Samenvatting – Nederlands Mondeling Examen
CANON UITGELICHT: OVER DE RENAISSANCE
1. De Tijdgeest & Literatuur
Binnen de renaissance keek men de kunst en literatuur af van de klassieke oudheid (de Grieken en
Romeinen). Dit nabootsproces verliep via drie opeenvolgende stappen:
1. Translatio: Het letterlijk vertalen van klassieke teksten naar de volkstaal.
2. Imitatio: Het nabootsen of kopiëren van klassieke thema's, motieven en genres.
3. Aemulatio: Het proberen te overtreffen van de klassieke, antieke voorbeelden.
KERNKENMERKEN VAN DE STROMING
• Conventies: Er golden strenge artistieke regels en vormvoorschriften waaraan kunstenaars zich rigide
moesten houden.
• Realisme: Toenemende aandacht voor de werkelijke wereld, empirische waarneming en de menselijke
anatomie.
• Intellectueel spel: Literatuur was een complex, elitair spel bedoeld voor de hoogopgeleide bovenlaag
van de maatschappij.
2. Emblematiek
Een embleem is een typisch genre uit de renaissance dat functioneert als een driedelige beeldpuzzel met
een morele, opvoedkundige les:
1. Motto: Een korte, prikkelende opschrift of titel (vaak in het Latijn) die de kern samenvat.
2. Pictura: De bijbehorende afbeelding, gravure of prent die visuele cryptische hints bevat.
3. Subscriptio: Een verklarend gedicht of tekst onder de prent die de uiteindelijke moraal of les blootlegt.
3. Het Petrarkisme
Vernoemd naar de Italiaanse dichter Francesco Petrarca. Het betreft een strakke, eeuwenoude traditie
binnen de liefdespoëzie met vaste, stereotype kenmerken:
• Centraal staat een **mannelijke ik-figuur** die intens lijdt onder een **onvervulde liefde**.
• De man uit zijn **liefdesklacht** over een geïdealiseerde, volmaakte en onbereikbare vrouw.
Nederlands Mondeling Examen • De Renaissance & Het Sonnet 1
CANON UITGELICHT: OVER DE RENAISSANCE
1. De Tijdgeest & Literatuur
Binnen de renaissance keek men de kunst en literatuur af van de klassieke oudheid (de Grieken en
Romeinen). Dit nabootsproces verliep via drie opeenvolgende stappen:
1. Translatio: Het letterlijk vertalen van klassieke teksten naar de volkstaal.
2. Imitatio: Het nabootsen of kopiëren van klassieke thema's, motieven en genres.
3. Aemulatio: Het proberen te overtreffen van de klassieke, antieke voorbeelden.
KERNKENMERKEN VAN DE STROMING
• Conventies: Er golden strenge artistieke regels en vormvoorschriften waaraan kunstenaars zich rigide
moesten houden.
• Realisme: Toenemende aandacht voor de werkelijke wereld, empirische waarneming en de menselijke
anatomie.
• Intellectueel spel: Literatuur was een complex, elitair spel bedoeld voor de hoogopgeleide bovenlaag
van de maatschappij.
2. Emblematiek
Een embleem is een typisch genre uit de renaissance dat functioneert als een driedelige beeldpuzzel met
een morele, opvoedkundige les:
1. Motto: Een korte, prikkelende opschrift of titel (vaak in het Latijn) die de kern samenvat.
2. Pictura: De bijbehorende afbeelding, gravure of prent die visuele cryptische hints bevat.
3. Subscriptio: Een verklarend gedicht of tekst onder de prent die de uiteindelijke moraal of les blootlegt.
3. Het Petrarkisme
Vernoemd naar de Italiaanse dichter Francesco Petrarca. Het betreft een strakke, eeuwenoude traditie
binnen de liefdespoëzie met vaste, stereotype kenmerken:
• Centraal staat een **mannelijke ik-figuur** die intens lijdt onder een **onvervulde liefde**.
• De man uit zijn **liefdesklacht** over een geïdealiseerde, volmaakte en onbereikbare vrouw.
Nederlands Mondeling Examen • De Renaissance & Het Sonnet 1
