Volledige samenvatting van het vak Verzekerings- en Aansprakelijkheidsrecht | Arteveldehogeschool | 2025/26

1 Aansprakelijkheidsrecht – Inleiding

(Hier komen sowieso 2 vragen uit op het examen)


1.1 Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid

1.1.1 Verschil tussen aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid

1.1.1.1 Verantwoordelijkheid:

De gevolgen dragen van de handelingen

Bv. Als je terugkomt van uw reis en uw voorruit is ingeslagen, dan is de luchthaven is niet
aansprakelijk


1.1.1.1.1 3 voorwaarden van bevrijdingsbeding:

 Het bevrijdingsbeding moet overeengekomen worden ten laatste op het ogenblik van de
contractsluiting
 Je kan u niet bevrijden voor opzet (dus tenzij in geval van fraude)
 Je kan je niet bevrijden voor hoofdverbintenissen (Bv. ik ben niet aansprakelijk als ik niet betaal of
niet lever ofzo)


1.1.1.1.1.1 Draagwijdte van de parkeerovereenkomst

Teruggaveverplichting in dezelfde toestand dat je die hebt afgegeven

Bv. je geeft u jas af bij vestiaire, dan moeten ze die teruggeven


1.1.1.2 Aansprakelijkheid:

De juridische vervolgbaarheid wegens veroorzaakte schade

6.2. X is niet aansprakelijk voor fouten in de uitvoering van Diensten te wijten aan onvoldoende of
onjuiste informatie gegeven door Y of door een gebrek aan feedback op de geleverde Diensten.

 Een deel van een contract tussen partij X en Y
 Partij X is het bedrijf, partij Y is een grote projectontwikkelaar
 Alle diensten wordt door X geleverd, als jij onvoldoende info geeft (Bv. hoeveel wn’s je hebt) dan
kan je niet zeggen dat X aansprakelijk is



6.7. Afwijkend van 6.4. en 6.5. Zal X bij het einde van de Overeenkomst een schadevergoeding van
20.000 EUR verschuldigd zijn aan Y, zonder voorafgaandelijke ingebrekestelling, indien X de
documentatie of logingegevens, zoals vermeld in 6.1.7, niet vrijgeeft aan Y binnen een termijn van 10
dagen na schriftelijk verzoek.


1

, 6.7 is schade –beding = X zal op het einde van de overeenkomst krijgen 20 000 euro moeten
betalen aan Y als het bedrijf de login gegevens niet vrijgeeft ….
 Kan enkel bij contractuele



1.2 Verschillende aansprakelijkheidsregimes: verschillende regelingen

1.2.1 I. Strafrechtelijke AH

= Overtreding van een strafwet
 Pleging van een misdrijf = strafbaar feit)
 Bv. Slagen en verwondingen, doodslag,…
 Er is een verplichting om een strafrechtelijke sanctie te ondergaan (straf) wegens het plegen van
 Vordering nodig van schadelijder voor SV
 Schadevergoeding: burgerlijke rechtbank of BP-stelling voor de strafrechtbank (= de regel)
 Strafrechtelijke aansprakelijkheid en burgerlijke aansprakelijkheid KUNNEN samen voorkomen

1.2.1.1 Basisbeginselen

Algemene zorgvuldigheidsnorm die in het burgerlijk wetboek staat: Iedereen is hierdoor verbonden
(iedereen moet hier rekening mee houden en ons gedrag wordt getoetst aan iemand in dezelfde
categorie)
 Je moet je gedragen als een voorzichtig en redelijk student in dezelfde situatie
 Ons gedrag wordt getoetst aan een norm die nergens concreet omschreven staat, bij strafwet wel
 Behoort tot publiekrecht: schending van openbare orde  gevolg: OM/PK stelt vordering in
o PK: Procureur Des Konings (openbaar ministerie)
o Overheid treedt op namens algemeen belang (openbare orde: rechtsregels die van
fundamenteel belang zijn voor onze maatschappij)
 Doel: bestraffen
 Misdrijf nodig:
o Wat is een misdrijf?
 Strafbaar feit of een overtreding van een strafwet = moet wel degelijk in de wet staan
o Nullum crimen, sine lege
 Er is geen misdrijf als het niet in de wet staat
o Nulla poena sine lege
 Je kan geen straf krijgen die niet in de strafwet geschreven staat
 Persoonlijk karakter/individueel
o Enkel voor je eigen daden


2

, o Gevolg 1: je kan geen straf krijgen als ouder als je kind iemand ander slaagt (bij burgerlijk
AS zullen de ouders wel aansprakelijk zijn (schadevergoeding betalen: kwalitatieve AS)
 Je kan niet strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor andere personen bv. jouw 16-
jarig kind slaagt iemand
 De ouders kunnen geen straf krijgen, bij burgerlijke aansprakelijkheid wel!
 Dan zouden de ouders wel schadevergoeding moeten betalen = kwalitatieve
aansprakelijkheid

o Gevolg 2: 16de jarige wordt gedagvaard voor de rechtbank en dit kent wordt de dag
ervoor overreden => de strafvordering vervalt door het overlijden van de dagvaarde (bij
BA is dit niet zo en zijn zij nog aansprakelijk)
 Stel dat die 16-jarige wordt overreden voor dat hij naar de rechtbank moet, de
strafvordering zal vervallen
 Bij burgerlijke aansprakelijkheid zullen de erfgenamen nog altijd
burgerrechtelijk aansprakelijk zijn


1.2.1.1.1 Voorbeeld

Basketbalcoach die meisjes in douches filmt gaat vrijuit: slachtoffers moeten proceskosten betalen
 Hij ging in beroep: er was geen sprake van geweld
 Er stond niet in de strafwet dat je daarvoor een straf kon krijgen
 Naar aanleiding van die casus, is het in de strafwet verschenen omdat dit wel degelijk een
strafbaar feit is en deze persoon niet vrijuit mag gaan




1.2.2 Burgerrechtelijke AH/ burgerlijke

 Behoort tot privaatrecht
 Doel: vergoeden, niet bestraffen
 Herstellen van schade: om de andere partij terug te plaatsen in de toestand alsof er geen schade
zou zijn geweest

 Verplichting tot het herstellen van schade aan een derde wegens het begaan van een fout
(buitencontractuele AS of een contractuele wanprestatie (contractuele AS)

3

,  Je moet de persoon terugplaatsen in de situatie wanneer er geen schade was
 = de schadeleider



 Geen misdrijf, wel contractuele wanprestatie of onrechtmatige daad nodig
 “Schade blijft liggen waar ze valt“ (examenvraag vorig semester)
o Basisbeginsel van aansprakelijkheidsrecht: schade blijft liggen waar ze valt
 Loss lies where it falls

 Basisbeginsel van ons aansprakelijkheid: schade blijft liggen waar ze valt

= De benadeelde (schadelijder) draagt het risico. Jij moet als benadeelde kunnen bewijzen dat er
een andere persoon aansprakelijk is. Je draagt zelf het risico van schade. Je kan pas iemand
aanspraken als de voorwaarden voor aansprakelijkheid zijn voldaan.

 Vordering nodig van schadelijder voor SV
 Schadevergoeding: burgerlijke rechtbank of BP-stelling voor de strafrechtbank (= de regel)
o Burgerlijke partij stellen: schadevergoeding betalen
 Strafrechtelijke aansprakelijkheid en burgerlijke aansprakelijkheid KUNNEN samen voorkomen


Ze kunnen samen voorkomen; Je zal je meestal burgerlijke partij stellen = je vraagt een
schadevergoeding



1.2.2.1 Voorbeelden:

Voorbeeld 1: De bouwheer en eigenaar van het huis vraagt aan de dakwerker om een nieuw dak te
installeren. Na een jar blijkt dat het dak structurele gebreken heeft (lek,…). In zo’n geval moet de
schade vastgesteld worden door een expert (aangesteld door verzekering of bouwheer) en die zal
oplijsten welke schadeposten er zijn.
De dakwerker zal wegens contractuele aansprakelijkheid geen winst maken (= de verlieslijder)
 Niet de bedoeling dat de schadeleider winst maakt


Voorbeeld 2: Buitencontractueel aansprakelijk: Iemand stapt op straat en wordt gebeten door de
hond van de buurman. Hij zegt ‘de hond bijt niet’, maar op dat moment bijt de hond in de vrouw haar
arm.




4