Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 7 van de 75 pagina's
Samenvatting

volledige samenvatting functie en dysfunctie van het kaakstelsel - 2e bach tandheelkunde

Document preview thumbnail
Voorbeeld 7 van de 75 pagina's

Volledige en uitgebreide samenvatting van het vak Functie en Dysfunctie van het Kaakstelsel gegeven door prof. Anouk Asscherickx in tweede bachelor Tandheelkunde. Deze samenvatting heeft een duidelijke en overzichtelijke structuur en bevat alle tekeningen die tijdens de lessen werden gemaakt.

Voorbeeld van de inhoud

​HFDS 1 + 2: het kaakgewricht + de kaakspieren​
​anatomie​

​bot​




​★​ c
​ ondyl​​(scharnier)​
​➔​ ​GROOTTE: gemiddeld 20 mm op 10mm​​(kleiner dan fossa​​-> dus zit in te grote holte -> drm discus tss)​
​➔​ ​VORM: ovaal + convex​




​➔​ H
​ ISTOLOGIE:​
​articulaire kraakbeenmatrix op condyl​​: collageen matten/fibrillen​​(vnm type 1) die netwerk vormen​
​met ‘wolpluisjes’ en chondrocyten + proteoglycanen (+ water) in​
​* articulaire kraakbeen vd condylus heeft heel andere​​samenstelling dan meeste andere gewrichten doordat onderkaak en kaakgewricht zich​
​vormen door intermembranaire ossificatie ipv endochondrale ossificatie ⇒ hierdoor behoudt condyl zijn progenitorcellen wrd continue groei +​
​herstel + remodelling v condyl mogelijk blijven​




​⤷​​weeping lubrification​​:​
​proteoglycanen zijn hydrofiel -> trekken water aan => kraakbeenmatrix werkt als soort spons:​
​→​​gewricht ontlast​​-> vullen met vocht​
​→​​gewricht belast​​(kauwen, klemmen) -> vocht​​er uit geduwd ⇒ smering gewricht​
​STEL ‘s nachts heel veel klemmen/bijten -> alle synoviale vloeistof uit gewrichtsruimte geperst ->​
​vocht uitgeput -> tijdelijke verkleving vd discus met de fossa / condylus -> ‘s ochtends lijkt gewricht​
​geblokkeerd (‘startmoeilijkheden’ en gewrichtskraken bij het ontbijt) -> moet eerst wachten dat vocht​
​zich terug in collageen matten verspreid voor je terug normaal verder kan​
​⤷​​veel collageen type 1​
​⇒ minder gevoelig aan effecten v veroudering -> minder snel afbreken in verloop v tijd​
​(⇔ hyaliene kraakbeen die vooral type 2 collageen bevat)​
​⤷​​avasculair + niet bezenuwd​
​⇒ geen pijn sign. doorgeven​




​1​

, ​⤷​​bestaat uit versch. zones​​:​




​articulaire zone​ -​ ​ ​ uitenste functionele oppv.​
b
​-​ ​zone die in contact gaat komen -> moet alle​​krachten​​opvangen​
​⤷ dens fibreus connectief weefsel: collageenvezels in bundels gerangschikt ->​
​dicht op elkaar gepakt zodat ze de krachten vd beweging kunnen​
​weerstaan​
​⇒ minder gevoelig aan effecten veroudering wrd het minder snel zal​
​degenereren in de tijd​

​proliferative zone​ ​-​ ​celrijke zone: bevat heel veel​​kraakbeencellen​​=>​​zorgt voor regeneratie​

f​ ibrocartilagineuze​ ​-​ ​heeft heel sterk netwerk aan vezels om​​krachten op​​te vangen​
​zone​

​ ecalcificeerde​
g ​-​ ​ estaat uit chondrocyten + chondroblasten​
b
​kraakbeen zone​ ​⤷ slijtage -> chondrocyten sterven af -> vervangen door botcellen​
-​ ​ ​hieruit​​ontstaan de cellen​
​-​ ​achter deze zone zit het subarticulair bot​
​→ heel veel versch. cellen in => makkelijk herstellen (⇔ eminentia, discus)​
​DUS als botstructuur stuk gaat door (overbelasting, infectie,...) dan kan het bot terug regenereren​

​★​ f​ ossa mandibularis​​(holte)​
​➔​ ​GROOTTE: gemiddeld 23mm op 19mm​
​➔​ ​VORM: concave holte​
​➔​ ​HISTOLOGIE: weefsel structuren (heeft impact op pathologie en genezing)​
​- fibreus + avasculair weefsel​
​- bevat​​niet veel kraakbeencellen​​-> steeds minder​​naarmate je ouder wordt​
​⤷ HOE minder kraakbeencellen, HOE lager regeneratie capaciteit​
​(dus als het stuk gaat, gaat het moeilijker​​herstellen)​

​ ​ e​ minentia articularis​​(schuifaf waar condyl langs​​gaat gaan wnr je mond ver open doet)​

​ ​ ​gehoor uitgang​
​⤷ gewricht zit vlak voor gehoor uitgang ⇒ mensen met last aan kaakgewricht soms ook oorpijn​
​(oorpijn komt eigenlijk door ontsteking in kaakgewricht)​

​ iscus​
d
​➔​ ​WAT: kraakbeenschijfje -> zit vast aan kapsel + ligamenten​
​➔​ ​HISTOLOGIE:​
​→ kraakbeen met:​
​- vooral fibreus weefsel​
​-​​slechts enkele kraakbeencellen​​-> heel lage​​regeneratie capaciteit​​(eens dat die kapot is, blijft​​die kapot)​
​⤷ MAAR niet erg omdat we ook zonder discus kunnen leven als we belasting systeem↘​



​2​

, ​→ collageenbundels (zijn minder georganiseerd) + wolpluisjes (zorgen mee voor weeping lubrification)​
​➔​ S​ TRUCTUUR:​
​-​​anterieure band​​-> hangt vast aan spier (m. pterygoideus​​lateralis)​
​-​​intermediaire zone​​(smaller)​
​-​​posterieure band​​(dikker) -> hangt vast aan ligamenten​​(tss ligamenten zit bilaminaire zone v Rees)​




​⤷​​discus kan hinge-beweging/schommelbeweging maken​​:​​discus draait over kaakkop doordat die enkel​
​aan zijkant vasthangt​
​⤷​​v voor dunner dan vanachter -> fungeert als wig​​om condyl te stabiliseren​​: onder kracht bewegingen​
​zetten -> spieren spannen aan en trekken discus als soort wig daartussen -> zo kaakkop fixeren zodat het​
​niet alle kanten uit kan gaan​

​ ​ ​FUNCTIE: zorgt voor vloeiend verloop v rotatie en translatie tijdens beweging onderkaak​
​➔​ ​deelt gewricht op in bovenste en onderste gewrichtsruimte -> beide stukken maken versch. mechaniek en​
​beweging​
​➔​ ​bilaminaire zone v Rees​​(belangrijke zone):​
​-> bevat een losmazig bindweefsel met veel zenuwuiteinden + BV​
​⇒ DUS als patiënt pijn heeft komt het uit deze zone​
​(als we compressie zetten in deze zone door​​kaak naar achter te duwen -> kaakkop in zone -> pijn ⇒ zo nagaan of pijn wel echt​
​vanuit kaakgewricht komt en niet uit spieren, oren,...)​
​-> plaats waar synoviale vocht gegenereerd wordt => smering gewricht​

l​igamenten​
​capsulair ligament (gewrichtskapsel)​
​= kapsel die volledig rond gewricht gaat​
​→ FUNCTIE:​
​- bot onderdelen op hun plaats houden​
​- synoviaal vocht vasthouden binnen gewricht​
​- proprioceptie: door bezenuwing geeft het info over positie + beweging vd kaak​
​→ op versch. plaatsen versterkt via ligamenten:​
​➔​ ​discale/collaterale ligamenten​
​→ mediaal + lateraal​
​→ OPBOUW: uit connectieve collageen vezels -> rekken niet uit​
​→ FUNCTIE:​
​- zorgen dat discus stabiel op condyl blijft liggen​
​- laten rotatie naar anterior en porsterior op condyl toe ⇒ hinge-beweging v condyl tov discus​




​3​

, ​➔​ t​ emporomandibulair ligament​
​→ OPBOUW:​
​-​​binnenste ligament​​(horizontale band)​
​-> verhindert dat systeem naar achter schiet​
​-> gewricht slechts door dun stukje bot (fossa) gescheiden v hersenen DUS bij trauma op kaak​
​waarbij condyl door fossa geduwd wordt zou men in de hersenen zitten​
​OPLOSSING: ligamenten zorgden ervoor dat wnr er trauma komt op kaak (bv. op kin vallen) ->​
​fractuur in condylus zodat condyl niet in hersenen zou schieten​
​-​​buitenste ligament​​(schuine band)​
​-> verhindert dat condyl te ver naar beneden beweegt​
​-> limiteert rotatie na 2-2,5cm mondopening -> beweging gaat over v rotatie naar translatie​




​➔​ s
​ phenomandibulair en stylomandibulair ligament​
​→ kleinere + minder belangrijke ligamentjes​
​→ FUNCTIE: protrusie vd kaak beperken -> kaak niet oneindig naar voor brengen​
​→ VERLOOP:​
​- sphenomandibulair: spina sphenoidalis + mediale banden v kapsel → spinula op mandibula​
​- stylomandibulair: proc. styloideus → posterieure wand v mandibula ⇒ beperkt protrusie​




i​nnervatie​
​vooral in​​bilaminaire zone v Rees​
​⤷ n. trigeminus -> n. mandibularis (V3) -> vertakkingen:​
​- n. ariculotemporalis -> dorsale + laterale zones​
​- n. temporalis profuncdus posterior -> mediale + antero-laterale zone​
​- n. masseter -> anterieur + antero-mediaal​

​ evloeiing​
b
​a. temporalis superficialis​




​4​

,​biomechanica (werking + beweging) kaakgewricht​
​lege mond beweging / onbelaste beweging​

​= bewegingen zonder belasting gewrichtsstructuren (geen voedselcontact)​




​→ bewegingen NIET zuiver -> rotatie + translatie gebeuren gelijktijdig​
​(MAAR bij bep. behandeling wel oefenen om rotatie en translatie apart te doen)​

​→ ALS condyl voorbij eminentia schuift => kaakgewricht uit de kom​


​belaste beweging​

​= bewegingen met weerstand (kauwen op voedsel, kauwen.)​
​⤷ ook bij para-/overfuncties: stylobijten, nagelbijten, bruxisme, knarsen,...​




​5​

, ​ ower strokes​​= voedsel in mond -> mond sluiten ->​​tanden raken voedsel -> sterke contractie vd m.​
p
​pterygoideus lateralis -> sterke tractie op discus -> dikkere portie vd discus (achterste band) wordt in​
​gewrichtsruimte getrokken (discus wordt er tussen getrokken als soort wig) ⇒ zo gewricht stabiliseren​

​link tanden en gewricht:​
​➔​ ​maximale occlusie​​= positie wrb tanden maximaal contact​​maken​
​→ PROBLEEM: stel dat tandpositie niet overeenkomt met gewrichtspositie -> patiënt gaat elke keer​
​klemmen in verkeerde positie -> ontstaat telkens een shift beweging tijdens sluiten -> discus wordt​
​daar telkens tussen getrokken -> overbelasting gewricht -> weeping-lubrification uitgeput​




​➔​ ​bruxisme​​: bij klemmen of bijten is gewricht constant​​onder druk -> uitputting weeping-lubrification​

​⇒ GEVOLG v langdurig veel kracht op gewricht:​
​→​​condyl​​: past zich aan aan belasting (remodelling)​​-> niet meer mooi ronde​
​maar afgeplatte condyl​
​→​​discus​​: gaat niet herstellen -> contourverlies​​(kan alleen maar stuk gaan)​




​⇨​​kinesiographie (kaakbewegingen meten)​​:​
​→ WRM?​​condylusbaan helling​​(= hoe steil de helling​​vd eminentia is) kan sterk variëren​
​⤷ afhv hoe steil gaan gewricht en spieren anders bewegen + tanden anders​
​opstellen wnr je heel nieuw gebit moet zetten​
​MAAR is dit wel een meerwaarde?​
​→ METHODEN:​

​ ​ ​digitaal:​​systeem op kaak zetten -> geeft weer op​​computer wat er in gewricht gebeurt​




​★​ a
​ rticulatoren:​
​⤷ stimuleren beweging kaak -> uit de mond kunnen kijken​
​○​ ​occludator:​
​eenvoudigste -> gwn open en toe​
​○​ ​eenvoudige middelwaarde articulator:​
​kunnen naar voor/achter + L/R bewegen -> MAAR standaardinstelling v condylusbaan helling​
​○​ ​instelbare articulator:​
​ingewikkeld -> volledig instelbaar (metingen doen bij patiënt -> in articulator zetten)​
​○​ ​digitale articulator:​
​tanden scannen -> in systeem zetten met articulator​
​(zelf kiezen of je het spec instelt voor patiënt OF gemiddelde waarde gebruikt)​



​6​

, ​spieren​​→ die invloed hebben op kaakgewricht​
​m. temporalis​ ➔
​ ​V ​ ERLOOP: hecht aan op zijkant hoofd → loopt naar beneden op proc. coronoideus​
​➔​ ​3 DELEN:​
​- anterior deel​
​- middelste deel​
​- posterior deel: samentrekken -> retrusie (kaak beetje naar achter trekken)​
​➔​ ​FUNCTIE: sluiten vd mond (+ retrusie)​
​➔​ ​INNERVATIE: n. trigeminus -> n. mandibularis (V3) -> nn. temporales profundi​
​➔​ ​BEVLOEIING: a. temporalis anterior + posterior + superficialis​
​➔​ ​PATHOLOGIE:​
​spier te veel in contractie​​(klemmen, bijten,...)​​⇒​​hoofdpijn​​aan zijkant hoofd die naar​
​frontaal uitstraalt​




​m. masseter​ ​➔​ V ​ ERLOOP:​​(langs buitenzijde mandibula)​​jukbook​​(arcus​​zygomaticus)​ ​→ ramus mandibulae +​
​angulus mandibulae​​(kaakhoek)​ ​-> onderaan vastgehecht​​(​verbindt met m. pterygoideus medialis)​
​➔​ ​2 DELEN:​
​- oppervlakkig deel: samentrekken -> protrusie (kaak beetje naar voor trekken)​
​- diep deel​
​➔​ ​FUNCTIE: sluiten vd mond (+ protrusie)​
​➔​ ​INNERVATIE: n. trigeminus -> n. mandibularis (V3) -> n. massetericus​
​➔​ ​BEVLOEIING: a. masseterica​
​➔​ ​PATHOLOGIE: pijn door​​klemmen en knarsen​​(makkelijk​​palperen + makkelijk behandelen met kiné)​




​ .​
m ​➔​ V ​ ERLOOP:​​(langs binnenzijde mandibula)​​mediale zijde​​vd laterale pterygoid plaat →​
​pterygoideus​ ​angulus mandibulae​​(kaakhoek)​
​medialis​ ​➔​ ​FUNCTIE: sluiten vd mond​
​➔​ ​INNERVATIE: n. trigeminus -> n. mandibularis (V3) -> n. pterygoideus medialis​
​➔​ ​BEVLOEIING: a maxillaris -> aa. pterygoideae​
​➔​ ​PATHOLOGIE: pijn door​​klemmen en knarsen​​(moeilijker​​palperen + moeilijker behandelen met kiné)​




​7​

Documentinformatie

Geüpload op
1 juni 2026
Aantal pagina's
75
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€24,56

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
3
Volgers
0
Items
5
Laatst verkocht
2 maanden geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen