interview wordt kennis
kunnen vertellen, in hun eigen woorden. Het gecreëerd “tussen” de standpunten van de
grootste deel van het gesprek wordt dus door de interviewer en de geïnterviewde”
deelnemer gevoerd, terwijl de interviewer luistert”
- Soorten kwalitatieve interviews:
1) Doel
• Fenomenologisch leefwereldinterview (unieke ervaringen afgebakend binnen bep. levensfase)
• Narratief interview (weinig gestructureerd, 1 brede open vraag)
• Levensverhaalinterview (levensverhaal in kaart brengen, bv .met een tijdslijn)
2) Structuur
• Gestructureerd (strikte volgorde)
• Semi-gestructureerd (meestal met deze werken, vooraf vragen geformuleerd maar wel flexibiliteit mogelijk tijdens
interview en niet persé volgorde bewaren)
• Ongestructureerd (1 brede vraag en we zien wel hoe het verloopt)
DEEL 1: EEN INTERVIEW AFNEMEN
1. VOORBEREIDEN OP HET INTERVIEW
INTERVIEWLEIDRAAD (IDEM: TOPIC GUIDE, INTERVIEW MANUAL)
• Waarom? (inclusief, anticipeer, vragen in geschikte open vorm)
• Dus: je voorbereid en relatief op je gemak voelen à helpt om een betrokken en aandachtige luisteraar te zijn, een
flexibele en responsieve interviewer
• Meestal een A4 met al je vragen à je onderzoeksvragen vertalen naar brede interviewvragen à wel in een
verstaanbare, open vorm die aanzet tot vertellen
, Amber Schollaert
- Wooclap
“Waarom leidt sociale media tot Geen goede onderzoeksvraag - Te suggestief (hebben zogezegd al
stress bij studenten?” stress)
“Hoe ervaren studenren de Goede onderzoeksvraag
combinatie van studeren en
eventuele bijverdiensten in hun
dagelijkse leven?’
‘In welke mate ervaren studenten Geen goede onderzoeksvraag - Te weinig openheid
stress door hun studies en sociale - In welke mate verwijst naar
leven?’ kwanitificeren (meer of minder)
- Weer assumptie
’Ervaren studenten met een Geen goede onderzoeksvraag - Gesloten ja nee vraag
studentenjob meer stress dan - Geen neutrale vraag (assumptie)
studenten zonder job?’ - Vergelijkt groepen à vermijden
(eerder kwantitatieve)
- Interviewvragen ≠ onderzoeksvragen
• Bijvoorbeeld:
à Onderzoeksvraag: ‘Hoe ervaren ouders het sociale en genetische ouderschap?’
à OV ‘In het dagelijkse leven: hoe is het voor jou om ouder te zijn?’ & ‘Wat betekent het voor jou dat je wel of niet de
biologische ouder bent?’
• Zet aan tot vertellen
• Onderzoeksvraag beantwoorden
• Niet teveel vragen, 1 A4 à beknopt zijn
• Interviewvraag niet zelfde als onderzoeksvraag (aanzetten tot vertellen en begrijpelijk zijn)
• Hiermee onrechtstreeks de onderzoeksvraag trachten te beantwoorden
• We zijn te weinig bewust van het complex academisch taalgebruik
- Structuur en volgorde van de interviewvragen
• Eerst concrete vragen (voorbeeld/herinnering): “Kan je een fijne herinnering uit je jeugd vertellen met één van je
ouders?” à eenvoudig, comfortabel maken + vertrouwensband en chitchat
• Vuistregel: gevoeligere onderwerpen later
• Input geïnterviewde à flexibiliteit interviewer
• Interviewleidraad gebruiken om alles af te vinken à maar ook los van kunnen staan als er thema’s naar boven komen
die verassend zijn
- Soorten vragen die je kan stellen (niet vanbuiten kennen)
, Amber Schollaert
- Soorten vragen die je beter vermijdt
à je bent onderzoeker, geen therapeut; niet overdreven empathie tonen of ondersteunen
- Waarom vragen vermijden: moeilijk voor hen om op te antwoorden à gaan defensief reageren, lijkt alsof ze iets verkeerd
hebben gedaan
- Piloot interview: eerste interview gaat moeizaam, test, niet persé gegevens gebruiken àvetrouwd geraken met de vragen
1) Thema introduceren, opwarmer
2) Inleidende vraag
3) Overgangsvragen
4) Kernvragen
5) Afsluitende vragen
INTERVIEWDRAAIBOEK
- Praktische informatie over
• Datum en locatie
• Herinneringen voor de deelnemers (telefoontje/e-mail) à proberen motiveren, hoe persoonlijker je aanpak in je mail
hoe makkelijker je hun meekrijgt
• Catering, zakdoekjes, audiorecorder(s) en schrijfgerei
• Documenten: check list, geïnformeerde toestemming, interviewleidraad
• Incentive: beloning, token of appreciation
• = draaiboek overstijgt interviewleidraad
- Goede inleiding
• Geïnterviewde verwelkomen en bedanken
• Jezelf en topic voorstellen: doel en verloop
• Vertrouwelijkheid (audio-opname!), geïnformeerde toestemming, feedback
• Deelnemers = vrij, mogen weigeren etc
2. EEN INTERVIEW AFNEMEN
ATTITUDE
- Bereid intro voor, stel op gemak
- Moedig deelnemers aan om te “vertellen” (langzaam en duidelijk spreken, ruimte voor stilte, toon interesse,..)
- Maak het 'voor de hand liggende' zichtbaar, sta open voor verassingen à niets als zelfsprekend zien, diep op ingaan `
- Goed interviewen = balans (aandacht voor gevoelens, aansporen, dieper graven ook bij gevoelige zaken)
- Laat mensen praten
- Wees zorgzaam
- Maak bij voorkeur aantekeningen na het interview
Toegepaste data analyse
1) Module DIM
2) Module veldwerk en etnografisch onderzoek
,Amber Schollaert
MODULE: DESCRIPTIEF INTERPRETATIEVE METHODEN
Les 1: 11/02/2026
Een interview afnemen en thematische analyse
INLEIDING
- Filmpje: er gaat van alles mis (geen oogcontact, niet doorvragen en gewoon knikken, niet geïnteresseerd lijken, ‘got
distracted’, suggesteerd antwoorden, zit op gsm, let niet op, kijkt naar de tijd, geeft opgejaagd gevoel, zit continu bezig
met de papieren en notities maken, setting ook belangrijk – zit bijna op de schoot van de participant)
- Kwalitatief interview:
Positivistische benadering Constructivistische
“Een gesprek met een doel. Het doel van een “Een interpersoonlijke situatie, een gesprek
interview is grotendeels om een interactie te tussen twee partners over een thema van
faciliteren waarin deelnemers hun eigen verhaal wederzijds belang. In het interview wordt kennis
kunnen vertellen, in hun eigen woorden. Het gecreëerd “tussen” de standpunten van de
grootste deel van het gesprek wordt dus door de interviewer en de geïnterviewde”
deelnemer gevoerd, terwijl de interviewer luistert”
- Soorten kwalitatieve interviews:
1) Doel
• Fenomenologisch leefwereldinterview (unieke ervaringen afgebakend binnen bep. levensfase)
• Narratief interview (weinig gestructureerd, 1 brede open vraag)
• Levensverhaalinterview (levensverhaal in kaart brengen, bv .met een tijdslijn)
2) Structuur
• Gestructureerd (strikte volgorde)
• Semi-gestructureerd (meestal met deze werken, vooraf vragen geformuleerd maar wel flexibiliteit mogelijk tijdens
interview en niet persé volgorde bewaren)
• Ongestructureerd (1 brede vraag en we zien wel hoe het verloopt)
DEEL 1: EEN INTERVIEW AFNEMEN
1. VOORBEREIDEN OP HET INTERVIEW
INTERVIEWLEIDRAAD (IDEM: TOPIC GUIDE, INTERVIEW MANUAL)
• Waarom? (inclusief, anticipeer, vragen in geschikte open vorm)
• Dus: je voorbereid en relatief op je gemak voelen à helpt om een betrokken en aandachtige luisteraar te zijn, een
flexibele en responsieve interviewer
• Meestal een A4 met al je vragen à je onderzoeksvragen vertalen naar brede interviewvragen à wel in een
verstaanbare, open vorm die aanzet tot vertellen
, Amber Schollaert
- Wooclap
“Waarom leidt sociale media tot Geen goede onderzoeksvraag - Te suggestief (hebben zogezegd al
stress bij studenten?” stress)
“Hoe ervaren studenren de Goede onderzoeksvraag
combinatie van studeren en
eventuele bijverdiensten in hun
dagelijkse leven?’
‘In welke mate ervaren studenten Geen goede onderzoeksvraag - Te weinig openheid
stress door hun studies en sociale - In welke mate verwijst naar
leven?’ kwanitificeren (meer of minder)
- Weer assumptie
’Ervaren studenten met een Geen goede onderzoeksvraag - Gesloten ja nee vraag
studentenjob meer stress dan - Geen neutrale vraag (assumptie)
studenten zonder job?’ - Vergelijkt groepen à vermijden
(eerder kwantitatieve)
- Interviewvragen ≠ onderzoeksvragen
• Bijvoorbeeld:
à Onderzoeksvraag: ‘Hoe ervaren ouders het sociale en genetische ouderschap?’
à OV ‘In het dagelijkse leven: hoe is het voor jou om ouder te zijn?’ & ‘Wat betekent het voor jou dat je wel of niet de
biologische ouder bent?’
• Zet aan tot vertellen
• Onderzoeksvraag beantwoorden
• Niet teveel vragen, 1 A4 à beknopt zijn
• Interviewvraag niet zelfde als onderzoeksvraag (aanzetten tot vertellen en begrijpelijk zijn)
• Hiermee onrechtstreeks de onderzoeksvraag trachten te beantwoorden
• We zijn te weinig bewust van het complex academisch taalgebruik
- Structuur en volgorde van de interviewvragen
• Eerst concrete vragen (voorbeeld/herinnering): “Kan je een fijne herinnering uit je jeugd vertellen met één van je
ouders?” à eenvoudig, comfortabel maken + vertrouwensband en chitchat
• Vuistregel: gevoeligere onderwerpen later
• Input geïnterviewde à flexibiliteit interviewer
• Interviewleidraad gebruiken om alles af te vinken à maar ook los van kunnen staan als er thema’s naar boven komen
die verassend zijn
- Soorten vragen die je kan stellen (niet vanbuiten kennen)
, Amber Schollaert
- Soorten vragen die je beter vermijdt
à je bent onderzoeker, geen therapeut; niet overdreven empathie tonen of ondersteunen
- Waarom vragen vermijden: moeilijk voor hen om op te antwoorden à gaan defensief reageren, lijkt alsof ze iets verkeerd
hebben gedaan
- Piloot interview: eerste interview gaat moeizaam, test, niet persé gegevens gebruiken àvetrouwd geraken met de vragen
1) Thema introduceren, opwarmer
2) Inleidende vraag
3) Overgangsvragen
4) Kernvragen
5) Afsluitende vragen
INTERVIEWDRAAIBOEK
- Praktische informatie over
• Datum en locatie
• Herinneringen voor de deelnemers (telefoontje/e-mail) à proberen motiveren, hoe persoonlijker je aanpak in je mail
hoe makkelijker je hun meekrijgt
• Catering, zakdoekjes, audiorecorder(s) en schrijfgerei
• Documenten: check list, geïnformeerde toestemming, interviewleidraad
• Incentive: beloning, token of appreciation
• = draaiboek overstijgt interviewleidraad
- Goede inleiding
• Geïnterviewde verwelkomen en bedanken
• Jezelf en topic voorstellen: doel en verloop
• Vertrouwelijkheid (audio-opname!), geïnformeerde toestemming, feedback
• Deelnemers = vrij, mogen weigeren etc
2. EEN INTERVIEW AFNEMEN
ATTITUDE
- Bereid intro voor, stel op gemak
- Moedig deelnemers aan om te “vertellen” (langzaam en duidelijk spreken, ruimte voor stilte, toon interesse,..)
- Maak het 'voor de hand liggende' zichtbaar, sta open voor verassingen à niets als zelfsprekend zien, diep op ingaan `
- Goed interviewen = balans (aandacht voor gevoelens, aansporen, dieper graven ook bij gevoelige zaken)
- Laat mensen praten
- Wees zorgzaam
- Maak bij voorkeur aantekeningen na het interview
