1. NIET BEGELEIDE MINDERJARIGE
1.1.TERMINOLOGIE
1.1.1.NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE VREEMDELING (NBMV)
NBMV = minderjarige die niet vergezeld wordt door ouders of door een wettelijke erkende voogd,
die minder dan 18 zijn en buiten Europa komen
LET OP: NBEM (= niet begeleide minderjarige) & NBMV (= niet begeleide minderjarige
vluchteling)
1.1.2.NIET BEGELEIDE MINDERJARIGE (NBM)
Andere terminologie:
- niet begeleide buitenlandse minderjarige (NBBM)
- alleenstaande minderjarige asielzoeker (AMA)
1.1.3.NIET-BEGELEIDE EUROPSE MINDERJARIGE
NBEM = minderjarige die niet vergezeld wordt door ouders of door een wettelijke erkende voogd,
die minder dan 18 zijn en binnen Europa komen
Verschil met NBM → NBEM vaak gn recht op internationale bescherming
1.1.4.PROCEDURE BETREFFENDE HET VERZOEK OM INTERNATIONALE
BESCHERMING EXAMEN
= tussen asielprocedure & beslissing over aanvraag is persoon verzoeker
= minder/ meerderjarig is die:
➢ Land van herkomst verlaten
➢ In BE bescherming aanvragen
➢ Verzoeker om internationale bescherming = persoon die in BE bescherming aanvraagt
o Erkenning als vluchteling
o Erkenning als subsidiair beschermde
SOORTEN VERZOEKERS
1. NBM verzoeker → recht op opvang, onderwijs, zorg & toegewezen voogd
2. NBM kan gn verzoeker → dienen gn verzoek in WEL recht op voogd, opvang, begeleiding
3. NBM zonder wettig verblijf
VLUCHTELING: EXAMEN
1
, ➢ Land herkomst verlaten
➢ Aanvraag tot internationale bescherming (wordt verzoeker)
➢ Voldoen aan voorwaarden van Vluchtelingenverdrag van Genève
o vrees voor (persoonlijke) vervolging
➢ Door ras, nationaliteit, godsdienst, politieke opvattingen of het behoren
tot een bepaalde sociale groep
SUBSIDIAIR BESCHERMDE EXAMEN
➢ Land herkomst verlaten
➢ Aanvraag tot internationale bescherming (wordt verzoeker)
➢ Iemand die voldoet aan vooraarden van Vluchtelingenverdrag van Genève
o risico op ernstige schade bij terugkeer
➢ door contextuele meer algemene factoren van ernstige bedreiging zoals
willekeurig geweld, oorlog, genocide in land van herkomst
1.1.5. BESCHERMINGSPLICHT IN BE
IVRK → daarom kan minderjarige die gn verzoeker is toch bescherming krijgen
➔ automatische activatie dienst voogdij bij vermoeding NBM
Dienst voogdij verschillende stappen
1. opvang in OOC
2. aanstelling voogd
3. opvang in fedasil- netwerk of alternatieven
4. vanaf 15 jaar → begeleide autonomie (leren om autonoom te leven) → OCMW, LOI
➔ MAAR in realiteit is het anders
1.1.6.LEEFTIJDSGRENS: MINDERJARIGHEID EN MEERDERJARIGHEID
Dienst Voogdij gaat leeftijd vaststellen (gesprekken doen bv)
➔ Twijfel rond de leeftijd van NBM in BE?
o Medisch onderzoek (bv: sleutelbeen, bloedafname, röntgenfoto’s tanden) → echt als
laatste optie want kunnen tot 1,5 j fout zijn
o Kritiek
o Beslissing raad van state 2025
▪ officiële documenten (van gesprekken bv) zijn doorslaggevend
▪ medische testen zijn niet primair + moeten grondig gemotiveerd zijn
Gevolgen van een foute leeftijdsbepaling:
• Jongeren kunnen ten onrechte als 18+ gezien worden.
• Ze verliezen dan:
o een voogd
o aangepaste opvang
o onderwijs
• Dit schaadt hun:
2
, o gevoel van veiligheid
o vertrouwen
o mentale gezondheid
• Jongeren worden weinig betrokken bij beslissingen over zichzelf.
Over verblijf en opvang:
• Tot 18 jaar mag een NBM niet uitgewezen worden.
• Krijgt de jongere vóór of op 18 een statuut → recht op OCMW-steun.
• Veel jongeren wonen al vanaf 15 jaar semi-zelfstandig → begeleiding blijft meestal
hetzelfde.
• Wordt de jongere 18:
o zonder beslissing → naar opvang voor volwassenen
o zonder verblijfsvergunning → opvang stopt
VERSCHIL MINDERJARIGHEID & MEERDERJARIGHEID
• Tot de leeftijd van 18 jaar:
o NBM mag niet uitgewezen worden
o ongeacht hij verzoeker is of niet
• Meerderjarigheid:
o nog gn beslissing over zijn asielaanvraag: NBM naar een opvangstructuur voor
volwassen asielzoekers
o geen verblijfsvergunning in zijn bezit: NBM moet het opvangnetwerk verlaten
1.1.7.BELGIË ALS TRANSITLAND: REALITEIT ZONDER STIGMATISERING
Mensen in transitpositie of mensen onderweg:
= Mensenrechtenperspectief
o Vaak niet geregistreerd, intentie voor verzoek ergens anders
o Verhoogde kwetsbaarheid
o Buiten beeld van hulpstructuren
o Ook NBM
Beleidsblindheid / ontmensleijking = mensen die nt van plan zijn om te blijven krijgen vaak minder
hulp MAAR zitten toch in erge toestand
Transit = plek waar ze tijdelijk blijven om die oversteek naar ander land te kunnen maken
1.2. DE ICF-KIJK OP NBM
= bio-psycho-sociaal kader
Doel: zicht krijgen op functioneren van NBM in totaliteit
3
, ➢ Gezondheid (angst, stress, stoornissen, ziekte, veerkracht ...)
➢ Functioneren (concentratie op school, zelfzorg, participatie aan onderwijs, aansluiting met
leeftijdsgenoten, ...)
➢ Contextuele factoren (asielprocedure, toegang tot opvang en onderwijs, structuren en discriminatie, ...)
➢ Persoonlijke factoren (leeftijd, migratiemotief, copingstijlen, ...)
Hulpverlening vanuit ICF-model bestaat uit 2 zaken:
1. Gericht op psychisch herstel
2. Maatschappelijke participatie & inclusie
3.
2.EPIDEMIOLOGIE (CONCLUSIES VAN CIJFERS)
De meeste mensen op de vlucht komen naar EU? NIET WAAR
➢ grootste groep mensen op de vlucht = intern ontheemde
➢ De meeste mensen komen NIET naar EU (7,6)
BE vangt steeds meer asielzoekers op? NIET WAAR
➢ Meer aanvragen in EU voor asielzoekers, nt meer ontvangen
➢ Meer dan helft aanvragen in BE wordt geweigerd → boven gem van EU
Andere conclusies:
➢ Verjonging in aantal aanmeldingen NBM
➢ Aantal kinderen stijgt dat zich niet aanmeldt
➢ 41,5% is kind van degene die op de vlucht zijn = stijging kindermigratie internationaal
➢ Impact van co-morbiditeit = meer en meer kinderen die bijkomend trauma hebben →
invloed begeleiding
➢ Stijging niet geregistreerde NBM en jongeren in transit
Implicaties voor begeleiding / wat ! bij begeleiding
- Aanpassing begeleiding aan leeftijd
- Begeleiding jongeren in transit extra uitdaging + kwetsbaarheden
- Trauma responsief handelen
- Kennis van neuridivergentie ! zo kan je dat inzetten op ontwikkelingsproblematieken
- Holistische en cultuursensiteit handelen
- Samenwerking
3.ETIOLOGIE
NBM verschillende identiteiten → kun je nt indelen in 1 heterogene groep + betekend nt dat als
je 1 kernmerk hebt je een NBM bent
Plek naar waar je gaat → bewust gekozen of toevallig
3.1.MIGRATIEMOTIVEN / OORZAKEN PSYCHOSOCIALE
4