Samenvatting Media-ethiek
Les 1 – Wat is ethiek en waarom moet je daar mee bezig
zijn?
Ethiek
> Ethiek = het geheel van gedachten over en visies op de gedragsregels die
mensen tegenover elkaar en tegenover de natuurlijke omgeving in acht
moeten nemen
Zedenkunde
> Zedenkunde = Studie van wat als aanvaardbaar en onaanvaardbaar
gedrag wordt beschouwd
o ≠ ethiek meer sociologie
Moraal
> Moraal = het geheel van waarden, normen en opvattingen over wat goed
en kwaad is, die een persoon of groep hanteert als richtlijn voor hun
gedrag
o Gebaseerd op levensbeschouwing of ideologie
Drie lagen ethiek in professionele leven
1. Beroepsethiek
o Hoe ga ik om met gegevens, welke programma’s wil ik maken,
privacy, …
2. Bedrijfsethiek
o Welke normen gelden er in het bedrijf, wat is hun visie, …
3. Economische ethiek
o Hoe organiseren we de economie zodat die te goede komt aan
zoveel mogelijk mensen
Waarden en normen
Waarden
> Waarde = fundamentele idealen, overtuigingen en motieven die een
persoon of groep mensen nastrevenswaardig en belangrijk vindt
Normen
> Normen = algemeen aanvaarde regels en richtlijnen die bepalen hoe we
ons in een samenleving horen te gedragen
Factoren die normen beïnvloeden
1. Tijd
1
,Samenvatting Media-ethiek
o Tijdsgeest
2. Omgeving
o Maatschappelijke factoren
o Sociale factoren
3. Natuur
o Biologische factoren
o Psychische factoren
2
, Samenvatting Media-ethiek
Les 2 – Integriteit en moreel juist
Integriteit
> Integriteit = is een persoonlijke eigenschap die laat zien dat iemand eerlijk
en oprecht is
Niet Wel
Meer dan normafwijkend gedrag Professionele verantwoordelijkheid
Meer dan volgen van Zelfstandig
maatschappelijke en etihische regels
Onrealistische lat: zuiverheid en Angsten en verleidingen weerstaan
heelheid
Professionele verantwoordelijkheid
> Professional moet niet alleen zijn vak goed kennen, maar ook kritisch en
ethisch nadenken over zijn handelen
Ethische vragen
> Geven een botsing weer tussen wat kan/mag en wat wenselijk of
verantwoord is
Morele oordeelsvorming
Moreel juist
> Moreel juist is niet hetzelfde als normaal, moreel referentiekader of gulden
regel (= doe niet aan een andere wat je niet wil dat een ander u doet)
> Moreel juist handelen is rechtvaardig en respectvol, recht doen aan de
ander, voldoende rekening houden met de rechten, belangen en wensen
van alle betrokkenen (ijkpunt Martha Nussbaun)
Drie ingrediënten om moreel juist te handelen
1. Moreel kompas
o Moreel kompas = innerlijke richtlijnen voor ethisch handelen
(persoonlijke waarden en normen)
o Hoe ontwikkel je een moreel kompas
Zelfreflectie: wie ben je en wat vind je belangrijk
Onderzoek en inspiratie
Kritisch denken
Praktijk en ervaring
Dialoog en feedback
Consistentie en flexibiliteit
2. Zorgvuldig en kritisch denken
3
Les 1 – Wat is ethiek en waarom moet je daar mee bezig
zijn?
Ethiek
> Ethiek = het geheel van gedachten over en visies op de gedragsregels die
mensen tegenover elkaar en tegenover de natuurlijke omgeving in acht
moeten nemen
Zedenkunde
> Zedenkunde = Studie van wat als aanvaardbaar en onaanvaardbaar
gedrag wordt beschouwd
o ≠ ethiek meer sociologie
Moraal
> Moraal = het geheel van waarden, normen en opvattingen over wat goed
en kwaad is, die een persoon of groep hanteert als richtlijn voor hun
gedrag
o Gebaseerd op levensbeschouwing of ideologie
Drie lagen ethiek in professionele leven
1. Beroepsethiek
o Hoe ga ik om met gegevens, welke programma’s wil ik maken,
privacy, …
2. Bedrijfsethiek
o Welke normen gelden er in het bedrijf, wat is hun visie, …
3. Economische ethiek
o Hoe organiseren we de economie zodat die te goede komt aan
zoveel mogelijk mensen
Waarden en normen
Waarden
> Waarde = fundamentele idealen, overtuigingen en motieven die een
persoon of groep mensen nastrevenswaardig en belangrijk vindt
Normen
> Normen = algemeen aanvaarde regels en richtlijnen die bepalen hoe we
ons in een samenleving horen te gedragen
Factoren die normen beïnvloeden
1. Tijd
1
,Samenvatting Media-ethiek
o Tijdsgeest
2. Omgeving
o Maatschappelijke factoren
o Sociale factoren
3. Natuur
o Biologische factoren
o Psychische factoren
2
, Samenvatting Media-ethiek
Les 2 – Integriteit en moreel juist
Integriteit
> Integriteit = is een persoonlijke eigenschap die laat zien dat iemand eerlijk
en oprecht is
Niet Wel
Meer dan normafwijkend gedrag Professionele verantwoordelijkheid
Meer dan volgen van Zelfstandig
maatschappelijke en etihische regels
Onrealistische lat: zuiverheid en Angsten en verleidingen weerstaan
heelheid
Professionele verantwoordelijkheid
> Professional moet niet alleen zijn vak goed kennen, maar ook kritisch en
ethisch nadenken over zijn handelen
Ethische vragen
> Geven een botsing weer tussen wat kan/mag en wat wenselijk of
verantwoord is
Morele oordeelsvorming
Moreel juist
> Moreel juist is niet hetzelfde als normaal, moreel referentiekader of gulden
regel (= doe niet aan een andere wat je niet wil dat een ander u doet)
> Moreel juist handelen is rechtvaardig en respectvol, recht doen aan de
ander, voldoende rekening houden met de rechten, belangen en wensen
van alle betrokkenen (ijkpunt Martha Nussbaun)
Drie ingrediënten om moreel juist te handelen
1. Moreel kompas
o Moreel kompas = innerlijke richtlijnen voor ethisch handelen
(persoonlijke waarden en normen)
o Hoe ontwikkel je een moreel kompas
Zelfreflectie: wie ben je en wat vind je belangrijk
Onderzoek en inspiratie
Kritisch denken
Praktijk en ervaring
Dialoog en feedback
Consistentie en flexibiliteit
2. Zorgvuldig en kritisch denken
3
