Samenvatting Gezondheidsbevordering | Preventie | UGent | 2024/25

lOMoARcPSD|14200634




Gezondheidsbevordering Gezondheidmaatschappij


Gezondheid en maatschappij I (Universiteit Gent)




Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Janne Simoens ()

, lOMoARcPSD|14200634




Gezondheidsbevordering
Dit bestand bevat : PPT9s + extra hoofdstukken + blaadjes gezondheidsbevordering
• Preventie ziekte
• Bevordering gezondheid
• Actueel: COVID-19

HOOFDSTUK 1: Inleiding
1.1 Indeling preventie naargelang type maatregel

a) Gezondheidsbescherming: geen directe tussenkomst burger
Vb: voedselveiligheid (gebeurt boven ons hoofd)

b) Ziektepreventie: maatregelen om ziekte te voorkomen
Vb: vaccinaties

c) Gezondheidsbevordering: focussen op fysieke en sociale omgeving en levensstijl mensen
Vb: tournée minerale, veilige fietspaden

Vertrekpunt Doelgroep Oriëntatie Actoren
Ziektepreventie Ziekte Risicogroepen Negatief Medici
Gezondheidsbevordering Gezondheid Algemene Positief Deskundigen
populatie diverse
disciplines
Deze 2 hangen sterk aan elkaar

 Ziekte bestrijden <=> gezondheid verbeteren

HOOFDSTUK 2: Verschillende soorten preventie
1) Primaire preventie
- Aanpakken oorzaken factoren zieke
Vb: mondmasker, verbod frisdrank, reglementering op roken, nutri-score.
- Doelgroep: gezonde mensen: totale populatie/specifieke groep

Vb: kans op 80jaar worden
Niet rokers: 80%
Rokers: 30%
Mensen die gestopt zijn: 45%
 Vaak 8wat maakt het nu nog uit, ik rook al zo lang9
 Niet correct


2) Secundaire preventie
- Richten op detecteren van ziektes
- Vroeg stadium
Vb: screeningsprogramma9s kanker

- Doelgroep:
- Totale populatie (=universele screening)
Vb: hielprik bij baby9s
- Risicogroepen (=case finding)

1


Downloaded by Janne Simoens ()

, lOMoARcPSD|14200634




Vb: familiegeschiedenis borstkanker

3) Tertiaire preventie
=zorggerichte preventie
- Tegengaan verslechtering gezondheidstoestand, voorkomen complicatie
- Verbeteren genezing
Vb: levensstijlprogramma9s diabetespatiënten
- Doelgroep: zieke mensen

4) Quaternaire preventie
- Vermijden overmedicalisering
Vb: beperken gebruik antibiotica (nu al beter)
Vb: onnodig onderzoeken (hier erg: 8het kost toch niets voor de patiënt9



5) Primordiale of proactieve preventie
- Nieuw concept
- Alegemene voorwaarden voor gezondheid
- Economische, sociale en culturele voorwaarden
Vb: stabiele economische status
▪ Bestrijding kansarmoede
▪ Goede scholen
▪ Geen uitsluiting bevolkingsgroepen
- Upstream strategieën
 Een rivier met allemaal drenkelingen door van waterval te vallen
 Mensen proberen drenkelingen te redden
 1 persoon gaat bovenaan waterval gaan kijken naar oorzaak vallen
 Voorkomen van armoede, goede huisvesting, educatie,&
 Meer kans op gezonde mensen
 Vorm preventie
 Rijkt ver buiten medische sector!


- Doelgroepen: Ganse populatie / Specifieke groepen

Samenvatting




2


Downloaded by Janne Simoens ()

, lOMoARcPSD|14200634




HOOFDSTUK 3: Indeling preventie in geestelijke gezondheidszorg
- Andere termen
- Bij alcohol en drugpreventie (ontstaan uit geestelijke gezondheidszorg)

a) Universele preventie
• Totale bevolking
• Vooraleer problemen

b) Selectieve preventie
• Risicogroepen (kinderen van alcoholverslaafden)

c) Geïndiceerde preventie
• Personen met problemen
• Nog geen diagnose gekregen

d) Zorggerelateerde preventie:
• Gericht op voorkomen van complicaties

3.1 WHO definitie gezondheidsbevordering
-
Het proces waardoor mensen of groepen van mensen in staat gesteld worden om meer controle
te verwerven over de determinanten van hun gezondheid, en zo hun gezondheid te verbeteren.
-Ottawa Charter, 1986


Gezondheid:

- =/ afwezigheid ziekte
- Toestand van volledig welbevinden van:
• Fysiek
• Sociaal
• Psychisch



3.2 Health field concept (lalonde)

- Biologische factoren niet te beïnvloeden
- Vooral levensstijl en omgeving beïnvloeden

a) Levenstijlgedragingen
- Fysieke activiteiten
- Rookgedrag
- Alcoholgebruik
- Slaapgedrag
- Seksueel gedrag
- Helm dragen
- Beschermen oren
- Voedsel


3


Downloaded by Janne Simoens ()