SAMENVATTING BEROEPSGERICHT SCHRIJVEN
1: Belang zakelijke schrijfvaardigheid als PGO
Oefening
Duid op zwart/wit grondplan aan:
Welke domeinspecifieke leerresultaten behandelen we in dit olod?, Wanneer en naar wie schrijf je als
PGO? Situeer in het grondplan.
-> team bv: vergaderverslag en verslagen maken , analyse situatie en noden (situatie en noden
kunnen beschrijven en uitschrijven), talen, cliëntsysteem/sociaal netwerk: communiceren met
familie en cliënt zelf. , digitalisering, visie van de dienst of voorziening,...
Impact op orthopedagogische of professionele werkrelatie
● Schriftelijke communicatie
- Geeft een beeld over jezelf
- Geeft een beeld van jouw kijk op de relatie met de ontvanger
● Cliënt heeft inzagerecht (kan je verslag nalezen)
● Andere instanties lezen vaak mee
● Grote impact op (relatie met) cliënt, collega’s en jezelf
-> grote verantwoordelijkheid (macht!)
3: Rubriek
zakelijke schrijfvaardigheid in orthopedagogie
Begin je e-mail met :
– Aan:
– Onderwerp:
In de e-mail vermeld je het volgende:
– Motivatie voor deze organisatie/ doelgroep
– Praktische informatie (wanneer, duur van het bezoek, …)
– Wie jij als student bent
– Doel van het bezoek
RUBRIEK ZAKELIJKE SCHRIJFVAARDIGHEID
Criterium 1: de tekst is doelgericht geschreven (doelgericht)
Doelgericht schrijven: De informatie is relevant voor dit doel, helder, precies en correct.
A Het doel van de tekst is in de inleiding omschreven of in specifieke gevallen af te leiden uit
de titel (bijvoorbeeld bij een vergaderverslag)
Voorbeeld 1: inleiding van een e-mail
,Context:
Stagiair Lenthe wordt gevraagd om een e-mail te sturen naar Wilma, de moeder van Tina. Dit is een
cliënt die in de voorziening verblijft waar Lenthe stage loopt.
Tina mag voor het eerst terug naar huis in het weekend. Dit werd al meegedeeld aan de moeder,
maar de jeugdrechter verbond hier nu ook nog enkele voorwaarden aan. De begeleiders spraken af
dat Lenthe deze voorwaardes op mail zet naar de mama.
Deze beperkingen zijn de volgende: Tina mag het huis niet alleen verlaten en moet tussen 20u30 en
21u30 gaan slapen. Daarnaast moet er ook toezicht zijn op haar internetgebruik.
doel = informeren en uitleggen hoe
Voorbeeld 1: Inleiding van een e-mail
Van: Lenthe
Aan: Wilma (mama Tina)
Onderwerp: thuis
Beste Wilma,
Ik mail in verband met het thuisverblijf van Tina.
Voorbeeld 2: inleiding van een paper
Slecht voorbeeld inleiding
Op 27 september bezochten we voorziening ‘De Rechthoek’. ‘De Rechthoek’ werkt met kinderen met
een psychische problematiek. Ik heb er veel van geleerd. Mijn motivatie werd groter.
Goed voorbeeld inleiding
In dit verslag wil ik mijn ‘kennismaking met het werkveld’ in beeld brengen en aantonen dat ik
het orthopedagogisch grondplan begrijp. Eerst schrijf ik over de bezoeken die mijn blik op het
werkveld verruimden. Vervolgens link ik deze en andere ervaringen aan het orthopedagogisch
grondplan.
B De tekst is opgebouwd in functie van dit doel.
Tekstdoelen
Voorbeeld: opbouw in functie van het doel
Beste Wilma,
De jeugdrechter bepaalde afgelopen week enkele voorwaarden voor het thuisverblijf van Tina tijdens
het weekend. (DOEL: INFORMEREN) In deze e-mail geef ik je hier een overzicht van en leg ik ze één
voor één uit. (DOEL: INSTRUEREN)
Doelen geven aanwijzingen over de uitwerking van de tekst:
Informeren: neutraal beschrijven van de afkomst van deze richtlijnen.
Instrueren: richtlijnen in de u- of je-vorm (bevelend).
Bijv. De jeugdrechter legt op dat het internetgebruik van Tina onder uw toezicht moet gebeuren.
[Informeren] Het is daarom belangrijk dat u Tina enkel toelaat om internet te gebruiken in de
leefruimte [Instrueren].
Voorbeeld: info is relevant voor het doel
,Beste Wilma,
De jeugdrechter bepaalde afgelopen week enkele voorwaarden voor het thuisverblijf van Tina tijdens
het weekend. In deze e-mail geef ik je hier een overzicht van en leg ik ze één voor één uit.
Als dit de inleiding is, schrijf je niet over:
‘het functioneren van Tina in de voorziening’, ‘de nieuwe individuele begeleider van Tina’, …
Criterium 2: de tekst is afgestemd op de lezer (lezersgericht)
Lezersgericht =
● Zet de lezer centraal
● Houd rekening met de interesse van de lezer
● Houd rekening met de voorkennis van de lezer
● Houd rekening met het taalniveau van de lezer
● Verzorg je relatie tot je lezer
Voorbeeld
Context: je werkt in een vrijetijdsorganisatie voor mensen met een beperking. Joris en diens ouders
(die sinds 2015 regelmatig deelneemt) schreven Joris in, net op het moment dat de deelnamelijst vol
was. De begeleider laat de ouders dit weten op de volgende manier:
Geachte,
De deelnamelijst betreffende onze daguitstap naar de dierentuin van 2 oktober a.s., met de jongens
uit de leefgroep en hun ouders, werd heden afgesloten. Tot onze spijt is de deelnamelijst vol en is
deelname niet mogelijk.
Hoogachtend,
Mevrouw Verschuren - MPI Zonnebloem
Aanspreken = afhankelijk van relatie
Professioneel, formeel, iemand die je niet kent, afstandelijk
Wie ? Directeur voorziening, aula-docent, motivatiebrief,…
Hoe ?
Geachte + mevrouw/heer + achternaam
Afsluiten met ‘Hoogachtend’
Minder formeel, iemand die je min of meer kent, minder afstandelijk
Wie ? Ouders, collega, leergroepbegeleider, …
Hoe ?
Beste + voornaam
Afsluiten met ‘met vriendelijke groeten’
Je kent de lezer goed, enthousiasmerend, relatiebevorderend, nog minder formeel
Wie ? Naar cliënt die je goed kent, naar collega die je goed kent en waar je nauw mee samenwerkt,…
Hoe ?
Dag + Voornaam
!!! Nooit “Hoi, Hey, …” : altijd te informeel in professionele context
, PGO schrijft voor cliënt(systemen) = niet evident
Vaak meerdere lezers !
Cliënt: heeft inzagerecht in dossier, schrijven heeft dus impact op relatie Bijv. evolutieverslag: kan
activerend werken, kan demotiverend werken
Cliëntsysteem: ouders en netwerk moeten betrokken worden Bijv. ouders of netwerk zijn soms
laaggeletterd. Oefening nodig om duidelijke schriftelijke instructies te om schrijven zonder te
betuttelen of te belerend over te komen.
Andere hulpverleners: vergt zakelijkheid en tact Bijv. wat mag ik schrijven en wat niet
(beroepsgeheim)
Geletterdheid bij cliëntsysteem
Genderbewust en inclusief schrijven
Hoe spreek je een non-binair persoon aan? Hoe maak je een tekst zo genderneutraal mogelijk?
1: Verder met de rubriek
Criterium 3: de structuur is logisch en transparant (inleiding, midden slot)
Maak een bouwplan
1.Lees de opdracht en bepaal je doel
2.Brainstorm en selecteer thema’s waarover je wil schrijven
3.Orden de thema’s logisch en in functie van je doel
4.Visualiseer in een schema
5.Bouwplan = tot op niveau van alinea’s
Gedachtegang overbrengen met … A: inleiding B: midden C: slot
1: Belang zakelijke schrijfvaardigheid als PGO
Oefening
Duid op zwart/wit grondplan aan:
Welke domeinspecifieke leerresultaten behandelen we in dit olod?, Wanneer en naar wie schrijf je als
PGO? Situeer in het grondplan.
-> team bv: vergaderverslag en verslagen maken , analyse situatie en noden (situatie en noden
kunnen beschrijven en uitschrijven), talen, cliëntsysteem/sociaal netwerk: communiceren met
familie en cliënt zelf. , digitalisering, visie van de dienst of voorziening,...
Impact op orthopedagogische of professionele werkrelatie
● Schriftelijke communicatie
- Geeft een beeld over jezelf
- Geeft een beeld van jouw kijk op de relatie met de ontvanger
● Cliënt heeft inzagerecht (kan je verslag nalezen)
● Andere instanties lezen vaak mee
● Grote impact op (relatie met) cliënt, collega’s en jezelf
-> grote verantwoordelijkheid (macht!)
3: Rubriek
zakelijke schrijfvaardigheid in orthopedagogie
Begin je e-mail met :
– Aan:
– Onderwerp:
In de e-mail vermeld je het volgende:
– Motivatie voor deze organisatie/ doelgroep
– Praktische informatie (wanneer, duur van het bezoek, …)
– Wie jij als student bent
– Doel van het bezoek
RUBRIEK ZAKELIJKE SCHRIJFVAARDIGHEID
Criterium 1: de tekst is doelgericht geschreven (doelgericht)
Doelgericht schrijven: De informatie is relevant voor dit doel, helder, precies en correct.
A Het doel van de tekst is in de inleiding omschreven of in specifieke gevallen af te leiden uit
de titel (bijvoorbeeld bij een vergaderverslag)
Voorbeeld 1: inleiding van een e-mail
,Context:
Stagiair Lenthe wordt gevraagd om een e-mail te sturen naar Wilma, de moeder van Tina. Dit is een
cliënt die in de voorziening verblijft waar Lenthe stage loopt.
Tina mag voor het eerst terug naar huis in het weekend. Dit werd al meegedeeld aan de moeder,
maar de jeugdrechter verbond hier nu ook nog enkele voorwaarden aan. De begeleiders spraken af
dat Lenthe deze voorwaardes op mail zet naar de mama.
Deze beperkingen zijn de volgende: Tina mag het huis niet alleen verlaten en moet tussen 20u30 en
21u30 gaan slapen. Daarnaast moet er ook toezicht zijn op haar internetgebruik.
doel = informeren en uitleggen hoe
Voorbeeld 1: Inleiding van een e-mail
Van: Lenthe
Aan: Wilma (mama Tina)
Onderwerp: thuis
Beste Wilma,
Ik mail in verband met het thuisverblijf van Tina.
Voorbeeld 2: inleiding van een paper
Slecht voorbeeld inleiding
Op 27 september bezochten we voorziening ‘De Rechthoek’. ‘De Rechthoek’ werkt met kinderen met
een psychische problematiek. Ik heb er veel van geleerd. Mijn motivatie werd groter.
Goed voorbeeld inleiding
In dit verslag wil ik mijn ‘kennismaking met het werkveld’ in beeld brengen en aantonen dat ik
het orthopedagogisch grondplan begrijp. Eerst schrijf ik over de bezoeken die mijn blik op het
werkveld verruimden. Vervolgens link ik deze en andere ervaringen aan het orthopedagogisch
grondplan.
B De tekst is opgebouwd in functie van dit doel.
Tekstdoelen
Voorbeeld: opbouw in functie van het doel
Beste Wilma,
De jeugdrechter bepaalde afgelopen week enkele voorwaarden voor het thuisverblijf van Tina tijdens
het weekend. (DOEL: INFORMEREN) In deze e-mail geef ik je hier een overzicht van en leg ik ze één
voor één uit. (DOEL: INSTRUEREN)
Doelen geven aanwijzingen over de uitwerking van de tekst:
Informeren: neutraal beschrijven van de afkomst van deze richtlijnen.
Instrueren: richtlijnen in de u- of je-vorm (bevelend).
Bijv. De jeugdrechter legt op dat het internetgebruik van Tina onder uw toezicht moet gebeuren.
[Informeren] Het is daarom belangrijk dat u Tina enkel toelaat om internet te gebruiken in de
leefruimte [Instrueren].
Voorbeeld: info is relevant voor het doel
,Beste Wilma,
De jeugdrechter bepaalde afgelopen week enkele voorwaarden voor het thuisverblijf van Tina tijdens
het weekend. In deze e-mail geef ik je hier een overzicht van en leg ik ze één voor één uit.
Als dit de inleiding is, schrijf je niet over:
‘het functioneren van Tina in de voorziening’, ‘de nieuwe individuele begeleider van Tina’, …
Criterium 2: de tekst is afgestemd op de lezer (lezersgericht)
Lezersgericht =
● Zet de lezer centraal
● Houd rekening met de interesse van de lezer
● Houd rekening met de voorkennis van de lezer
● Houd rekening met het taalniveau van de lezer
● Verzorg je relatie tot je lezer
Voorbeeld
Context: je werkt in een vrijetijdsorganisatie voor mensen met een beperking. Joris en diens ouders
(die sinds 2015 regelmatig deelneemt) schreven Joris in, net op het moment dat de deelnamelijst vol
was. De begeleider laat de ouders dit weten op de volgende manier:
Geachte,
De deelnamelijst betreffende onze daguitstap naar de dierentuin van 2 oktober a.s., met de jongens
uit de leefgroep en hun ouders, werd heden afgesloten. Tot onze spijt is de deelnamelijst vol en is
deelname niet mogelijk.
Hoogachtend,
Mevrouw Verschuren - MPI Zonnebloem
Aanspreken = afhankelijk van relatie
Professioneel, formeel, iemand die je niet kent, afstandelijk
Wie ? Directeur voorziening, aula-docent, motivatiebrief,…
Hoe ?
Geachte + mevrouw/heer + achternaam
Afsluiten met ‘Hoogachtend’
Minder formeel, iemand die je min of meer kent, minder afstandelijk
Wie ? Ouders, collega, leergroepbegeleider, …
Hoe ?
Beste + voornaam
Afsluiten met ‘met vriendelijke groeten’
Je kent de lezer goed, enthousiasmerend, relatiebevorderend, nog minder formeel
Wie ? Naar cliënt die je goed kent, naar collega die je goed kent en waar je nauw mee samenwerkt,…
Hoe ?
Dag + Voornaam
!!! Nooit “Hoi, Hey, …” : altijd te informeel in professionele context
, PGO schrijft voor cliënt(systemen) = niet evident
Vaak meerdere lezers !
Cliënt: heeft inzagerecht in dossier, schrijven heeft dus impact op relatie Bijv. evolutieverslag: kan
activerend werken, kan demotiverend werken
Cliëntsysteem: ouders en netwerk moeten betrokken worden Bijv. ouders of netwerk zijn soms
laaggeletterd. Oefening nodig om duidelijke schriftelijke instructies te om schrijven zonder te
betuttelen of te belerend over te komen.
Andere hulpverleners: vergt zakelijkheid en tact Bijv. wat mag ik schrijven en wat niet
(beroepsgeheim)
Geletterdheid bij cliëntsysteem
Genderbewust en inclusief schrijven
Hoe spreek je een non-binair persoon aan? Hoe maak je een tekst zo genderneutraal mogelijk?
1: Verder met de rubriek
Criterium 3: de structuur is logisch en transparant (inleiding, midden slot)
Maak een bouwplan
1.Lees de opdracht en bepaal je doel
2.Brainstorm en selecteer thema’s waarover je wil schrijven
3.Orden de thema’s logisch en in functie van je doel
4.Visualiseer in een schema
5.Bouwplan = tot op niveau van alinea’s
Gedachtegang overbrengen met … A: inleiding B: midden C: slot
