samenvatting inleiding tot recht sem 1 KMO

Inleiding tot het recht 2025
1. Het recht en zijn kenmerken
1.1 Wat is recht?
 Het recht is een geheel van afdwingbare rechtsregels, opgelegd door de maatschappij, met
als doel de maatschappij te ordenen.

Om te weten wat recht is moet je enkel de 4W-vragen antwoorden:

Van waar? = de maatschappij bepaald de regels

Wat? = een geheel van rechtsregels

Waarom? = de maatschappij te ordenen

Wat als? = rechtsregels zijn afdwingbaar

1.2 Kenmerken van het recht
Het recht heeft bestaat uit enkele kenmerken die we tegen over elkaar kunnen plaatsen.

1.2.1 Objectief recht VS subjectief recht
Objectief recht = wanneer we het hebben over abstracte normen, los van concrete personen en
situaties. Het is een recht op zich zonder dat het toegepast is.

Subjectief recht = rechten die personen of situaties afleiden uit objectieve rechtsregels. Hierbij wordt
het recht dus toegepast.

1.2.2 Rechtsobjecten VS-rechtssubjecten
Rechtssubject = zijn de natuurlijke personen of rechtspersonen die subjectieve rechten bezitten. De
personen die betrokken zijn.

Rechtsobject = zijn de zaken/voorwerpen waarover de subjectieve rechten gaan.

1.2.3 Natuurlijke personen VS-rechtspersonen
Natuurlijk persoon = een persoon van vlees en bloed, fysieke mensen. (Vb.: Gert Verhulst)

Rechtspersonen = een juridische constructie waardoor een onderneming of organisatie kan optreden
als volwaardig en handels bekwaam persoon. (Vb.: studio 100)

Rechtspersonen kan je opdelen in:

 Publiekrechtelijke rechtspersonen (zijn van de overheid) vb.: stadgent
 Privaatrechtelijke rechtspersonen (privéondernemingen) vb.: Devagro, Agristo

1.2.4 Zaken VS rechten
Zaken = lichamelijke goederen, deze kunnen we met onze zintuigen waarnemen.

Rechten = zijn onlichamelijke goederen, deze kunnen we niet waarnemen.

, 1.2.5 Roerende VS. Onroerende goederen
Roerende goederen = wanneer we een goed kunnen verplaatsen.

 Roerend uit zijn aard
 Roerend uit wetsbepaling = eigendomsrecht op een auto, auteursrechten, …
 Vervroegd roerende goederen = aardappelen die onroerend zijn in de grond maar nog zullen
getransporteerd worden

Onroerende goederen = goederen die onverplaatsbaar zijn zonder te sleutelen of afbreken.

 Onroerend uit zijn aard
 Onroerend door zijn bestemming = machines in een fabriek, koeien in een boerderij, …
 Onroerend door incorporatie = roerende goederen die vastgemaakt worden aan een
onroerend goed. Bijvoorbeeld ingebouwde kasten, ovens die vastgemaakt worden in de
keuken
 Onroerend door het voorwerp waarop ze betrekking hebben = een hypotheek.

Het belang als iets roerend of onroerend is, is vooral bij het aan en verkopen van goederen.

1.2.6 Zekerheden
 Zijn waarborgen die als onderpand dienen voor naleving van verbintenissen.

Persoonlijke zekerheden:

 Borgtocht = zekerheid waarbij een persoon zicht verbindt om de verbintenis van de
schuldenaar te voldoen wanneer die zijn verplichtingen niet kan nakomen.
 Recht van uitwinning = de schuld moet eerst met alle middelen op de schuldenaar
worden verhaald
 Voorrecht van schuldsplitsing= de schuldeiser kan slechts het deel vragen van een
persoon waar hij voor instaat

Zakelijke zekerheden

 Hypotheek = onroerende goederen waarborgen de schuld.
 Zakelijk recht = De schuldeiser kan de onroerende goederen verkopen als hij zijn geld
niet krijgt.
 Ondeelbaar recht = het recht blijft bestaan voor de hele duur van het contract en
geldt op het volledige onroerend goed.
 Volgrecht = hypotheek blijft het onroerend goed volgen ook als het onroerend goed
verkocht wordt.
 Voorrecht = de schuldeiser zal eerst betaald worden na verkoop.



Subrogatie = wanneer een nieuwe schuldeiser in plaats treedt van de oorspronkelijke schuldeiser.

, 1.3 Rechtsmisbruik
 Het gebruiken van subjectieve rechten met als enige bedoeling anderen te schaden zonder
hier eigen belang aan te hebben.
o 3 soorten:
 Oogmerk schaden bv: een extra grote schoorsteen om het zicht van een
ander te beletten
 Anderen schaden zonder eigen belang bv: grote lichtreclame aan de kant van
de buurman
 Abnormale rechtsuitoefening bv: afbraak van geven omdat die enkele cm te
ver staat.



2. Indeling van het recht
1. Subjectief recht
Kan je onder verdelen in 2 zaken:

 Politieke rechten = rechten v/d burgers tov de overheid
 Burgerlijke rechten = rechten van de burgers onder elkaar

1.1 politieke rechten
 Deze kunnen onderverdeeld worden in politieke vrijheden, participatie rechten,
Sociaal-economische rechten

 Politieke vrijheden = de burgers hebben recht op vrije keuzes. Dit zijn vrije keuzen van
onderwijs, vrije meningsuiting
 Participatie rechten = de burgers hebben recht op deelname aan het overheidsbeleid

Bv: het kiesrecht

 Sociaal-economische rechten = de burgers hebben recht om financiële steun te vragen
en ontvangen

1.2 Burgerlijke rechten
 Extra patrimoniale rechten:
o Rechten die geen financiele waarde hebben. Deze rechten eindigen bij de dood van
de titularis.
 Persoonlijkheidsrechten:
o hebben betrekken op het individu zelf.
o Bv: recht op naam, recht op privacy
 Familierechten:
o deze rechten hebben betrekking op de volledige familie
o bv: huwelijk, ouderschap
 Patrimoniale rechten:
o Rechten die in geld waardeerbaar en verhandelbaar zijn.
o De titularis kan de rechten, beschikken, verhandelen en afstand van doen
o Deze rechten zijn erfbaar



 Zakelijke rechten:

, o de rechten die een persoon verleend over een zaak
o bv: eigendomsrecht
o Hierbij zitten nog 3 rechten:
 Recht van beschikking
 Recht van genot
 Recht van gebruik
 Intellectuele rechten:
o Het recht dat je krijgt op een uitvinding of een kunstwerk of geschreven boek
o vb: patent
o Hierdoor ka je creatie niet zomaar overgenomen worden.
 Vorderingsrechten:
o het recht dat je hebt om aan iemand anders de uitvoering van iets te verlenen.

Schematische voorstelling:




2. Objectief recht
Het recht los van haar concrete toepassingen en personen of situaties

2.1internationaal recht
 een verdrag:
o wordt ondertekend door meerdere staten en is binden voor de partijen die het
ondertekend hebben.
o Ratificeren: het verdrag wordt bindend aan de burgers plus je moet het verdrag
volgen want je hebt het ondertekend.
 Een verklaring:
o Is niet bindend maar kan grote invloed hebben op latere verdragen of nationale
wetgeving.
 Besluiten/resoluties:
o Worden uitgevaardigd door internationale organisaties. Het is een bindende kracht.

Internationaal publiekrecht