Florence Lamberts
GESPREKSTECHNIEKEN
GROEPSPROCESSEN/GROEPS
-DYNAMICA DE AGRESSIEVE
PATIËNT
Florence Lamberts
2VBJ
pag. 1
,Florence Lamberts
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 3: Classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en gedrag ................................ 4
3.2 Beoordelingsmethode............................................................................................................................... 4
3.2.1 Het klinische interview ...................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4: Verpleegkunde in de psychiatrie .................................................................................................... 7
4.3 werken met groepen ................................................................................................................................. 7
4.3.1 Therapeutisch milieu ......................................................................................................................... 7
4.3.2 Groep versus individu........................................................................................................................ 9
Cursus................................................................................................................................................................. 10
Inleiding ......................................................................................................................................................... 10
Deel 1: Het EVA model ....................................................................................................................................... 10
1. De Exploratiefase ...................................................................................................................................... 11
1.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 11
1.1.1 Concretiseren .................................................................................................................................. 12
1.1.2 Luisteren .......................................................................................................................................... 13
1.1.3 Aandacht gevend gedrag................................................................................................................. 13
1.1.4 Non-verbaal gedrag ......................................................................................................................... 14
1.1.5 Verbaal gedrag ................................................................................................................................ 14
1.1.6 Gebruik maken van stiltes ............................................................................................................... 14
1.1.7 Parafraseren .................................................................................................................................... 15
1.1.8 Reflecteren van gevoel .................................................................................................................... 15
1.1.9 Samenvatten ................................................................................................................................... 16
1.1.10 Vragen stellen................................................................................................................................ 16
2. De verdiepingsfase .................................................................................................................................... 17
2.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 17
2.1.1 Interpreteren ................................................................................................................................... 18
2.1.2 Confrontatie .................................................................................................................................... 19
2.1.3 Feedback ......................................................................................................................................... 20
2.1.4 Positief heretiketteren .................................................................................................................... 20
2.1.5 Onmiddellijkheid en directheid ....................................................................................................... 20
2.1.6 Onthulling ........................................................................................................................................ 21
3. De actiefase ............................................................................................................................................... 21
3.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 22
3.1.1 Gedragsbenadering ......................................................................................................................... 22
3.1.2 Cognitieve benadering .................................................................................................................... 23
3.1.3 Paradoxale benadering ................................................................................................................... 24
Deel 2: Werken in en met groepen .................................................................................................................... 26
2. Geschiedenis en achtergronden ............................................................................................................... 26
2.1 De verschillende functies van een groep ........................................................................................... 27
2.2 Verschillende soorten groepen .......................................................................................................... 29
2.3 Fasen in de groepsontwikkeling .............................................................................................................. 30
2.3.1 De fasen ........................................................................................................................................... 31
2.3.2 De crisissen ...................................................................................................................................... 32
2.4 Leefgroepen ............................................................................................................................................ 33
2.6 Verschillen van begeleiden tussen therapeutische/trainingsgroep en een leefgroep........................... 34
2.7 Acties van de groepsleiding .................................................................................................................... 36
2.8 Valkuilen bij het hanteren van een groep............................................................................................... 38
2.9. Algemeen concept ................................................................................................................................. 40
2.10. Eigenschappen van groepsdynamiek ................................................................................................... 40
Deel 3: Omgaan met en aanpak van agressie ................................................................................................... 43
3. Inleiding ..................................................................................................................................................... 43
3.1 Samenwerkingsrelaties ........................................................................................................................... 44
3.2 Begripsomschrijving ................................................................................................................................ 46
pag. 2
,Florence Lamberts
3.3 Uitingsvormen van agressie .................................................................................................................... 47
3.4 Begeleidingsstijlen en beïnvloedingsstrategieën .................................................................................... 49
3.5 Driftbuien en conflicten .......................................................................................................................... 50
3.6 Crisisontwikkelingsmodel........................................................................................................................ 52
Deel 4: motiverende gesprekstechnieken .......................................................................................................... 59
4.1 Prochaska en Diclemente ........................................................................................................................ 59
4.2 Processen in MVG .............................................................................................................................. 60
4.3 Wetenschappelijk artikel .................................................................................................................... 66
pag. 3
, Florence Lamberts
Hoofdstuk 3: Classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en
gedrag
3.2 Beoordelingsmethode
- Verschillende beoordelingsmethoden gebruikt om tot een mogelijke diagnose te
komen
• Interviews
• Psychologische testen
• Zelfbeoordelingsschalen
• Observatieschalen
• Fysiologische meetinstrumenten
beoordelen gaat verder dan classificeren = Een zorgvuldige beoordeling
levert een schat aan informatie op over de persoonlijkheid en het cognitief
functioneren van de cliënt. Op basis hiervan krijgt de behandelaar een breder
inzicht in de problemen van zijn cliënt en is hij in staat om een geschikte
behandelingsmethode te kiezen
- Meest gebruikte methode = Pt en behandelaar in gesprek (één of meer klinische
interviews) leid tot een diagnostische indruk en een behandelplan
- Rol van de vpk = gevolgen van de klachten voor de cliënt zelf en diens omgeving
bekijken
• Behandelaar = gebruikt beoordelingsmethode om tot een juiste classificatie te
komen
• Vpk = gebruikt beoordelingsmethode om samen met de cliënt de juiste
verpleegkundige diagnoses te stellen
3.2.1 Het klinische interview
- Meest gebruikte beoordelingsmethode
- Tijdens de ontmoeting spelen niet enkel feiten en gegevens een rol, ook emoties en
het gedrag van de Pt + de invloed die deze hebben op de emoties van de behandelaar
(interactie op emotioneel niveau) belangrijk dat de behandelaar zelf enig zicht
heeft op de gevoelens en reacties die het verhaal van de cliënt bij hen oproept
(angst,afkeer,woede etc.)
- 1ste ontmoetingen: behandelaar vraagt aan Pt om zelf uit te leggen in eigen woorden
wat het probleem juist is (begrijpen hoe de cliënt zijn eigen situatie ziet) Dan zal de
behandelaar doorvragen op bepaalde aspecten bv omstandigheden waarin het
probleem is ontstaan, welke invloed het heeft op zijn dagelijks functioneren + Hij
informeert naar gebeurtenissen die het probleem kunnen verergeren (verandering in
levensomstandigheden, relaties etc.)
- Volgende onderwerpen komen altijd voor bij een interview
pag. 4
GESPREKSTECHNIEKEN
GROEPSPROCESSEN/GROEPS
-DYNAMICA DE AGRESSIEVE
PATIËNT
Florence Lamberts
2VBJ
pag. 1
,Florence Lamberts
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 3: Classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en gedrag ................................ 4
3.2 Beoordelingsmethode............................................................................................................................... 4
3.2.1 Het klinische interview ...................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4: Verpleegkunde in de psychiatrie .................................................................................................... 7
4.3 werken met groepen ................................................................................................................................. 7
4.3.1 Therapeutisch milieu ......................................................................................................................... 7
4.3.2 Groep versus individu........................................................................................................................ 9
Cursus................................................................................................................................................................. 10
Inleiding ......................................................................................................................................................... 10
Deel 1: Het EVA model ....................................................................................................................................... 10
1. De Exploratiefase ...................................................................................................................................... 11
1.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 11
1.1.1 Concretiseren .................................................................................................................................. 12
1.1.2 Luisteren .......................................................................................................................................... 13
1.1.3 Aandacht gevend gedrag................................................................................................................. 13
1.1.4 Non-verbaal gedrag ......................................................................................................................... 14
1.1.5 Verbaal gedrag ................................................................................................................................ 14
1.1.6 Gebruik maken van stiltes ............................................................................................................... 14
1.1.7 Parafraseren .................................................................................................................................... 15
1.1.8 Reflecteren van gevoel .................................................................................................................... 15
1.1.9 Samenvatten ................................................................................................................................... 16
1.1.10 Vragen stellen................................................................................................................................ 16
2. De verdiepingsfase .................................................................................................................................... 17
2.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 17
2.1.1 Interpreteren ................................................................................................................................... 18
2.1.2 Confrontatie .................................................................................................................................... 19
2.1.3 Feedback ......................................................................................................................................... 20
2.1.4 Positief heretiketteren .................................................................................................................... 20
2.1.5 Onmiddellijkheid en directheid ....................................................................................................... 20
2.1.6 Onthulling ........................................................................................................................................ 21
3. De actiefase ............................................................................................................................................... 21
3.1 Specifieke vaardigheden ......................................................................................................................... 22
3.1.1 Gedragsbenadering ......................................................................................................................... 22
3.1.2 Cognitieve benadering .................................................................................................................... 23
3.1.3 Paradoxale benadering ................................................................................................................... 24
Deel 2: Werken in en met groepen .................................................................................................................... 26
2. Geschiedenis en achtergronden ............................................................................................................... 26
2.1 De verschillende functies van een groep ........................................................................................... 27
2.2 Verschillende soorten groepen .......................................................................................................... 29
2.3 Fasen in de groepsontwikkeling .............................................................................................................. 30
2.3.1 De fasen ........................................................................................................................................... 31
2.3.2 De crisissen ...................................................................................................................................... 32
2.4 Leefgroepen ............................................................................................................................................ 33
2.6 Verschillen van begeleiden tussen therapeutische/trainingsgroep en een leefgroep........................... 34
2.7 Acties van de groepsleiding .................................................................................................................... 36
2.8 Valkuilen bij het hanteren van een groep............................................................................................... 38
2.9. Algemeen concept ................................................................................................................................. 40
2.10. Eigenschappen van groepsdynamiek ................................................................................................... 40
Deel 3: Omgaan met en aanpak van agressie ................................................................................................... 43
3. Inleiding ..................................................................................................................................................... 43
3.1 Samenwerkingsrelaties ........................................................................................................................... 44
3.2 Begripsomschrijving ................................................................................................................................ 46
pag. 2
,Florence Lamberts
3.3 Uitingsvormen van agressie .................................................................................................................... 47
3.4 Begeleidingsstijlen en beïnvloedingsstrategieën .................................................................................... 49
3.5 Driftbuien en conflicten .......................................................................................................................... 50
3.6 Crisisontwikkelingsmodel........................................................................................................................ 52
Deel 4: motiverende gesprekstechnieken .......................................................................................................... 59
4.1 Prochaska en Diclemente ........................................................................................................................ 59
4.2 Processen in MVG .............................................................................................................................. 60
4.3 Wetenschappelijk artikel .................................................................................................................... 66
pag. 3
, Florence Lamberts
Hoofdstuk 3: Classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en
gedrag
3.2 Beoordelingsmethode
- Verschillende beoordelingsmethoden gebruikt om tot een mogelijke diagnose te
komen
• Interviews
• Psychologische testen
• Zelfbeoordelingsschalen
• Observatieschalen
• Fysiologische meetinstrumenten
beoordelen gaat verder dan classificeren = Een zorgvuldige beoordeling
levert een schat aan informatie op over de persoonlijkheid en het cognitief
functioneren van de cliënt. Op basis hiervan krijgt de behandelaar een breder
inzicht in de problemen van zijn cliënt en is hij in staat om een geschikte
behandelingsmethode te kiezen
- Meest gebruikte methode = Pt en behandelaar in gesprek (één of meer klinische
interviews) leid tot een diagnostische indruk en een behandelplan
- Rol van de vpk = gevolgen van de klachten voor de cliënt zelf en diens omgeving
bekijken
• Behandelaar = gebruikt beoordelingsmethode om tot een juiste classificatie te
komen
• Vpk = gebruikt beoordelingsmethode om samen met de cliënt de juiste
verpleegkundige diagnoses te stellen
3.2.1 Het klinische interview
- Meest gebruikte beoordelingsmethode
- Tijdens de ontmoeting spelen niet enkel feiten en gegevens een rol, ook emoties en
het gedrag van de Pt + de invloed die deze hebben op de emoties van de behandelaar
(interactie op emotioneel niveau) belangrijk dat de behandelaar zelf enig zicht
heeft op de gevoelens en reacties die het verhaal van de cliënt bij hen oproept
(angst,afkeer,woede etc.)
- 1ste ontmoetingen: behandelaar vraagt aan Pt om zelf uit te leggen in eigen woorden
wat het probleem juist is (begrijpen hoe de cliënt zijn eigen situatie ziet) Dan zal de
behandelaar doorvragen op bepaalde aspecten bv omstandigheden waarin het
probleem is ontstaan, welke invloed het heeft op zijn dagelijks functioneren + Hij
informeert naar gebeurtenissen die het probleem kunnen verergeren (verandering in
levensomstandigheden, relaties etc.)
- Volgende onderwerpen komen altijd voor bij een interview
pag. 4
