Overzicht van de wijsbegeerte:
Hoofdstuk 8:
Medicalisering
Inleiding:
o Vroeger = meest mensen stierven aan ziekte als kind
o In Westerse landen:
A. Gemiddelde levensverwachting op anderhalve eeuwig verdubbeld
Onder andere door vooruitgang geneeskunde
o Volgens critici wetenschap is arrogant geworden
A. Bemoeid zich niet meer enkel met genezen van ziekte bemoeien
zich ook met afwijkend gedrag
Inhoud:
o Onderscheidt tss medicaliseren & pathologiseren
o Oorzaken & gevolgen v pathologiseren
o Gevalstudie: het probleem van zwaarlijvigheid
1. Medicaliseren & pathologiseren:
Definitie v Dale: medicaliseren = overmatige bemoeienis van de geneeskunde
(met het menselijke leven) deze negatieve def. Dateert v jaren 1960 & 1970
Tijdens opstand van enkele intellectuele tegen toenemende professionele
monopolie van medische wetenschap op gezondheid & welzijn
Kroatisch-Oostenrijke filosoof: Ivan Illich:
o Bestempeld gezondheid als ‘een ziekmakende bezigheid’
o Schade die aangericht wordt door medische diagnose & therapieën vaak
groter dan verlichting die ze brengen
A. Klinisch iatrogene schade = schade veroorzaakt door een arts
Bv. ziekenhuisbehandeling verhoogt de kans op besmetting
met ziekenhuisbacterie
B. Sociale of culturele iatrogenese = de moderne gezondheidszorg
ontneemt autonomie v pt om voor zichzelf te zorgen om om te gaan
met onvermijdelijke tegenslagen in leven (pijn, belemmering, …)
Die autonomie = essentie v de gezondheid (gezondheidszorg
ontneemt hun gezondheid)
Is de geneeskunde echt zo goed als die het laat blijken?
Het antipsychiatrische experiment van David Rosenhan (r.):
- 8 personen verzameld die niet ziek zijn
, o Na te gaan in hoeverre de pscychiaters in die instelling in staat te
zijn zieke mensen te onderscheiden v gezonde mensen
In elk andere instellingen & dan afgesproken wat ze zouden
vertellen
- Eerst door te verzinnen dat ze dingen hoorden in psychiatrisch
ziekenhuis geraakt
- Achteraf gedragen ze zich weer ‘normaal’ maar worden ze nt vrijgelaten
- Gemiddeld 19 dagen in ziekenhuis
- Psychiatrie mislukt in het onderscheid maken tss pscyhische ziekte &
psychische gezondheid
o Kering v de publieke opinie tegen de pscyhiatrie
Onmacht v de pscychiatrie
Enerzijds is zijn bekommernis begrijpelijk:
o Sinds jaren 1970: toename medicalisering v het dagelijkse leven
2 Recente voorbeelden:
1) Westerse wereld: een epidemie v depressieve stoornissen:
A. Moeilijk te snappen waarom (want er is professionalisering v de
geestelijke gezondheidszorg)
B. Waarom worden er steeds meer mensen depressief:
Amerikaanse filosoof: Jerome Wakefield:
Depressie-diagnose wordt te makkelijk & te vaak
gesteld
Angst & neerslachtigheid natuurlijke reactie op
tegenslagen in leven
Onderscheid tss neerslachtigheid (functioneel) &
depressie (disfunctioneel)
Steeds meer mensen depressief verklaard betekent
niet dat ze ook depressief zijn
2) Verhaal over osteoporose:
C. Osteoporose = vermindering v de beendermassa: bot wordt
poreuzer (meer openingen)
D. Wereldgezondheidsorganisatie:
Beschouwd osteoporose als een ziekte ook al gaat niet
gepaard met botbreuk
Complex verhaal met verschillende actoren
Belangrijke acteur: farmaceutische industrie
E. Bestaande medicatie verkleint het risico maar heel klein
F. Verband tss osteoporose & risico op botbreuk is controversieel
Maar zelf als verband er zou zijn Is osteoporose meer dan een risicofactor? Is
het ook een ziekte?
o In 2013: gemiddelde levensverwachting v Belgische mannen lag 5 jaar
lager dan die van vrouwen:
Hoofdstuk 8:
Medicalisering
Inleiding:
o Vroeger = meest mensen stierven aan ziekte als kind
o In Westerse landen:
A. Gemiddelde levensverwachting op anderhalve eeuwig verdubbeld
Onder andere door vooruitgang geneeskunde
o Volgens critici wetenschap is arrogant geworden
A. Bemoeid zich niet meer enkel met genezen van ziekte bemoeien
zich ook met afwijkend gedrag
Inhoud:
o Onderscheidt tss medicaliseren & pathologiseren
o Oorzaken & gevolgen v pathologiseren
o Gevalstudie: het probleem van zwaarlijvigheid
1. Medicaliseren & pathologiseren:
Definitie v Dale: medicaliseren = overmatige bemoeienis van de geneeskunde
(met het menselijke leven) deze negatieve def. Dateert v jaren 1960 & 1970
Tijdens opstand van enkele intellectuele tegen toenemende professionele
monopolie van medische wetenschap op gezondheid & welzijn
Kroatisch-Oostenrijke filosoof: Ivan Illich:
o Bestempeld gezondheid als ‘een ziekmakende bezigheid’
o Schade die aangericht wordt door medische diagnose & therapieën vaak
groter dan verlichting die ze brengen
A. Klinisch iatrogene schade = schade veroorzaakt door een arts
Bv. ziekenhuisbehandeling verhoogt de kans op besmetting
met ziekenhuisbacterie
B. Sociale of culturele iatrogenese = de moderne gezondheidszorg
ontneemt autonomie v pt om voor zichzelf te zorgen om om te gaan
met onvermijdelijke tegenslagen in leven (pijn, belemmering, …)
Die autonomie = essentie v de gezondheid (gezondheidszorg
ontneemt hun gezondheid)
Is de geneeskunde echt zo goed als die het laat blijken?
Het antipsychiatrische experiment van David Rosenhan (r.):
- 8 personen verzameld die niet ziek zijn
, o Na te gaan in hoeverre de pscychiaters in die instelling in staat te
zijn zieke mensen te onderscheiden v gezonde mensen
In elk andere instellingen & dan afgesproken wat ze zouden
vertellen
- Eerst door te verzinnen dat ze dingen hoorden in psychiatrisch
ziekenhuis geraakt
- Achteraf gedragen ze zich weer ‘normaal’ maar worden ze nt vrijgelaten
- Gemiddeld 19 dagen in ziekenhuis
- Psychiatrie mislukt in het onderscheid maken tss pscyhische ziekte &
psychische gezondheid
o Kering v de publieke opinie tegen de pscyhiatrie
Onmacht v de pscychiatrie
Enerzijds is zijn bekommernis begrijpelijk:
o Sinds jaren 1970: toename medicalisering v het dagelijkse leven
2 Recente voorbeelden:
1) Westerse wereld: een epidemie v depressieve stoornissen:
A. Moeilijk te snappen waarom (want er is professionalisering v de
geestelijke gezondheidszorg)
B. Waarom worden er steeds meer mensen depressief:
Amerikaanse filosoof: Jerome Wakefield:
Depressie-diagnose wordt te makkelijk & te vaak
gesteld
Angst & neerslachtigheid natuurlijke reactie op
tegenslagen in leven
Onderscheid tss neerslachtigheid (functioneel) &
depressie (disfunctioneel)
Steeds meer mensen depressief verklaard betekent
niet dat ze ook depressief zijn
2) Verhaal over osteoporose:
C. Osteoporose = vermindering v de beendermassa: bot wordt
poreuzer (meer openingen)
D. Wereldgezondheidsorganisatie:
Beschouwd osteoporose als een ziekte ook al gaat niet
gepaard met botbreuk
Complex verhaal met verschillende actoren
Belangrijke acteur: farmaceutische industrie
E. Bestaande medicatie verkleint het risico maar heel klein
F. Verband tss osteoporose & risico op botbreuk is controversieel
Maar zelf als verband er zou zijn Is osteoporose meer dan een risicofactor? Is
het ook een ziekte?
o In 2013: gemiddelde levensverwachting v Belgische mannen lag 5 jaar
lager dan die van vrouwen:
