Inleiding
Wat is boekhouden?
‘Boekhouden is het registreren van alle verrichtingen die een invloed hebben
op het vermogen en/of het resultaat van de onderneming.’
vermogen = geld dat in de onderneming steekt
De wetgeving ivm boekhouden
Het Wetboek van Economisch Recht (WER)
met bijhorende KB’s
Het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
Hierin vinden we regels terug ivm het opstellen en neerleggen van de
jaarrekening voor vennootschappen (en verenigingen).
Centraal begrip: “jaarrekening”
= sluitstuk van een boekhouding!
3 onderdelen:
De balans
= info over het vermogen (geld dat in de onderneming steekt) van de
onderneming
Grootte?
Waaraan uitgegeven?
Vanwaar komt het?
De resultatenrekening
Resultaat = Opbrengsten (O) – Kosten (K)
Positief resultaat = winst
Negatief resultaat = verlies
De toelichting
= Geeft extra uitleg bij de balans en/of resultatenrekening
1
,opm.: de schema’s van de jaarrekening omvatten een sectie “sociale balans”
die moet worden ingevuld wanneer er personeel tewerk gesteld wordt.
‘De jaarrekening moet een getrouw beeld geven van het vermogen (balans),
de financiële positie en het resultaat (resultaatrekening) van de
onderneming.’
Getrouw beeld = het moet overeenkomen met de werkelijkheid
tegenovergestelde van zwartwerken
Doelstellingen van de boekhouding
Wettelijke verplichting
De wetgever is geïnteresseerd in een degelijke boekhouding: dit maakt
een juiste inning van belastingen mogelijk!
Bekommernis vd wetgever om juiste financiële info te verstrekken
intern en extern
Vermogensverantwoording
De boekhouding laat toe na te gaan hoeveel financieringsmiddelen er in een
onderneming zijn en van wie ze afkomstig zijn.
Resultaatbepaling
Niet enkel het globaal resultaat moet gekend zijn, ook de belangrijkste
samenstellende elementen. Slechte resultaten betekenen vaak de ondergang
van een onderneming, vandaar dat het resultaat nauwlettend moet
opgevolgd! Winsten zijn belangrijk om te kunnen investeren in de
toekomst…!
Beleidsinstrument
De boekhouding moet toelaten de onderneming (in de toekomst) te leiden.
Beslissingen die in de onderneming genomen worden zijn vaak gebaseerd op
informatie uit de boekhouding. De bedoeling is eventueel correcties door te
voeren in het beleid om het alzo nog beter te doen in de toekomst.
2
, DE BOEKHOUDWETGEVING
1. Wie moet een boekhouding voeren?
Elke in België gevestigde onderneming moet een boekhouding
voeren. Dit betekent: alle natuurlijke personen die een zelfstandige activiteit
uitoefenen, alle vennootschappen en alle verenigingen.
2. Welke boekhouding voor welke onderneming?
Elke onderneming voert een boekhouding aangepast aan de aard en de
grootte van het bedrijf.
3. Keuze bij de start van een onderneming
Eenmanszaak
• 1 eigenaar
• Winst belast in personenbelasting
• Minder administratieve en wettelijke verplichtingen
Vennootschap
• 1 of meerdere eigenaars
• Winst belast in vennootschapsbelasting
• Meer administratieve en wettelijke verplichtingen
Mogelijke vennootschapsvormen:
• Besloten vennootschap (BV)
• Naamloze vennootschap (NV)
• Coöperatieve vennootschap (CV)
• Maatschap (VOF of commanditaire vennootschap)
4. Zeer kleine ondernemingen
3
,Zeer kleine ondernemingen zijn ondernemingen die cumulatief voldoen aan:
een natuurlijke persoon (eenmanszaak), VOF of commanditaire vennootschap
én een omzet (exclusief btw) lager dan 500.000 EUR over het laatste
boekjaar.
Zeer kleine ondernemingen mogen een vereenvoudigde (enkelvoudige)
boekhouding voeren.
Vereenvoudigde (enkelvoudige) boekhouding
Alle verrichtingen moeten zonder uitstel, getrouw, volledig en naar tijdsorde
worden geregistreerd in minstens drie dagboeken:
Financieel dagboek (betalingen)
Inkoopboek (aankopen)
Verkoopboek (verkopen)
Meer mag altijd, minder niet. Een dubbele boekhouding mag ook, maar is
niet verplicht.
Inventaris
Minstens één keer per jaar moet een inventaris worden opgemaakt met een
overzicht van:
Alle bezittingen (bv. gebouwen)
Alle schulden (bv. aan bank)
Bezittingen – schulden = eigen middelen.
Jaarrekening
Op basis hiervan wordt een jaarrekening opgesteld (intern gebruik, GEEN
VERPLICHT SCHEMA). De jaarrekening moet gemaakt worden maar moet
niet gepubliceerd worden.
5. Kleine en grote vennootschappen
Ondernemingen die geen zeer kleine onderneming zijn, moeten een
dubbele boekhouding voeren.
Dubbele boekhouding
Deze bevat een jaarlijkse inventaris opmaken en een jaarrekening
opstellen volgens een WETTELIJK OPGELEGD SCHEMA. BV, NV en CV
moeten hun jaarrekening publiceren via neerlegging bij de Nationale Bank
van België (Balanscentrale).
4
,De jaarrekening wordt eerst voorgelegd aan de algemene vergadering ter
goedkeuring.
Modellen van jaarrekening:
• Kleine vennootschappen: verkort model (VKT)
• Grote vennootschappen: volledig model (VOL)
Criteria kleine/grote vennootschap:
• Gemiddeld aantal werknemers: 50
• Jaaromzet: 11.250.000 EUR
• Balanstotaal: 6.000.000 EUR
Niet meer dan één criterium overschreden = kleine vennootschap.
Twee of drie criteria overschreden = grote vennootschap. De overschrijding
moet zich voordoen gedurende twee opeenvolgende boekjaren.
6. Micro-vennootschappen
Micro-vennootschappen zijn een subcategorie van kleine vennootschappen.
Criteria (niet meer dan één overschrijden):
• Gemiddeld aantal werknemers: 10
• Jaaromzet: 900.000 EUR
• Balanstotaal: 450.000 EUR
Micro-vennootschappen mogen het micro-model (MIC) gebruiken, met een
beperktere toelichting dan het verkort model.
7. Openbaarmaking van de jaarrekening
Publicatie gebeurt via neerlegging bij de Balanscentrale van de Nationale
Bank van België, in principe via internet.
Doel: derden informeren over de situatie en werking van de onderneming.
Termijn: binnen 30 dagen na goedkeuring door de algemene vergadering en
ten laatste 7 maanden na afsluiting van het boekjaar.
Publicatieplicht geldt voor alle vennootschappen in de vorm van NV, BV of
CV.
5
, 8. Schema’s van de jaarrekening
Voor vennootschappen opgericht vóór 1 mei 2019: VOL, VKT en MIC.
Voor vennootschappen opgericht vanaf 1 mei 2019 (of omgevormd):
NV (kapitaalvennootschappen): VOL-kap, VKT-kap, MIC-kap. BV
CV (kapitaalloze vennootschappen): VOL-inb, VKT-inb, MIC-inb.
Grote Vergelijkende Tabel
Kenmerk Zeer klein Micro Klein Groot Publicatie
plicht
Boekhoudi Enkelvoudi Dubbel Dubbel Dubbel NV/BV/CV
ng g verplicht
toegestaan
Omzetgren < 500.000 ≤ ≤ >
s EUR 900.000 11.250.000 11.250.00
EUR* EUR** 0 EUR**
Werknemer Geen ≤ 10* ≤ 50** > 50**
s specifieke
grens
Balanstota Geen ≤ ≤ >
al specifieke 450.000 6.000.000 6.000.000
grens EUR* EUR** EUR**
* Niet meer dan één criterium overschrijden.
** Indeling klein/groot indien niet meer dan één criterium overschreden (2
boekjaren regel).
6
Wat is boekhouden?
‘Boekhouden is het registreren van alle verrichtingen die een invloed hebben
op het vermogen en/of het resultaat van de onderneming.’
vermogen = geld dat in de onderneming steekt
De wetgeving ivm boekhouden
Het Wetboek van Economisch Recht (WER)
met bijhorende KB’s
Het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
Hierin vinden we regels terug ivm het opstellen en neerleggen van de
jaarrekening voor vennootschappen (en verenigingen).
Centraal begrip: “jaarrekening”
= sluitstuk van een boekhouding!
3 onderdelen:
De balans
= info over het vermogen (geld dat in de onderneming steekt) van de
onderneming
Grootte?
Waaraan uitgegeven?
Vanwaar komt het?
De resultatenrekening
Resultaat = Opbrengsten (O) – Kosten (K)
Positief resultaat = winst
Negatief resultaat = verlies
De toelichting
= Geeft extra uitleg bij de balans en/of resultatenrekening
1
,opm.: de schema’s van de jaarrekening omvatten een sectie “sociale balans”
die moet worden ingevuld wanneer er personeel tewerk gesteld wordt.
‘De jaarrekening moet een getrouw beeld geven van het vermogen (balans),
de financiële positie en het resultaat (resultaatrekening) van de
onderneming.’
Getrouw beeld = het moet overeenkomen met de werkelijkheid
tegenovergestelde van zwartwerken
Doelstellingen van de boekhouding
Wettelijke verplichting
De wetgever is geïnteresseerd in een degelijke boekhouding: dit maakt
een juiste inning van belastingen mogelijk!
Bekommernis vd wetgever om juiste financiële info te verstrekken
intern en extern
Vermogensverantwoording
De boekhouding laat toe na te gaan hoeveel financieringsmiddelen er in een
onderneming zijn en van wie ze afkomstig zijn.
Resultaatbepaling
Niet enkel het globaal resultaat moet gekend zijn, ook de belangrijkste
samenstellende elementen. Slechte resultaten betekenen vaak de ondergang
van een onderneming, vandaar dat het resultaat nauwlettend moet
opgevolgd! Winsten zijn belangrijk om te kunnen investeren in de
toekomst…!
Beleidsinstrument
De boekhouding moet toelaten de onderneming (in de toekomst) te leiden.
Beslissingen die in de onderneming genomen worden zijn vaak gebaseerd op
informatie uit de boekhouding. De bedoeling is eventueel correcties door te
voeren in het beleid om het alzo nog beter te doen in de toekomst.
2
, DE BOEKHOUDWETGEVING
1. Wie moet een boekhouding voeren?
Elke in België gevestigde onderneming moet een boekhouding
voeren. Dit betekent: alle natuurlijke personen die een zelfstandige activiteit
uitoefenen, alle vennootschappen en alle verenigingen.
2. Welke boekhouding voor welke onderneming?
Elke onderneming voert een boekhouding aangepast aan de aard en de
grootte van het bedrijf.
3. Keuze bij de start van een onderneming
Eenmanszaak
• 1 eigenaar
• Winst belast in personenbelasting
• Minder administratieve en wettelijke verplichtingen
Vennootschap
• 1 of meerdere eigenaars
• Winst belast in vennootschapsbelasting
• Meer administratieve en wettelijke verplichtingen
Mogelijke vennootschapsvormen:
• Besloten vennootschap (BV)
• Naamloze vennootschap (NV)
• Coöperatieve vennootschap (CV)
• Maatschap (VOF of commanditaire vennootschap)
4. Zeer kleine ondernemingen
3
,Zeer kleine ondernemingen zijn ondernemingen die cumulatief voldoen aan:
een natuurlijke persoon (eenmanszaak), VOF of commanditaire vennootschap
én een omzet (exclusief btw) lager dan 500.000 EUR over het laatste
boekjaar.
Zeer kleine ondernemingen mogen een vereenvoudigde (enkelvoudige)
boekhouding voeren.
Vereenvoudigde (enkelvoudige) boekhouding
Alle verrichtingen moeten zonder uitstel, getrouw, volledig en naar tijdsorde
worden geregistreerd in minstens drie dagboeken:
Financieel dagboek (betalingen)
Inkoopboek (aankopen)
Verkoopboek (verkopen)
Meer mag altijd, minder niet. Een dubbele boekhouding mag ook, maar is
niet verplicht.
Inventaris
Minstens één keer per jaar moet een inventaris worden opgemaakt met een
overzicht van:
Alle bezittingen (bv. gebouwen)
Alle schulden (bv. aan bank)
Bezittingen – schulden = eigen middelen.
Jaarrekening
Op basis hiervan wordt een jaarrekening opgesteld (intern gebruik, GEEN
VERPLICHT SCHEMA). De jaarrekening moet gemaakt worden maar moet
niet gepubliceerd worden.
5. Kleine en grote vennootschappen
Ondernemingen die geen zeer kleine onderneming zijn, moeten een
dubbele boekhouding voeren.
Dubbele boekhouding
Deze bevat een jaarlijkse inventaris opmaken en een jaarrekening
opstellen volgens een WETTELIJK OPGELEGD SCHEMA. BV, NV en CV
moeten hun jaarrekening publiceren via neerlegging bij de Nationale Bank
van België (Balanscentrale).
4
,De jaarrekening wordt eerst voorgelegd aan de algemene vergadering ter
goedkeuring.
Modellen van jaarrekening:
• Kleine vennootschappen: verkort model (VKT)
• Grote vennootschappen: volledig model (VOL)
Criteria kleine/grote vennootschap:
• Gemiddeld aantal werknemers: 50
• Jaaromzet: 11.250.000 EUR
• Balanstotaal: 6.000.000 EUR
Niet meer dan één criterium overschreden = kleine vennootschap.
Twee of drie criteria overschreden = grote vennootschap. De overschrijding
moet zich voordoen gedurende twee opeenvolgende boekjaren.
6. Micro-vennootschappen
Micro-vennootschappen zijn een subcategorie van kleine vennootschappen.
Criteria (niet meer dan één overschrijden):
• Gemiddeld aantal werknemers: 10
• Jaaromzet: 900.000 EUR
• Balanstotaal: 450.000 EUR
Micro-vennootschappen mogen het micro-model (MIC) gebruiken, met een
beperktere toelichting dan het verkort model.
7. Openbaarmaking van de jaarrekening
Publicatie gebeurt via neerlegging bij de Balanscentrale van de Nationale
Bank van België, in principe via internet.
Doel: derden informeren over de situatie en werking van de onderneming.
Termijn: binnen 30 dagen na goedkeuring door de algemene vergadering en
ten laatste 7 maanden na afsluiting van het boekjaar.
Publicatieplicht geldt voor alle vennootschappen in de vorm van NV, BV of
CV.
5
, 8. Schema’s van de jaarrekening
Voor vennootschappen opgericht vóór 1 mei 2019: VOL, VKT en MIC.
Voor vennootschappen opgericht vanaf 1 mei 2019 (of omgevormd):
NV (kapitaalvennootschappen): VOL-kap, VKT-kap, MIC-kap. BV
CV (kapitaalloze vennootschappen): VOL-inb, VKT-inb, MIC-inb.
Grote Vergelijkende Tabel
Kenmerk Zeer klein Micro Klein Groot Publicatie
plicht
Boekhoudi Enkelvoudi Dubbel Dubbel Dubbel NV/BV/CV
ng g verplicht
toegestaan
Omzetgren < 500.000 ≤ ≤ >
s EUR 900.000 11.250.000 11.250.00
EUR* EUR** 0 EUR**
Werknemer Geen ≤ 10* ≤ 50** > 50**
s specifieke
grens
Balanstota Geen ≤ ≤ >
al specifieke 450.000 6.000.000 6.000.000
grens EUR* EUR** EUR**
* Niet meer dan één criterium overschrijden.
** Indeling klein/groot indien niet meer dan één criterium overschreden (2
boekjaren regel).
6
