Examen:
- Cursusmateriaal, panelgesprek, gastspreker, opdracht werkveldbezoek,
artikels
LES1: INTRODUCTIE + SITUERING OCMW’S EN MAATSCHAPPELIJKE
OPDRACHT + WET EN REGELGEVING
11/2
Introductie:
- Gent 18, 6% leeft in armoede ( 33 000 inwoners) – 1/8 kansarmoede
o Laagopgeleiden
o Alleenstaande (ouders)
o ..
- 12% kinderen die in armoede leven in Gent
- 1 op 6 vroegtijdige schoolverlaters in Gent
- 14, 9% medische kosten uitstellen, mensen in armoede leven 2 jaar korter
t.o.v. hun grafsteen
Aantal leefloners stijgt:
- Volgens categorie: eerst alleenstaande of daklozen, dan samenwonende,
persoon met familie ten laste
- Volgens gewest: Brussel Hoofdstedelijk gewest, dan Waals gewest en dan
Vlaams gewest
- Vroeger ( ’66) vooral veel ouderen ( 65+) 2014 veel jongeren (-25) of
iets ouder wilt zeggen dat pensioenstelsel werkt
- Vroeger (’81) grotendeels Belgen die leefloon aanvragen en slechts 4, 8
niet-Belgen, 2014 – nog steeds grotendeels Belgen, maar
onderverdeling in EU en niet-EU
Uitdagingen voor OCMW/MA:
- Migratie
- Vluchtverleden, trauma’s
- Taalbarrière
- Andere bijzondere factoren die de begeleiding onder druk zetten
GPMI
= Geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie. Het is een
contract tussen maatschappelijk assistent en cliënt waarin bepaalde
doelstellingen opgesomd staan.
GPMI voor studenten
o Principe blijft hetzelfde er staan doelen tegenover ll
o Vaak + 1 jaar = jokerjaar
1
, o Moeilijke dubbel diploma redenering: studeren op kosten van SL
Afwijking van regelgeving, spreken we over = een bijzonder
verzoek
o X aantal keer op bezoek/evaluatie moet komen – PODMi geeft
richtlijnen, afhankelijk van OCMW tot OCMW hoe instaleren
Ontstaan OCMW?
Opgericht zoals we nu kennen in 1976. Voorloper in 1925 = commissie van de
openbare onderstand. Hierin ging de adel op individuele vraag van burgers,
vragen en problemen behandelen.
Actua – werkloosheidsuitkering en verhoging voorwaarden ziekte-
uitkering
- WLU is minder dan leefloon qua bedrag – rekening houden dat nu
opstelsom: ll+ (nieuwe)aangestelde MA die dit moeten uitvoeren = …
winst is nihil
- Voorwaarden ziekte uitkering is ook verhoogd dus, doelgroep verplaatst
zich ook naar OCMW
PODMI
= programmatorische overheidsdienst maatschappelijke integratie
- Werkt overkoepelend over OCMW’s
- Geven advies aan OCMW’s, over bepaalde cases
- Minister: Anneleen van Bossuyt ( NVA) – spreekt over voogdijminister
(andere soort van bevoegdheid)
Leefloon & Equivalent leefloon – duidelijker vragen
Equivalent – afhankelijk van enkele voorwaarden zoals bv. nationaliteit of
verblijfstatuut.
- Principe =: ll + rechten en plichten
- KSZ = kruispuntdatabank vindt info terug over verblijfsstatuut, laatste
werk, welke andere rechten je hebt ( vb. groeipakket)
o Zonder verblijfsstatuut( neg) = geen ll of equivalent leefloon
- Is een juridisch gegeven
- In 2015/2016 harmonie tussen ll en equivalent ll ook GPMI aan
verbonden
Verplichte ondersteuning van OCMW, ook bij geen wettig
verblijfsstatuut
= Medische kaart
- Basisverzorgingen, vb. iets breken
- OCMW/gemeente neemt de kosten op zich
2
, - Is oneindig, je kiest niet wnn je ziek wordt
Sociale zekerheid voor Sociale Bijstand
werknemers (RSZ)
Pensioenen Tegemoetkoming voor mensen met
een handicap ( IT/IVT)
Werkloosheid – RVA ( HVW of Inkomensgarantie voor ouderen IGO
vakbonden)
Ziekte -en invaliditeitsuitkering (RIZIV) Leefloon + steun
– ziekenfondsen Steun= bv. huurwaarborg,
installatiepremie, ..
Groeipakket( Infino, Fons,
MyFamily, ..)
Jaarlijkse vakantie (RJV)
Arbeidsongevallen en Beroepsziekten
(FEDRIS)
- Terugvorderbaar financiële hulp in verzoek wordt bepaald hoe het wordt
teruggevorderd. Vb. 25/ maand. In Gent afgehouden deel = carentie,
vanaf 30 euro en meestal wordt dat van LL afgehouden.
- Niet terug vorderen van financiële hulp MA moet dit dan voorleggen in
sociaal verzoek/ verslag, uitleggen.
o BCSB = beslist hier verder over.
IGO
= MA die dossier beheert van + 65.
Residuair karakter
= eerst alle andere rechten toekennen en dan pas kijken waar men kan
aanvullen of ll uitkeren, als laatste vangnet. Dan is men pas bevoegd.
Steunpilaren van OCMW’s
1. Organieke wet -1976 maatschappelijke dienstverlening
2. RMI-wet 2002 maatschappelijke integratie - ll:
Twee basiswetgevingen die de missie en opdracht van een OCMW
bepalen.
Daarnaast regelgeving op lokaal niveau, maar ook aanvullende vormen
van (financiële) hulpverlening per OCMW.
3
, = autonomie van het lokaal bestuur (cfr. Decreet lokaal sociaal beleid
regiefunctie lokale besturen voor het sociaal beleid in hun
gemeente).
3. Interne reglementering
o Meerjarenplan
o Armoedebestrijding vb. In gent extra inzetten op
armoedebestrijding. huur te hoog aanvullende financiële hulp
bovenop ll. Kan van 40 euro tot 200 euro gaan.
o Aantrekkingspracht stijging van vraag naar woningen in Gent –
pervers effect
o Vb. Eritreese gemeenschap vertellen aan elkaar dat Gent “
vrijgeviger is, dus immens crisis door de hoge nood en hoge aantal
daklozen Vb. lege brooddozen
Oureachende HV?
Aandacht voor pro-actieve rechtentoekenning ?
Aandacht voor non-take up?
4. Eigen motivatie/ visie op situatie als MA = discretionaire ruimte
Non – take up
= recht hebben op iets, maar het niet opnemen. Bijna 50% heeft recht op
potentieel leefloon, maar neemt het niet op.
Recht op Maatschappelijke dienstverlening:
5. Organieke wet ‘76
6. Beoogt een ruime hulpverlening en begeleiding, zonder beperkingen
van levensdomeinen en waarvan het financiële een onderdeel van kan
zijn. verschil met de RMI wet
7. Doel: menswaardig leven
8. Opdracht van de OCMW’s
Wettelijke opdracht
= “ Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening.
Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te
leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Er worden
openbare centra voor maatschappelijk welzijn opgericht, die onder de door
deze wet bepaalde voorwaarden, tot opdracht hebben deze
dienstverlening te verzekeren.’
o Hiermee een eind aan de “willekeur” die er was via de Commissie
van de Openbare Onderstand (°1925) = door burgers die werden
aangesteld door de gemeenteraadsleden.
o Het OCMW een aparte rechtspersoonlijkheid.
o Evolutie: armoedebestrijding menselijke waardigheid.
4