Martyna Karwel Examen 2
Methodisch werken 2 – Inleiding
(ppw1)
1. Psychosociale hulpverlening (PSHV)
Wat is psychosociale hulpverlening?
Psychosociale hulpverlening is begeleiding die zich richt op problemen die
ontstaan in de interactie tussen een persoon en zijn omgeving.:
Het gaat niet alleen over wat iemand voelt of denkt, maar ook over hoe iemand
functioneert in zijn leven. Het vertrekt dus vanuit de psychische beleving van de
client.
De hulpverlening vertrekt altijd vanuit:
de psychische beleving van de cliënt
de situatie van de cliënt in zijn omgeving
de wisselwerking tussen persoon en omgevin
o Belang van onderzoekende, kritische en flexibele houding van MAW
Psychosociale hulpverlening helpt de cliënt om: zijn gedrag en houding te
veranderen door inzicht te krijgen in zijn situatie, zodat hij zelf verandering kan
realiseren Client zelf veranderen
Voorbeeld
Een cliënt heeft schulden.
Niet alleen het geldprobleem is belangrijk, maar ook:
stress en schaamte - conflicten met partner
slecht overzicht over administratie - angst voor deurwaarder
Daarom wordt er gewerkt aan:
inzicht in uitgaven - gedrag veranderen - structuur brengen. - omgaan met
stress
2. Doel van psychosociale hulpverlening
Het doel is: het verhogen van het persoonlijk welzijn van de cliënt
Dat gebeurt door te werken aan:
de sociale situatie (wisselwerking tussen client en omgeving)
de psychische beleving
Deze twee zijn verschillend maar niet los van elkaar
Belangrijk inzicht
Je kan sociale en psychische problemen onderscheiden, maar niet scheiden. Ze
beïnvloeden elkaar altijd. Voorbeeld: Een cliënt verliest zijn job.
Gevolgen sociaal: minder inkomen - spanningen thuis
,Martyna Karwel Examen 2
Gevolgen psychisch: stress – onzekerheid - depressieve gevoelens
Dus: Je moet beide aanpakken. Dit noemt men: integrale hulpverlening
3. Psychosociale problemen
Psychosociale problemen kunnen zich situeren in verschillende levensgebieden.
1. Somatisch gebied 2. Psychisch gebied
= lichamelijke wereld = denken en voelen
Voorbeelden: Voorbeelden:
ziekte * Stress
chronische pijn * Angst
vermoeidheid * Depressie
lichamelijke klachten * Laag zelfbeeld
3. Sociaal gebied 4. Materieel gebied
= relaties met anderen = materiele omstandigheden
Voorbeelden: Voorbeelden:
relatieproblemen * Schulden
conflicten * Werkloosheid
eenzaamheid * Slechte huisvesting
pesten * Armoede
5. Maatschappelijk gebied
= grotere samenleving
Voorbeelden:
migratie
discriminatie
inflatie
regelgeving
Problemen zijn vaak met elkaar verbonden.
Bijvoorbeeld: dakloosheid → stress → conflict → gezondheidsproblemen
Daarom: integrale hulpverlening is noodzakelijk
,Martyna Karwel Examen 2
4. Therapie of niet?
Psychosociale begeleiding: MW’er Psychotherapeut
Veranderingen relatie cliënt – sociale Intrapsychische problemen
omgeving
Veranderingen gedrag van cliënt Veranderingen persoonlijkheid van
cliënt
Resultaten op korte termijn zichtbaar Resultaten op lange termijn zichtbaar
Focus: Focus:
gedrag * Intrapsychische
problemen
relaties * Persoonlijkheid
functioneren * Trauma
dagelijkse problemen * Onbewuste processen
Kenmerken: Kenmerken:
veranderingen in gedrag of situatie * Diepgaande
verandering
resultaten vaak op korte termijn * Resultaten op lange
termijn
Elk hun eigen methodiek en technieken
Wanneer doorverwijzen?
Bijvoorbeeld bij:
trauma
zware angst
persoonlijkheidsproblemen
herhaald destructief gedrag
Dan is psychotherapie nodig.
, Martyna Karwel Examen 2
5. Vijf vormen van psychosociale begeleiding
1. Inzichtgevende psychosociale begeleiding
Inzicht geven in: probleemsituatie, eigen gedrag, eigen aandeel, foute
interpretaties, discrepanties, verbanden,…
De cliënt laten begrijpen:
wat er gebeurt, waarom het gebeurt, wat zijn eigen rol is....
Hoe gebeurt dit?
Door:
uitleg geven, informatie corrigeren, verbanden leggen, feedback geven,
confronteren…
Voorbeeld
Een cliënt zegt: "Mijn kinderen luisteren nooit."
De maatschappelijk werker helpt de cliënt zien: dat hij vaak boos reageert zonder
uitleg te geven.
2. Ondersteunende psychosociale begeleiding
De cliënt ondersteunen en moed geven. ‘duwtje in de rug geven’
Dit is nodig wanneer iemand:
weet wat hij moet doen maar het moeilijk vindt om het te doen
Wat doet de maatschappelijk werker?
Aanmoedigen – bevestigen – steunen - vertrouwen geven
Voorbeeld
Een cliënt wil stoppen met alcohol.
De maatschappelijk werker:
moedigt aan - bespreekt successen - geeft steun bij moeilijke momenten
3. Structurerende psychosociale begeleiding
Structuur brengen in het leven van de cliënt.
Dit is nodig wanneer:
chaos is - overzicht ontbreekt - planning ontbreekt
Wat doet de maatschappelijk werker?
stappenplan maken - afspraken plannen – opvolgen - organiseren
Voorbeeld
Een cliënt heeft schulden. De maatschappelijk werker:
maakt een budgetplan - ordent administratie - maakt afspraken met
schuldeisers
Methodisch werken 2 – Inleiding
(ppw1)
1. Psychosociale hulpverlening (PSHV)
Wat is psychosociale hulpverlening?
Psychosociale hulpverlening is begeleiding die zich richt op problemen die
ontstaan in de interactie tussen een persoon en zijn omgeving.:
Het gaat niet alleen over wat iemand voelt of denkt, maar ook over hoe iemand
functioneert in zijn leven. Het vertrekt dus vanuit de psychische beleving van de
client.
De hulpverlening vertrekt altijd vanuit:
de psychische beleving van de cliënt
de situatie van de cliënt in zijn omgeving
de wisselwerking tussen persoon en omgevin
o Belang van onderzoekende, kritische en flexibele houding van MAW
Psychosociale hulpverlening helpt de cliënt om: zijn gedrag en houding te
veranderen door inzicht te krijgen in zijn situatie, zodat hij zelf verandering kan
realiseren Client zelf veranderen
Voorbeeld
Een cliënt heeft schulden.
Niet alleen het geldprobleem is belangrijk, maar ook:
stress en schaamte - conflicten met partner
slecht overzicht over administratie - angst voor deurwaarder
Daarom wordt er gewerkt aan:
inzicht in uitgaven - gedrag veranderen - structuur brengen. - omgaan met
stress
2. Doel van psychosociale hulpverlening
Het doel is: het verhogen van het persoonlijk welzijn van de cliënt
Dat gebeurt door te werken aan:
de sociale situatie (wisselwerking tussen client en omgeving)
de psychische beleving
Deze twee zijn verschillend maar niet los van elkaar
Belangrijk inzicht
Je kan sociale en psychische problemen onderscheiden, maar niet scheiden. Ze
beïnvloeden elkaar altijd. Voorbeeld: Een cliënt verliest zijn job.
Gevolgen sociaal: minder inkomen - spanningen thuis
,Martyna Karwel Examen 2
Gevolgen psychisch: stress – onzekerheid - depressieve gevoelens
Dus: Je moet beide aanpakken. Dit noemt men: integrale hulpverlening
3. Psychosociale problemen
Psychosociale problemen kunnen zich situeren in verschillende levensgebieden.
1. Somatisch gebied 2. Psychisch gebied
= lichamelijke wereld = denken en voelen
Voorbeelden: Voorbeelden:
ziekte * Stress
chronische pijn * Angst
vermoeidheid * Depressie
lichamelijke klachten * Laag zelfbeeld
3. Sociaal gebied 4. Materieel gebied
= relaties met anderen = materiele omstandigheden
Voorbeelden: Voorbeelden:
relatieproblemen * Schulden
conflicten * Werkloosheid
eenzaamheid * Slechte huisvesting
pesten * Armoede
5. Maatschappelijk gebied
= grotere samenleving
Voorbeelden:
migratie
discriminatie
inflatie
regelgeving
Problemen zijn vaak met elkaar verbonden.
Bijvoorbeeld: dakloosheid → stress → conflict → gezondheidsproblemen
Daarom: integrale hulpverlening is noodzakelijk
,Martyna Karwel Examen 2
4. Therapie of niet?
Psychosociale begeleiding: MW’er Psychotherapeut
Veranderingen relatie cliënt – sociale Intrapsychische problemen
omgeving
Veranderingen gedrag van cliënt Veranderingen persoonlijkheid van
cliënt
Resultaten op korte termijn zichtbaar Resultaten op lange termijn zichtbaar
Focus: Focus:
gedrag * Intrapsychische
problemen
relaties * Persoonlijkheid
functioneren * Trauma
dagelijkse problemen * Onbewuste processen
Kenmerken: Kenmerken:
veranderingen in gedrag of situatie * Diepgaande
verandering
resultaten vaak op korte termijn * Resultaten op lange
termijn
Elk hun eigen methodiek en technieken
Wanneer doorverwijzen?
Bijvoorbeeld bij:
trauma
zware angst
persoonlijkheidsproblemen
herhaald destructief gedrag
Dan is psychotherapie nodig.
, Martyna Karwel Examen 2
5. Vijf vormen van psychosociale begeleiding
1. Inzichtgevende psychosociale begeleiding
Inzicht geven in: probleemsituatie, eigen gedrag, eigen aandeel, foute
interpretaties, discrepanties, verbanden,…
De cliënt laten begrijpen:
wat er gebeurt, waarom het gebeurt, wat zijn eigen rol is....
Hoe gebeurt dit?
Door:
uitleg geven, informatie corrigeren, verbanden leggen, feedback geven,
confronteren…
Voorbeeld
Een cliënt zegt: "Mijn kinderen luisteren nooit."
De maatschappelijk werker helpt de cliënt zien: dat hij vaak boos reageert zonder
uitleg te geven.
2. Ondersteunende psychosociale begeleiding
De cliënt ondersteunen en moed geven. ‘duwtje in de rug geven’
Dit is nodig wanneer iemand:
weet wat hij moet doen maar het moeilijk vindt om het te doen
Wat doet de maatschappelijk werker?
Aanmoedigen – bevestigen – steunen - vertrouwen geven
Voorbeeld
Een cliënt wil stoppen met alcohol.
De maatschappelijk werker:
moedigt aan - bespreekt successen - geeft steun bij moeilijke momenten
3. Structurerende psychosociale begeleiding
Structuur brengen in het leven van de cliënt.
Dit is nodig wanneer:
chaos is - overzicht ontbreekt - planning ontbreekt
Wat doet de maatschappelijk werker?
stappenplan maken - afspraken plannen – opvolgen - organiseren
Voorbeeld
Een cliënt heeft schulden. De maatschappelijk werker:
maakt een budgetplan - ordent administratie - maakt afspraken met
schuldeisers
