Wat is lezen en waarom is
het belangrijk?
Wat doet een competente lezer? Krachtig leesonderwijs gebruikt rijke teksten
- Lezen = complex proces - Diep lezen
- Lezer (ontvanger) decodeert schriftelijke boodschap o Meer dan 1 leesbeurt (vaker herlezen)
van schrijver (zender) o Elke keer ander leesdoel (interessant)
Leescompetenties o Beter en dieper tekstbegrip
1) Kennis = enkele teksten meerdere keren herlezen = beter lezen
- Wereldkennis - Leesstrategieën inzetten om leesdoel te bereiken
- Taal- en woordbegrip - Lln moeten zelf strategieën inzetten
- Bv. inhoud teksten, strategieën, … - Flexibele lezers
2) Vaardigheden - Middel om te differentiëren
- Leestechniek - Lesdoel voor alle lln formuleren
o Kennis van technische aspecten en - Instructies en ondersteuning aanpassen (GRRIM –
vaardigheid om die toe te passen model)
- Leesbegrip - Stimuleren leescompetentie, woordenschat- en
o Begrijpen van de boodschap kennisopbouw
o Bv. strategieën toepassen, verbanden leggen, Waarom belangrijk om aan leesvaardigheid te
… werken?
3) Attitudes 1) Maatschappelijke participatie
- Leesmotivatie 2) Schoolsucces
- Leesgedrag
- Essentieel voor kennisverwerving
- In taal- en niet-taallessen
- Sterke link met andere domeinen
- Schriftelijk en mondeling
3) Cognitieve- en sociaal – emotionele ontwikkeling
- Lezen
- Scherpt denkvermogen aan
- Kennis wereld
- Impliciet leesvaardiger
- Bevordert empathisch vermogen
- Prikkelt creativiteit en fantasie
- Helpt zelfstandig verkennen, verruimen, verrijken,
ordenen en begrijpen
- Ontwikkelt literaire competenties
Effectieve leesdidactiek op basis van de 7 principes
is noodzakelijk
, Hoe verloopt de
leesontwikkeling?
Leesonderwijs Kleuterklas Lager onderwijs
- Uitwerken in doorgaande - Ontluikende geletterdheid 1ste leerjaar: Aanvankelijk technisch lezen
lijn o Lln beseffen dat taal - Inzicht alfabetisch – fonemisch principe
- Samenhang tussen geschreven kan worden - Besef gesproken taal (fonemen) gekoppeld is aan
verschillende o Belang positieve ervaringen geschreven taal (grafemen)
leescompetenties met letters, beelden, o Elementaire leeshandeling
o Leestechniek verhalen, … o Goede leestechniek geeft ruimte om cognitieve
o Leesbegrip Koppeling klank – processen toe te passen (bv. begrijpend lezen)
o Leesmotivatie letter - Niet enkel inzetten op leestechniek, maar ook
o Leesgedrag Opbouw verhalen (bv. leescompetentie
hoe handen wassen) - Na leestechniek blijft doorlopen doorheen lager onderwijs
- Rijke geletterde omgeving creëren Niet wachten met begrijpend lezen tot ze technisch vlot kunnen
o Boeken lezen
o Lezen en schrijven
Na 1ste leerjaar
o Functionele activiteiten
o Recept uitvoeren, - Leestechniek, leesgedrag, leesbegrip en leesmotivatie
stappenplan, affiches, … o Minder geïsoleerd aan leestechniek werken
o Speelse activiteit rond o Meer in functie van inhoudelijke verdieping
- Herhaal en cyclisch werken aan competenties
o Steeds zelfstandiger
o Steeds complexere teksten
o Op hoger niveau over teksten denken, spreken en
Domeinen -
Domeinen lezen
lezen
1) Technisch lezen
- Aanvankelijk technisch lezen
o Geschreven taal omzetten in gesproken
taal, decoderen of verklanken van
klankzuivere woorden
- Voortgezet technisch lezen
o Expressief en vloeiend lezen
o Verklanken van niet – klankzuivere
woorden
2) Begrijpend lezen
- Betekenis van tekst achterhalen
- Studerend lezen, inhoud markeren,
samenvatten, …
3) Leesbevordering (belevend lezen)
het belangrijk?
Wat doet een competente lezer? Krachtig leesonderwijs gebruikt rijke teksten
- Lezen = complex proces - Diep lezen
- Lezer (ontvanger) decodeert schriftelijke boodschap o Meer dan 1 leesbeurt (vaker herlezen)
van schrijver (zender) o Elke keer ander leesdoel (interessant)
Leescompetenties o Beter en dieper tekstbegrip
1) Kennis = enkele teksten meerdere keren herlezen = beter lezen
- Wereldkennis - Leesstrategieën inzetten om leesdoel te bereiken
- Taal- en woordbegrip - Lln moeten zelf strategieën inzetten
- Bv. inhoud teksten, strategieën, … - Flexibele lezers
2) Vaardigheden - Middel om te differentiëren
- Leestechniek - Lesdoel voor alle lln formuleren
o Kennis van technische aspecten en - Instructies en ondersteuning aanpassen (GRRIM –
vaardigheid om die toe te passen model)
- Leesbegrip - Stimuleren leescompetentie, woordenschat- en
o Begrijpen van de boodschap kennisopbouw
o Bv. strategieën toepassen, verbanden leggen, Waarom belangrijk om aan leesvaardigheid te
… werken?
3) Attitudes 1) Maatschappelijke participatie
- Leesmotivatie 2) Schoolsucces
- Leesgedrag
- Essentieel voor kennisverwerving
- In taal- en niet-taallessen
- Sterke link met andere domeinen
- Schriftelijk en mondeling
3) Cognitieve- en sociaal – emotionele ontwikkeling
- Lezen
- Scherpt denkvermogen aan
- Kennis wereld
- Impliciet leesvaardiger
- Bevordert empathisch vermogen
- Prikkelt creativiteit en fantasie
- Helpt zelfstandig verkennen, verruimen, verrijken,
ordenen en begrijpen
- Ontwikkelt literaire competenties
Effectieve leesdidactiek op basis van de 7 principes
is noodzakelijk
, Hoe verloopt de
leesontwikkeling?
Leesonderwijs Kleuterklas Lager onderwijs
- Uitwerken in doorgaande - Ontluikende geletterdheid 1ste leerjaar: Aanvankelijk technisch lezen
lijn o Lln beseffen dat taal - Inzicht alfabetisch – fonemisch principe
- Samenhang tussen geschreven kan worden - Besef gesproken taal (fonemen) gekoppeld is aan
verschillende o Belang positieve ervaringen geschreven taal (grafemen)
leescompetenties met letters, beelden, o Elementaire leeshandeling
o Leestechniek verhalen, … o Goede leestechniek geeft ruimte om cognitieve
o Leesbegrip Koppeling klank – processen toe te passen (bv. begrijpend lezen)
o Leesmotivatie letter - Niet enkel inzetten op leestechniek, maar ook
o Leesgedrag Opbouw verhalen (bv. leescompetentie
hoe handen wassen) - Na leestechniek blijft doorlopen doorheen lager onderwijs
- Rijke geletterde omgeving creëren Niet wachten met begrijpend lezen tot ze technisch vlot kunnen
o Boeken lezen
o Lezen en schrijven
Na 1ste leerjaar
o Functionele activiteiten
o Recept uitvoeren, - Leestechniek, leesgedrag, leesbegrip en leesmotivatie
stappenplan, affiches, … o Minder geïsoleerd aan leestechniek werken
o Speelse activiteit rond o Meer in functie van inhoudelijke verdieping
- Herhaal en cyclisch werken aan competenties
o Steeds zelfstandiger
o Steeds complexere teksten
o Op hoger niveau over teksten denken, spreken en
Domeinen -
Domeinen lezen
lezen
1) Technisch lezen
- Aanvankelijk technisch lezen
o Geschreven taal omzetten in gesproken
taal, decoderen of verklanken van
klankzuivere woorden
- Voortgezet technisch lezen
o Expressief en vloeiend lezen
o Verklanken van niet – klankzuivere
woorden
2) Begrijpend lezen
- Betekenis van tekst achterhalen
- Studerend lezen, inhoud markeren,
samenvatten, …
3) Leesbevordering (belevend lezen)
