Samenvatting Economische onderzoeken vak Economie

A) Economische onderzoek 1: Discriminatie op de arbeidsmarkt

1 Waarom economisch?
 Discriminatieliteratuur doorheen disciplines grotendeels gedomineerd door
twee economische theorieën:
o Theorie van smaakdiscrimiantie: door voorkeuren om met bepaalde
groepen te werken, brengt samenwerking met andere werknemers
bepaalde kost met zich meer
 Werkgeversdiscrimiantie: doorvoorkeuren wordt nut werkgever
negatief beïnvloed bij aanwerving van bepaalde groepen van
werknemers
 Werknemersdisciminatie: door voorkeuren wordt nut werknemer
negatief beïnvloed door mate waarin moet samenwerken met
bepaalde groepen van collega’s
 Klantendiscriminatie: door voorkeuren wordt nut klant negatief
beïnvloed door mate waarin contact heeft met bepaalde groepen
van verkopers van goederen en diensten
 Theorie focust op gevolgen (voor winstgevendheid), niet
oorzaken van voorkeuren
o Ook zonder voorkeuren: discriminatie mogelijk indien groep waartoe
iemand behoort geloofwaardig informatie oplevert omtrent
productiviteit
o Theorie van de statistische discriminatie: wegens gebrek aan informatie
omtrent werkelijke productiviteit van (mogelijke) werknemers maken
werkgevers beslissingen op basis van (statistieken omtrent) middelde
productiviteit groep
 Gevolg: individuen die tot groep behoren met lage gemiddelde
productiviteit zullen minder kansen krijgen op arbeidsmarkt, ook
al zijn ze zelf wel erg productief
1 Motiverende statistieken
 14 jaar geleden  eerste praktijktest in wetenschappelijk onderzoek in
Vlaanderen op de arbeidsmarkt
o Wat stelde ze vast?: in België is er een uitgebreide antidiscriminatie
wetgeving, maar toch dat er een enorm gat was (nu nog altijd)
o Werkloosheid onder jongeren met nationaliteit buiten de EU
o Verklaringen?:
 Verschillen menselijk kapitaal (alles wat je kent en kunt bv; taal)
 Verschillen preferentie en gedrag werknemerszijde
 Verschillen preferenties en gedrag werkgeverszijde

, 1 Onderzoeksvragen
 Arbeidsmarktdiscriminatie tegen allochtone schoolverlaters?
o Case: Vlaanderen
 Uitgebreide antidiscriminatiewetgeving
 Hoge werkloosheid onder allochtonen
o Onderzoekpopulatie allochtone schoolverlaters
 OESO: “target group for intensive labour markt assistance”
 Littekeneffecten (psychosociale drempels, minder sociaal
netwerk die je uitbouwt, werkgevers die een gat op je cv niet
graag zien,…)
1 Een eerste experiment
 Voor een aantal profielen (schoolverlaters), gaan ze cv en motivatiebrieven
opmaken in twee versies. Deze twee verschillen heel licht van elkaar in
verschillen
 Type A en type B vacatures opgestuurd:
o De namen werden verandert op de vacatures bv. Vlaams klinkende
namen en Turks klinkende namen
 Resultaat?:
o Over het algemeen vinden we etnische discriminatie ten opzichte van
mensen met Marokkaanse origine, Turkse origine of andere groepen
gemengd
o Hier verschil tussen 19% en 13%  verhouding 1,44  44% hoger
1 Algemeen beleid
Heel duidelijke ongelijke behandelingen:

 Effect vreemde namen:
o Substantiële achterstelling, al lijkt deze (inter)nationaal af te nemen
o Uit ander onderzoek:
 Geen discriminatie wanneer kandidaten voldoende ervaring
hebben
 Geen discriminatie wanneer kandidaten aan vrijwilligerswerk
doen
 Effect functiebeperking (versus geen beperking vermeld)
o (Ook) voor blindheid en autisme: ongeveer 53% minder kans op
uitnodiging job gesprek
o Vermelden van loonsubsidie beïnvloedt kansen niet
 Effect oudere leeftijd
o Paar jaar oudere leeftijd blijkt ook in andere onderzoeken steevast van
minstens dezelfde orde als etnische discriminatie
Hangt af van de situatie:

 Effect vrouwelijke (versus mannelijke) naam:
o In het algemeen geen ongelijke behandeling
o Wel discriminatie wanneer gesolliciteerd wordt voor baan die (eerste)
promotie zou impliceren (“kleverige vloer”)
o Verdere evidentie van ongelijke behandeling op basis van toekomstige
zwangerschap