Examen: Pedagogische Basis
1. Hoofdstuk 1: Pedagogische basis(houding)
Algemeen kader
1) Opvoeden in een veranderende maatschappij
1.1 Veranderende maatschappij
1.1.1 Informalisering
Mensen gaan formeler met elkaar om
Regels gaan stilaan verdwijnen regels zijn impliciet aanwezig
Niet zozeer overdragen van regels
Aanvoelen sociale situaties en hierover kunnen communiceren
Grote uitdaging = duidelijke regels en structuren aanbieden voor leerling en leraar
1.1.2 Intensivering
Meer mogelijkheden dan vroeger (op vlak van werk, relatie, vrije tijd, …)
Sociale media speelt grote rol
Kinderen groeien op in grote druk
Zowel veel bereiken op schoolvlak, maar toch voldoende activiteiten erbuiten (hobby,
zelfontplooiing, vrije tijd, …)
Kritisch naar de ontwikkeling kijken
1.1.3 Informatisering
Bronnen zijn in handbereik
Groeiende gedigitaliseerde informatisering (niet altijd betrouwbaar)
Pure kennisoverdracht is niet voldoende verzamelen, interpreteren, kiezen, …
Betekenisvol, onderzoekend en ontdekkend leren
1.1.4 Internationalisering en diversiteit
Globalisering opvoeden tot wereldburgers
Biedt veel kansen (bv. Erasmus, …)
Uitdagingen (bv. immigratie, …)
Diversiteit:
Etniciteit, kansarmoede, beperkingen, SES, …
1.1.5 Individualisering
Verschillende ontwikkelingen komen samen
= gevolg van verdwijnen veel vaste sociale banden en structuren
Versterkt door multiculturele en pluriforme samenleving
Meer vrijheid om je eigen keuze in te richten
Gebrek aan maatschappelijke verantwoordelijkheid en solidariteit
1.2 Veranderende jeugd
Heterogeniteit in klas neemt toe
‘Gewone’ kinderen verschillen in gedrag en behoefte (persoonlijke achtergrond)
Sociale media en individualisering versterken dit
= kijk op opvoeding en pedagogische basishouding
2) Geïntegreerde benadering van pedagogisch handelen
Om aan de nieuwe opvoedingseisen te voldoen, hanteren we een geïntegreerde benadering
van pedagogisch handelen vanuit drie dimensies. Met geïntegreerd bedoelen we
onlosmakelijk met elkaar verbonden en op elkaar inwerken.
1. De pedagogische opdracht als onderwijsdoel
2. Het pedagogisch klimaat
3. Het pedagogisch-didactisch onderwijzen en begeleiden
Een goede pedagogische basishouding pedagogische opdracht aanvaarden
,= pedagogisch – didactisch model
2.1 De pedagogische opdracht als
onderwijsdoel
Het pedagogisch handelen waarbij een leraar doelbewust werkt aan maatschappelijke,
persoonsvormende en ontwikkelingsgerichte leerdoelen, gericht op vorming,
beroepsverantwoordelijkheid, burgerschap en sociale integratie.
2.1.1 Doelbewust
Doelbewust werken aan opvoeding leerlingen en hen doen groeien op maatschappelijk,
persoonsvormend en ontwikkelingsgericht vlak
Aandachtspunten:
Verwerven kennis en vaardigheden om zelfstandig te kunnen oordelen en handelen in
sociale situaties
Ontwikkelen sociale betrokkenheid
Bevorderen gelijkheid en respecteren verschillen
onderling
2.2.2 Minimumdoelen tijdens de les (attitudes)
Vorming
Beroepsverantwoordelijkheid
Burgerschap
Sociale integratie
Alles wat we op pedagogisch vlak doen, kunnen we
situeren binnen de brede maatschappelijke context
Het vormgeven van je pedagogische opdracht als
leerkracht, namelijk inzetten op een brede vorming tot
burgers, vereist dat je als leraar zelf breed
maatschappelijk, persoonlijk en cultureel gevormd
bent en je verantwoordelijkheid wil opnemen voor je
handelen.
2.2 Pedagogisch klimaat (pedagogiek als proces)
Het procesgerichte handelen van een leraar dat gericht is op de sfeer en de veiligheid
in de groep, op de manier waarop er in de groep met elkaar wordt omgegaan en hoe de
leraar omgaat met pedagogische onderbreking.
Veilig klasklimaat
Goed pedagogisch klimaat = voorwaarde leren en ontwikkelen
Belang om leerkansen te vergroten
Leraren moeten weten hoe te handelen wanneer het leerproces onderbroken wordt:
Wanneer een leerling de les verstoort
Wanneer er ruzie ontstaat
Wanneer leerlingen niet opletten
…
= altijd situationeel
Leraar vormt fundament
Bewust opvoedende taak
Positieve psychologie en pedagogische
ethiek
2.2.1 Preventief werken aan goed
klasklimaat
Motivatie
Kwaliteitsvolle interactie
, Gedragsmanagment
1. Hoofdstuk 1: Pedagogische basis(houding)
Algemeen kader
1) Opvoeden in een veranderende maatschappij
1.1 Veranderende maatschappij
1.1.1 Informalisering
Mensen gaan formeler met elkaar om
Regels gaan stilaan verdwijnen regels zijn impliciet aanwezig
Niet zozeer overdragen van regels
Aanvoelen sociale situaties en hierover kunnen communiceren
Grote uitdaging = duidelijke regels en structuren aanbieden voor leerling en leraar
1.1.2 Intensivering
Meer mogelijkheden dan vroeger (op vlak van werk, relatie, vrije tijd, …)
Sociale media speelt grote rol
Kinderen groeien op in grote druk
Zowel veel bereiken op schoolvlak, maar toch voldoende activiteiten erbuiten (hobby,
zelfontplooiing, vrije tijd, …)
Kritisch naar de ontwikkeling kijken
1.1.3 Informatisering
Bronnen zijn in handbereik
Groeiende gedigitaliseerde informatisering (niet altijd betrouwbaar)
Pure kennisoverdracht is niet voldoende verzamelen, interpreteren, kiezen, …
Betekenisvol, onderzoekend en ontdekkend leren
1.1.4 Internationalisering en diversiteit
Globalisering opvoeden tot wereldburgers
Biedt veel kansen (bv. Erasmus, …)
Uitdagingen (bv. immigratie, …)
Diversiteit:
Etniciteit, kansarmoede, beperkingen, SES, …
1.1.5 Individualisering
Verschillende ontwikkelingen komen samen
= gevolg van verdwijnen veel vaste sociale banden en structuren
Versterkt door multiculturele en pluriforme samenleving
Meer vrijheid om je eigen keuze in te richten
Gebrek aan maatschappelijke verantwoordelijkheid en solidariteit
1.2 Veranderende jeugd
Heterogeniteit in klas neemt toe
‘Gewone’ kinderen verschillen in gedrag en behoefte (persoonlijke achtergrond)
Sociale media en individualisering versterken dit
= kijk op opvoeding en pedagogische basishouding
2) Geïntegreerde benadering van pedagogisch handelen
Om aan de nieuwe opvoedingseisen te voldoen, hanteren we een geïntegreerde benadering
van pedagogisch handelen vanuit drie dimensies. Met geïntegreerd bedoelen we
onlosmakelijk met elkaar verbonden en op elkaar inwerken.
1. De pedagogische opdracht als onderwijsdoel
2. Het pedagogisch klimaat
3. Het pedagogisch-didactisch onderwijzen en begeleiden
Een goede pedagogische basishouding pedagogische opdracht aanvaarden
,= pedagogisch – didactisch model
2.1 De pedagogische opdracht als
onderwijsdoel
Het pedagogisch handelen waarbij een leraar doelbewust werkt aan maatschappelijke,
persoonsvormende en ontwikkelingsgerichte leerdoelen, gericht op vorming,
beroepsverantwoordelijkheid, burgerschap en sociale integratie.
2.1.1 Doelbewust
Doelbewust werken aan opvoeding leerlingen en hen doen groeien op maatschappelijk,
persoonsvormend en ontwikkelingsgericht vlak
Aandachtspunten:
Verwerven kennis en vaardigheden om zelfstandig te kunnen oordelen en handelen in
sociale situaties
Ontwikkelen sociale betrokkenheid
Bevorderen gelijkheid en respecteren verschillen
onderling
2.2.2 Minimumdoelen tijdens de les (attitudes)
Vorming
Beroepsverantwoordelijkheid
Burgerschap
Sociale integratie
Alles wat we op pedagogisch vlak doen, kunnen we
situeren binnen de brede maatschappelijke context
Het vormgeven van je pedagogische opdracht als
leerkracht, namelijk inzetten op een brede vorming tot
burgers, vereist dat je als leraar zelf breed
maatschappelijk, persoonlijk en cultureel gevormd
bent en je verantwoordelijkheid wil opnemen voor je
handelen.
2.2 Pedagogisch klimaat (pedagogiek als proces)
Het procesgerichte handelen van een leraar dat gericht is op de sfeer en de veiligheid
in de groep, op de manier waarop er in de groep met elkaar wordt omgegaan en hoe de
leraar omgaat met pedagogische onderbreking.
Veilig klasklimaat
Goed pedagogisch klimaat = voorwaarde leren en ontwikkelen
Belang om leerkansen te vergroten
Leraren moeten weten hoe te handelen wanneer het leerproces onderbroken wordt:
Wanneer een leerling de les verstoort
Wanneer er ruzie ontstaat
Wanneer leerlingen niet opletten
…
= altijd situationeel
Leraar vormt fundament
Bewust opvoedende taak
Positieve psychologie en pedagogische
ethiek
2.2.1 Preventief werken aan goed
klasklimaat
Motivatie
Kwaliteitsvolle interactie
, Gedragsmanagment
