Kwalitatieve data analyse samenvatting

Samenvatting kwalitatieve data-analyse

Contactmoment 1: interview (1)



Introductie
Kwalitatieve dataverzamelingstechnieken: documenten, open survey, logboeken, observatie,
interview

Doelstellingen

 informatierijke data verzamelen  respondent als informatiebron
 registratie (audio/video/papier)
 ‘hearing data’ (Kvale, 1996)
o Kvale: onderzoek naar vormen van interviews: shift in methodologie van interviews:
shift van mijnwerker naar reiziger
o 2 benaderingen:
 Mijnwerker weet naar waar hij opzoek is en hij wil dit blootleggen (vertrekt
van een vaststaand idee)
 Politie-agent die ondervraagt  op zoek naar de werkelijkheid
 Reiziger gaat samen met de respondent op verkenning om op zoek te gaan
naar welke betekenis wordt gegeven aan bepaalde vragen
 Gemoedelijk gesprek met respondent

Kenmerken van het interview

 Flexibel
o Road map/iteratief
o Balans tussen doel (onze OV) en flexibiliteit  interview moet flexibel zijn
 Interactief
o Gesprek met de respondent(en)/inhoudsrijke informanten
 Geen directieve interviewstijl
o Gemoedelijk gesprek met duidelijk achterliggende doelstelling
o Centrale aandacht gaat uit naar de respondent
 Face to face/direct contact <> video-interviews

Soorten interviews

 Naar gelang inhoud en type respondent
o Biografisch interview
o Individueel interview
o Focus groep interview
 Naar gelang structurering van interview
o Vrije attitude/open interview -> ongestructureerd
o Semi-gestructureerd interview -> semigestructureerd
 er zit een structuur/leidraad achter maar er is ruimte voor aanpassing
o Hardop denkprotocol -> hoog gestructureerd

Stappen van het semi-gestructureerde interview

1

,  stap 1 : bestaande informatie inwinnen
 stap 2 : interviewleidraad
 stap 3 : selectie en uitnodiging respondenten
 stap 4 : interview
 stap 5 : transcriptie
 stap 6 : analyse
 stap 7 : rapportage



Stap 1: bestaande informatie inwinnen
Informatie inwinnen

 Preciseer concrete onderzoeksvragen Beschrijven en/of verklaren?
o beschrijvend > open en receptief
o verklarend > voorkennis van factoren en theorievormend

Rol van theorie

 Cyclus interview:
o Onderzoeksthema exploreren  OV stellen  onderzoeksvragen vragen als
interviewvragen (vertaalslag)  komen tot interviews (data verzamelen)  data
analyseren en synthetiseren  vervolgens verder te komen tot verdere exploratie
van ons onderzoeksthema
 Grounded theory = inductieve theorievorming
o Diversiteit van een fenomeen beschrijven
o Kwalitatief onderzoek  Exploratief onderzoeken
o Saturatie: Naarmate je meer interviews afneemt  nieuwe informatie zal afnemen
 op bepaald ogenblik heb je saturatie/verzadiging in informatie (je krijgt geen
nieuwe info)
 Deductieve theorie
o Kwantitatief: vertrekken vanuit theorie en hypotheses  verifiëren of falsifiëren van
hypotheses die uit een theorie voorkomen
 Theorie als zoeklicht  middenweg tussen inductief en deductief  bij interviews!
o Reeds bestaande theorieën  vertrekken vanuit theoretisch kader



Stap 2: Interviewleidraad
Interviewleidraad

 = lijst van geordende vragen die zijn geformuleerd in een transparante en gebruikelijke taal.
 Gestructureerd  Gestructureerde vragenlijst/ drop off
o Gesloten vragen, repetitieve vragen (bv. think-aloud), drop-off vragen (enquête)
 Semi-gestructureerd  vragenprotocol
o uitgeschreven interviewvragen
o ‘kunstmatig’ karakter
o vergelijkbaarheid/consistentie (cfr survey)
 Open  beknopte topiclijst

2

, o lijst met onderwerpen
o spontaan genereren van vragen
o <> nuanceverschillen overheen interviews

Kenmerken

 Consistent vragenluik
o Kernvragen stellen in elk interview
 Flexibel
o basisvragenlijst kan worden aangepast
o vb. verzadigingspunt
 Iteratief
o gestructureerde opbouw (eenvoud->complex)
o overgangsvragen

Wat kunnen we meten met interviewvragen?

 Kennisvragen
 Gedragsvragen
 Vragen naar zintuigelijke waarnemingen
 Vragen naar gevoelens
 Opinies en waarden
 variatie = !

Vraagvormen

 Open vragen
o meest voorkomend type in semi-gestructureerde interviews
 Drop off/achtergrondvragen.
o vragen die peilen naar achtergrondgegevens (naam,geslacht,leeftijd)
o voor, of na het interview
 Sorteervragen
o kaartjes met termen/situaties -> sorteren op volgorde
o sortering is niet zo belangrijk -> aanknopingspunt voor gesprek
 Elicitatie-technieken.
o Foto/video, objecten, materiaal
o gevoelens opwekken en bespreken
 Vignetten
o Situatieschetsen
o vraag naar respons; situatieschets, houding, voorkeur

Algemene structuur

 Inleiding
o Introductie onderzoeker + doelen interview + toestemming
o een gemakkelijk begin: het gesprek op gang brengen waarbij de respondent niet al
te veel hoeft na te denken
 Midden:
o kernvragen (belangrijkste vragen)
o peilen naar o.a. opvattingen, houdingen, ervaringen,…
 Slot: afsluiten van het interview

3

,  Belangrijke punten:
o Een logische opvolging van vragen: rationale voor volgorde van vragen
o Opbouw van vragen van algemeen naar specifiek
o Voorzie voldoende tijd voor ‘opwarming’; belangrijke en moeilijke vragen nadien
stellen en meer tijd voorzien
o ALTIJD inschatting maken van de antwoordtijd op vragen

Soorten vragen

 Openingsvragen:
o niet bedoeld om essentiële informatie in te winnen  respondent op gemak stellen
o vragen waarop respondenten toch in 10 seconden een antwoord moeten kunnen op
geven. (bv. drop-off vragen)
o polsen naar feiten in plaats van naar een bepaalde mening bij de respondent.
 Inleidende vragen:
o beschrijvend van aard
o bv. “hoe bent u met ‘begeleid zelfstandig leren’ in contact gekomen?” of “wat is het
eerste dat in u opkomt wanneer we het hebben over zelfstandig leren?”.
o GEEN kernvragen
o Respondent gaan inleiden naar het doel van jouw onderzoek
 Overgangsvragen:
o inleidende vragen dienen het gesprek op gang te trekken maar overgangsvragen
loodsen het interview meer in de richting van het doel van het interview
 Kernvragen:
o belangrijkste vragen in het interview  rechtstreeks antwoord op OV
o na de ‘opwarming’ van het interview
o Kernvragen worden duidelijk gemarkeerd in de interviewleidraad
 voldoende antwoordtijd voorzien
o min. 5 min. per kernvraag (doorvragen inbegrepen)
o Hanteer overgangsvragen om andere kernvragen te stellen
 Slotvragen:
o Deze vragen kunnen veelzijdig zijn en hoeven niet per se op het einde van het
interview gesteld te worden.
o Voorbeelden:
 aan respondenten vragen of men nog even wil terugkomen op een eerder
gestelde vraag;
 zelf een samenvatting maken van het geheel van antwoorden van een
respondent

Kenmerken van goede interviewvragen

 in een natuurlijke spreektaal
 houden rekening met het type respondenten
 zijn transparant
 bevatten geen onduidelijke termen/niet-gekend jargon of afkortingen
 zijn gemakkelijk om lezen
 ééndimensioneel
 open vragen
 niet suggestief

4