Recht 17/12/2025
Burgerlijk recht:
1 DEEL 1: ALGEMEEN
1.1 Hoofdstuk 1: algemene inleiding
1.1.1 Wat is recht?
Examenvraag: geef de 4 kenmerken
Geheel van gedragsregels en normen (bv. verbods-en gebodsbepalingen)
Deze regels en normen om het maatschappelijk leven te ordenen (anders
anarchie en wet v/d sterkste)
Regels worden opgelegd door de overheid (kan vanop ≠ niveaus)
Regels zijn afdwingbaar
1.1.2 Privaatrecht – Publiekrecht
Privaatrecht:
Regelt verhouding tussen burgers onderling (vaak aanvullend recht)
Verschillende soorten privaatrecht:
Burgerlijk recht: regels over contracten tss burgers, familiale
verhoudingen…
Gerechtelijk privaatrecht: hoe gerechtelijk apparaat georganiseerd is en op
welke wijze procedures voor rechtbank gevoerd moeten worden
Internationaal privaatrecht (IPR): geeft aan welke rechter bevoegd is en
welke rechtsregels toegepast moeten worden als er grensoverschrijdend
rechtsprobleem is.
Publiekrecht:
Regelt verhouding van overheid tot burgers. (Meestal dwingend recht)
Verschillende soorten publiekrecht:
Staatsrecht: regels over inrichting en werking v/d staat en onderlinge
verhoudingen tussen organen staat.
Bv. bevoegdheidsverdeling tussen federale overheid en gewesten.
Administratief recht: regels nodig voor werking overheidsinstanties, manier
waarop burger zich tot overheid kan richten.
Strafrecht: geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn + sancties
1
,Thomas Verschaeve 1BMA
Recht 17/12/2025
Strafprocesrecht: op welke wijze misdrijven kunnen vastgesteld en
opgespoord worden en hoe procedure verloopt om beklaagden te
vervolgen.
NOTA: deze opsplitsing tss privaat-publiekrecht volstaat niet om alle rechtstakken
in een van beide categorieën te plaatsen.
1.1.3 Bronnen van het recht
Wetgeving belangrijkste bron (vele wetten uit Romeins recht)
Internationale verdragen en beslissingen supranationale organisaties:
Examen: Europese unie stelt drie belangrijke beleidsinstrumenten op:
Richtlijnen: regels waar lidstaten aan moeten voldoen, maar hoe ze eraan
gaan voldoen mogen ze zelf bepalen.
Verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten.
Besluiten: regels van toepassing op bestemmeling; bv. bepaalde boetes
voor lidstaat.
Ook internationale verdragen tss twee of meer staten. Bv. verdragen die regeling
treffen over welke rechtbanken bevoegd zijn in geschillen waarbij meerdere
nationaliteiten betrokken zijn, welk recht dan toepasselijk is…
Grondwet:
Meest fundamentele wet, regelt inrichtingen v/d machten binnen staat en
waarborgt fundamentele rechten en vrijheden v/d burgers.
Er staat in hoe ons land bestuurd wordt, fundamentele rechten…
Decreten:
Wetten die op niveau v/d gemeenschappen en gewesten gestemd worden.
I/d hiërarchie bevinden decreten zich op zelfde niveau als federale wet.
Bij Brussels Hoofdstedelijk Gewest geen decreten, maar ordonnanties.
Koninklijk Besluit:
2
, Thomas Verschaeve 1BMA
Recht 17/12/2025
Besluiten die door de Koning worden genomen en die nodig zijn voor uitvoering
van bepaalde wetten. Hij moet altijd tekenen.
Er zijn ook nog Ministeriële Besluiten (MB)
Hiërarchie wetten:
Grondwet
Wet Decreet
Koninklijk Besluit gemeenschaps-
Besluit en gewestregeringen
Ministerie Besluit v/e lid v/d
el Besluit gemeenschaps-en
gewestregeringen
Federaal Regionaal
Als er een betwisting is tussen het federale
en regionale parlement, dan beslist het Hof van Cassie.
Rechtspraak:
Toepassing van de wet op een specifiek geval. De rechter kan kijken naar eerdere
gelijkaardige rechtszaken en zijn uitspraak hierop baseren, maar dit kan ook
bijvoorbeeld door boeken (rechtsleer) te lezen over het bepaalde onderwerp.
*als er een rechterlijke beslissing werd genomen door een hiërarchisch hoger
rechtscollege, dan zal deze meestal opnieuw toegepast worden.
Rechtsleer:
Wetenschappelijke artikels over juridische aangelegenheden die kunnen gebruikt
worden om een juridische oplossing te vinden in een concreet geval.
3