BCA : notities
LES 1, 3/10
Algemene info :
- Op blackboard : rechtspraakbundel
- Nooit kennisvraag op het examen
- Open boek examen : handboek verzekeringsrecht en handboek BCA,
evt. woordenboek frans meenemen
- 3 vragen op examen : 1 arrest uit rechtspraakbundel (wat kan je
leren uit dit arrest?, kan ook een frans arrest zijn), stelling
beargumenteren en een casus
- ALLES mag ingevuld worden in uw handboek, je mag daar dingen
bijschrijven, aanduiden, onderlijnen, post its waar je dingen op mag
schrijven, echt alles mag je er in schrijven,…
- Examen vorig jaar was heel slecht, slechts 38% was in eerste zit
geslaagd
- De eerste vraag op het examen ‘geef mij het kopje (samenvatting)
van het arrest’
- Op 1/1/2025 treedt boek 6 in van het BCA
- We beginnen dit academiejaar met verzekeringsrecht, erna
aansprakelijkheidsrecht
- Afspraken : NIET te laat komen in de les, niet eten tijdens de les,
geen gsm’s in de aula, niet mailen naar zijn assistenten!! Bij vragen
fysiek gaan naar de prof (NIET mailen), bonuspunt te verdienen door
5 fouten in handboek BCA te vinden (mogen ook schrijffouten zijn! ,
of door in de les een interessant antwoord te geven)
,Verzekeringsrecht
- Casus van de zwiepende tak
2 personen gaan wandelen in het stadspark. Er liggen takken op de
grond. De ene is boos en schopt tegen een tak, die tak hangt vast
aan een boom en die tak zwiept terug en belandt tegen het oog van
de andere persoon. Is die persoon dat schopte aansprakelijk?
Aansprakelijkheid op basis van artikel 1382 oud BW (art. 6.5 BW
vanaf 1/1/2025). Toepassingsvoorwaarden daarbij zijn fout, schade
en oorzakelijk verband. Schade is duidelijk, causaal verband wordt
niet betwist. Heeft die persoon een fout gemaakt? Stelling 1 ja is
fout, want je mag niet zomaar tegen een tak schoppen en een
voorzichtig persoon zou niet tegen die tak schoppen, stelling 2 kan
zijn dat die niet kon weten dat die tak fout zou terecht komen, was
die voorzienbaar..? Fout criterium = een normatief criterium (= hij
behoorde te weten dat die tak mogelijks fout terecht zou komen).
Stel aansprakelijkheidsrecht zou niet bestaan, zou het slachtoffer
dan vergoed worden? Ja door sociale zekerheid. Sociale zekerheid is
altijd de basis! Het is ook zeer laagdrempelig want je moet niets
bewijzen, je hebt gewoon nood aan verzorging. Is dus laagdrempelig
maar je krijgt niet alles terug… Zou er een verzekering kunnen
tussen komen? Individuele ongevallenverzekering zou evt. kunnen
maar niet zo heel veeI mensen hebben dat..
Hospitalisatieverzekering zou ook kunnen tussenkomen.. Evt. wat
door sociale zekerheid niet wordt vergoed kan door verzekering
worden gedekt. Waarschijnlijk heeft slachtoffer een verzekering BA
privéleven (familiale verzekering). Dat dekt eigenlijk wat dit vak
geeft… namelijk buitencontractuele aansprakelijkheden.
Aansprakelijkheidsrecht zegt wel : het feit dat je verzekert bent is
geen argument om iemand aansprakelijk te stellen. Houden rechters
daar de facto rekening mee? Ja, maar in principe mag het niet. In
Nederland waar deze casus zich heeft voorgedaan, heeft de
rechtbank de schadeverwekker aansprakelijk gesteld. Dan werd er
naar Cassatie gegaan, en dan heeft Hoge Raad gezegd dat iemand
een fout is begaan als de schade voorzienbaar is en men niet
genoeg doet om dit te voorkomen (net hetzelfde naar Belgisch
recht). Nu zei de Hoge Raad als we die definitie toepassen op deze
casus, dan kon je van de schadeverwekker niet verwachten dat die
ervan uitging dat dat een zwiepende tak was. Schade was niet
voorzienbaar dus schadeverwekker heeft geen fout gemaakt, hij kan
dus niet aansprakelijk worden gesteld. Aansprakelijkheidsrecht is
moeilijkste systeem want je moet meer bewijzen, maar het is het
meest gulle systeem want al je schade wordt vergoed (in
tegenstelling tot sociale zekerheid maar een deeltje) leidt tot
integrale schadevergoeding (dit is niet zo bij socialezekerheidsrecht).
,- Wetgever heeft ook heel veel foutloze aansprakelijkheid ingevoerd
waarbij er dus geen fout moet worden aangetoond.
- Soorten verzekeringen : levensverzekering, autoverzekering,
diefstal, brandverzekering, tandverzekering,
reisbijstandsverzekering, huisdieren, gewaarborgd
inkomenverzekering (veel zelfstandigen hebben dat voor als je een
ongeval krijgt),…
- P253 definitie en bestanddelen van de verzekeringsovereenkomst.
Verzekeringsovereenkomst is een bijzondere overeenkomst, maar
niet geregeld in BW, wel in verzekeringswet van 2014 met meer dan
300 wetsbepalingen. Wie zijn betrokken partijen? Er is een
verzekeraar en een verzekeringnemer (die sluit en ondertekent de
overeenkomst), soms valt verzekeringnemer samen met verzekerde
maar niet noodzakelijk. Bv. je bent getrouwd en hebt 2 kinderen en
sluit een familiale verzekering voor je hele gezin, dan ben jij
verzekeringnemer en verzekerde, maar je vrouw en 2 kinderen zijn
dan ook verzekerde. Begunstigde : bv. levensverzekering afsluiten,
en als je overlijdt gaat je kapitaal naar echtgenoot, echtgenoot is
dan de begunstigde.
- Verzekeringsovereenkomst is een kanscontract.. je weet niet of die
gebeurtenis zich zal voordoen (bv. brand bij brandverzekering) en
wanneer die zich zal voordoen.
- Putatieve risico’s zijn niet verzekerbaar. Dat zijn risico’s die zich
eigenlijk al hebben gerealiseerd.
- Een opzettelijke fout kan je niet verzekeren. Het mag niet afhangen
van de wil.
- Verzekeringnemer zal een premie moeten betalen. Die kan vast of
veranderlijk zijn. Bestaat normaal uit zuivere premie, onkosten,
winstmarge van verzekeraar en fiscale lasten geheven door de
overheid.
- Totstandkoming verzekeringsovereenkomst : dat is gewoon
verbintenissenrecht… toestemming nodig, bekwaamheid, aanbod en
aanvaarding, geoorloofde oorzaak, voorwerp
o Voorwerp : uit rechtspraak blijkt dat daar wel problemen bij
zijn.
➝ Cassatiearrest stookolietank 14/9/2000 :
Stookolietank had exploitatiemaatregelen niet nageleefd,
daardoor was die tank beginnen lekken… Zo een
stookolie tank valt onder het algemeen reglement van
arbeidsbescherming (ARAB). Gaf ernstige schade aan
derden! Die onderneming zei dat zij daar een verzekering
hadden afgesloten. Verzekeraar werpt op dat
, verzekeringsovereenkomst nietig was wegens
ongeoorloofd voorwerp omdat exploitatiemaatregelen
niet waren nageleefd en het dus zogezegd een
ongeoorloofd voorwerp was want die
exploitatiemaatregelen staan in dat ARAB en op het niet
naleven daarvan staan strafrechtelijke sancties en het is
dus van OO. Volgens HvC was er onderscheid tussen
gebruik van de verzekerde zaak die strijdig kan zijn met
OO (nl. exploitatievergunning niet nageleefd) en
voorwerp van verzekeringsovereenkomst (risico lekkende
stookolietank), verzekeringsovereenkomst was wel
geoorloofd want dat voorwerp deed geen ongeoorloofde
toestand ontstaan en hield die ook niet in stand. Dus
concreet verzekeraar moest dit risico wel dekken.
- Afsluiten brandverzekering prostitutiehuis geoorloofd? JA, is gewoon
brandverzekering voor een gebouw… tuurlijk is dat geoorloofd.
- Wet op de landverzekeringsovereenkomst : was er in 1992 gekomen.
Die is belangrijk want die wet is voor groot stuk overgenomen in
verzekeringswet. Heel wat rechtspraak past die wet nog toe van
1992. Verzekeringswet heeft die bepalingen hernummert. Dus stel
op examen vraag over verzekeringsrecht, dan moet je de bepalingen
van de verzekeringswet van 2014 gebruiken en dus ook die
artikelnummers, evt. die van landverzekeringsovereenkomst tussen
haakjes.
- Verzekeringswet is van dwingend recht ter bescherming van de
verzekerde : consumentvriendelijk. Als verzekeringswet (lex
specialis) iets niet regelt, dan is BW van toepassing of het WER
(omdat een verzekeraar een onderneming is).
- Wij gaan ons beperken tot privéverzekeringen en dus niet tot sociale
verzekeringen zoals werkloosheidsverzekering of ziekteverzekering.
- Sommige verzekeringen zijn wettelijk verplicht : autoverzekering,
brandverzekering, aansprakelijkheidsverzekering van architecten,…
- Schuldsaldoverzekering : contractueel verplichte verzekering
- Soms verzekering deontologisch verplicht, bv. voor artsen… is geen
wettelijk verplichte verzekeraar maar wel deontologisch
- Artikel 37 van boek 6 van het WER zegt dat de bedingen in een
schriftelijke overeenkomst tussen consument en onderneming op
een duidelijke en begrijpelijke wijze zijn opgesteld. En in geval van
twijfel voor consument meest gunstigste interpretatie. Artikel 23 van
verzekeringswet zegt dat alle bepalingen in een overeenkomst in
duidelijke en nauwkeurige bewoordingen moeten worden opgesteld,
en in geval van twijfel voor verzekeringnemer meest gunstige
LES 1, 3/10
Algemene info :
- Op blackboard : rechtspraakbundel
- Nooit kennisvraag op het examen
- Open boek examen : handboek verzekeringsrecht en handboek BCA,
evt. woordenboek frans meenemen
- 3 vragen op examen : 1 arrest uit rechtspraakbundel (wat kan je
leren uit dit arrest?, kan ook een frans arrest zijn), stelling
beargumenteren en een casus
- ALLES mag ingevuld worden in uw handboek, je mag daar dingen
bijschrijven, aanduiden, onderlijnen, post its waar je dingen op mag
schrijven, echt alles mag je er in schrijven,…
- Examen vorig jaar was heel slecht, slechts 38% was in eerste zit
geslaagd
- De eerste vraag op het examen ‘geef mij het kopje (samenvatting)
van het arrest’
- Op 1/1/2025 treedt boek 6 in van het BCA
- We beginnen dit academiejaar met verzekeringsrecht, erna
aansprakelijkheidsrecht
- Afspraken : NIET te laat komen in de les, niet eten tijdens de les,
geen gsm’s in de aula, niet mailen naar zijn assistenten!! Bij vragen
fysiek gaan naar de prof (NIET mailen), bonuspunt te verdienen door
5 fouten in handboek BCA te vinden (mogen ook schrijffouten zijn! ,
of door in de les een interessant antwoord te geven)
,Verzekeringsrecht
- Casus van de zwiepende tak
2 personen gaan wandelen in het stadspark. Er liggen takken op de
grond. De ene is boos en schopt tegen een tak, die tak hangt vast
aan een boom en die tak zwiept terug en belandt tegen het oog van
de andere persoon. Is die persoon dat schopte aansprakelijk?
Aansprakelijkheid op basis van artikel 1382 oud BW (art. 6.5 BW
vanaf 1/1/2025). Toepassingsvoorwaarden daarbij zijn fout, schade
en oorzakelijk verband. Schade is duidelijk, causaal verband wordt
niet betwist. Heeft die persoon een fout gemaakt? Stelling 1 ja is
fout, want je mag niet zomaar tegen een tak schoppen en een
voorzichtig persoon zou niet tegen die tak schoppen, stelling 2 kan
zijn dat die niet kon weten dat die tak fout zou terecht komen, was
die voorzienbaar..? Fout criterium = een normatief criterium (= hij
behoorde te weten dat die tak mogelijks fout terecht zou komen).
Stel aansprakelijkheidsrecht zou niet bestaan, zou het slachtoffer
dan vergoed worden? Ja door sociale zekerheid. Sociale zekerheid is
altijd de basis! Het is ook zeer laagdrempelig want je moet niets
bewijzen, je hebt gewoon nood aan verzorging. Is dus laagdrempelig
maar je krijgt niet alles terug… Zou er een verzekering kunnen
tussen komen? Individuele ongevallenverzekering zou evt. kunnen
maar niet zo heel veeI mensen hebben dat..
Hospitalisatieverzekering zou ook kunnen tussenkomen.. Evt. wat
door sociale zekerheid niet wordt vergoed kan door verzekering
worden gedekt. Waarschijnlijk heeft slachtoffer een verzekering BA
privéleven (familiale verzekering). Dat dekt eigenlijk wat dit vak
geeft… namelijk buitencontractuele aansprakelijkheden.
Aansprakelijkheidsrecht zegt wel : het feit dat je verzekert bent is
geen argument om iemand aansprakelijk te stellen. Houden rechters
daar de facto rekening mee? Ja, maar in principe mag het niet. In
Nederland waar deze casus zich heeft voorgedaan, heeft de
rechtbank de schadeverwekker aansprakelijk gesteld. Dan werd er
naar Cassatie gegaan, en dan heeft Hoge Raad gezegd dat iemand
een fout is begaan als de schade voorzienbaar is en men niet
genoeg doet om dit te voorkomen (net hetzelfde naar Belgisch
recht). Nu zei de Hoge Raad als we die definitie toepassen op deze
casus, dan kon je van de schadeverwekker niet verwachten dat die
ervan uitging dat dat een zwiepende tak was. Schade was niet
voorzienbaar dus schadeverwekker heeft geen fout gemaakt, hij kan
dus niet aansprakelijk worden gesteld. Aansprakelijkheidsrecht is
moeilijkste systeem want je moet meer bewijzen, maar het is het
meest gulle systeem want al je schade wordt vergoed (in
tegenstelling tot sociale zekerheid maar een deeltje) leidt tot
integrale schadevergoeding (dit is niet zo bij socialezekerheidsrecht).
,- Wetgever heeft ook heel veel foutloze aansprakelijkheid ingevoerd
waarbij er dus geen fout moet worden aangetoond.
- Soorten verzekeringen : levensverzekering, autoverzekering,
diefstal, brandverzekering, tandverzekering,
reisbijstandsverzekering, huisdieren, gewaarborgd
inkomenverzekering (veel zelfstandigen hebben dat voor als je een
ongeval krijgt),…
- P253 definitie en bestanddelen van de verzekeringsovereenkomst.
Verzekeringsovereenkomst is een bijzondere overeenkomst, maar
niet geregeld in BW, wel in verzekeringswet van 2014 met meer dan
300 wetsbepalingen. Wie zijn betrokken partijen? Er is een
verzekeraar en een verzekeringnemer (die sluit en ondertekent de
overeenkomst), soms valt verzekeringnemer samen met verzekerde
maar niet noodzakelijk. Bv. je bent getrouwd en hebt 2 kinderen en
sluit een familiale verzekering voor je hele gezin, dan ben jij
verzekeringnemer en verzekerde, maar je vrouw en 2 kinderen zijn
dan ook verzekerde. Begunstigde : bv. levensverzekering afsluiten,
en als je overlijdt gaat je kapitaal naar echtgenoot, echtgenoot is
dan de begunstigde.
- Verzekeringsovereenkomst is een kanscontract.. je weet niet of die
gebeurtenis zich zal voordoen (bv. brand bij brandverzekering) en
wanneer die zich zal voordoen.
- Putatieve risico’s zijn niet verzekerbaar. Dat zijn risico’s die zich
eigenlijk al hebben gerealiseerd.
- Een opzettelijke fout kan je niet verzekeren. Het mag niet afhangen
van de wil.
- Verzekeringnemer zal een premie moeten betalen. Die kan vast of
veranderlijk zijn. Bestaat normaal uit zuivere premie, onkosten,
winstmarge van verzekeraar en fiscale lasten geheven door de
overheid.
- Totstandkoming verzekeringsovereenkomst : dat is gewoon
verbintenissenrecht… toestemming nodig, bekwaamheid, aanbod en
aanvaarding, geoorloofde oorzaak, voorwerp
o Voorwerp : uit rechtspraak blijkt dat daar wel problemen bij
zijn.
➝ Cassatiearrest stookolietank 14/9/2000 :
Stookolietank had exploitatiemaatregelen niet nageleefd,
daardoor was die tank beginnen lekken… Zo een
stookolie tank valt onder het algemeen reglement van
arbeidsbescherming (ARAB). Gaf ernstige schade aan
derden! Die onderneming zei dat zij daar een verzekering
hadden afgesloten. Verzekeraar werpt op dat
, verzekeringsovereenkomst nietig was wegens
ongeoorloofd voorwerp omdat exploitatiemaatregelen
niet waren nageleefd en het dus zogezegd een
ongeoorloofd voorwerp was want die
exploitatiemaatregelen staan in dat ARAB en op het niet
naleven daarvan staan strafrechtelijke sancties en het is
dus van OO. Volgens HvC was er onderscheid tussen
gebruik van de verzekerde zaak die strijdig kan zijn met
OO (nl. exploitatievergunning niet nageleefd) en
voorwerp van verzekeringsovereenkomst (risico lekkende
stookolietank), verzekeringsovereenkomst was wel
geoorloofd want dat voorwerp deed geen ongeoorloofde
toestand ontstaan en hield die ook niet in stand. Dus
concreet verzekeraar moest dit risico wel dekken.
- Afsluiten brandverzekering prostitutiehuis geoorloofd? JA, is gewoon
brandverzekering voor een gebouw… tuurlijk is dat geoorloofd.
- Wet op de landverzekeringsovereenkomst : was er in 1992 gekomen.
Die is belangrijk want die wet is voor groot stuk overgenomen in
verzekeringswet. Heel wat rechtspraak past die wet nog toe van
1992. Verzekeringswet heeft die bepalingen hernummert. Dus stel
op examen vraag over verzekeringsrecht, dan moet je de bepalingen
van de verzekeringswet van 2014 gebruiken en dus ook die
artikelnummers, evt. die van landverzekeringsovereenkomst tussen
haakjes.
- Verzekeringswet is van dwingend recht ter bescherming van de
verzekerde : consumentvriendelijk. Als verzekeringswet (lex
specialis) iets niet regelt, dan is BW van toepassing of het WER
(omdat een verzekeraar een onderneming is).
- Wij gaan ons beperken tot privéverzekeringen en dus niet tot sociale
verzekeringen zoals werkloosheidsverzekering of ziekteverzekering.
- Sommige verzekeringen zijn wettelijk verplicht : autoverzekering,
brandverzekering, aansprakelijkheidsverzekering van architecten,…
- Schuldsaldoverzekering : contractueel verplichte verzekering
- Soms verzekering deontologisch verplicht, bv. voor artsen… is geen
wettelijk verplichte verzekeraar maar wel deontologisch
- Artikel 37 van boek 6 van het WER zegt dat de bedingen in een
schriftelijke overeenkomst tussen consument en onderneming op
een duidelijke en begrijpelijke wijze zijn opgesteld. En in geval van
twijfel voor consument meest gunstigste interpretatie. Artikel 23 van
verzekeringswet zegt dat alle bepalingen in een overeenkomst in
duidelijke en nauwkeurige bewoordingen moeten worden opgesteld,
en in geval van twijfel voor verzekeringnemer meest gunstige
