Mens & Leren 2 (volledige samenvatting)

WAT IS EEN
ONTWIKKELINGSSTOORNIS?
1 ONTWIKKELINGSSTOORNIS
EEN ONTWIKKELINGSSTOORNIS = een neurobiologische stoornis die in de (vroege)
ontwikkelingsperiode tot uiting komt, die gekenmerkt wordt door
ontwikkelingsachterstanden op één of meerdere functiedomeinen en die levenslang
beperkingen veroorzaakt in het persoonlijke, sociale, schoolse of beroepsmatige
functioneren.

EEN ONTWIKKELINGSSTOORNIS IS…
- Persistent: blijvend en gaat niet vanzelf over
- Intern: ligt in de persoon zelf, geen gevolg van de omgeving
- Klinisch gedefinieerd: diagnose kan enkel gesteld worden volgens officiële
richtlijnen (DSM of ICD)
- Significante beperkingen: zorgt voor duidelijke moeilijkheden in het dagelijks
functioneren (persoonlijk, sociaal, school, werk)

Examen: definitie niet vanbuiten leren, wel onderdelen goed kennen

Voorbeelden: ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder – aandachts- en
hyperactiviteitsstoornis), ASS (Autismespectrumstoornis), ADD (Attention Deficit Disorder
– aandachtsstoornis zonder hyperactiviteit), OCD (Obsessive Compulsive Disorder –
dwangstoornis), ODD (Oppositional Defiant Disorder – oppositioneel-opstandige
gedragsstoornis), CD (Conduct Disorder – antisociale gedragsstoornis), STOS (Specifieke
TaalOntwikkelingsStoornis),…


2 PROBLEEM
EEN PROBLEEM IS…
- Een moeilijkheid, uitdaging of hindernis
- Tijdelijk: niet aangeboren, gaat vaak weer over
- Situationeel: treedt op in een bepaalde situatie
- Contextgebonden: hangt af van de omgeving
- Gevolg: kan voortkomen uit een ontwikkelingsstoornis

Voorbeelden: moeite met contact leggen met leeftijdsgenoten, concentratieproblemen,
vaak te laat komen, agressieproblemen, pestgedrag, langdurige ziekte, leer- of
leesproblemen, uitstelgedrag, moeilijke thuissituatie, faalangst,…


3 ONTWIKKELINGSSTOORNIS VS. PROBLEEM
ONTWIKKELINGSSTOORNIS VS. PROBLEEM:
Aspect Ontwikkelingsstoornis Probleem
Oorzaak Intern (biologisch, psychologisch,…), Extern (situatie, omgeving)
aangeboren
Duur Levenslang Tijdelijk
Diagnose Vereist een klinische diagnose (DSM Geen diagnose nodig
of ICD)
Oplosba Niet oplosbaar, wel behandelbaar en Vaak oplosbaar met concrete acties

, ar te managen
Aanpak Therapie, medicatie, Coaching, advies, praktische hulp,…
gespecialiseerde begeleiding,…
Kenmerk Primaire kenmerken = typische Secundaire kenmerken =
en kenmerken die rechtstreeks bij de gevolgen van de stoornis.
stoornis horen. - Bv. ADHD -> faalangst, laag
- Bv. ADHD -> zelfbeeld
aandachtsproblemen,
hyperactiviteit

Belangrijk:
 Onderscheid is cruciaal voor de persoon zelf, de omgeving en professionals.
 Je mag niet zomaar aannemen dat een kind een ontwikkelingsstoornis heeft.
 Gedragingen kunnen ook voortkomen uit problemen ipv een stoornis.

Zie oefeningen – primaire en secundaire gedragskenmerken (casus Eva, casus Sven &
casus Thomas)

, OVERKOEPELENDE THEMA’S +
INTAKEGESPREKKEN MET
OUDERS, KINDEREN EN
JONGEREN
1 OVERKOEPELENDE THEMA’S

1.1 PRIKKELVERWERKING
PRIKKELS = alles wat via de zintuigen binnenkomt in de hersenen.
- Ook wel prikkelverwerking genoemd

PRIKKELVERWERKING:




- Er komen voortdurend prikkels binnen via de zintuigen (zien, horen, ruiken,
proeven, voelen)
- Het lichaam registreert deze prikkels
- Het brein filtert: enkel de belangrijkste prikkels dringen door tot ons bewustzijn
- Gevolg: je kan de juiste prikkel selecteren en je aandacht daarop richten

HYPERSENSITIEF (OVERGEVOELIG VOOR PRIKKELS):




- Alle prikkels komen tegelijk in de hersenen binnen
- Filter werkt minder goed -> niets wordt weggefilterd
- Gevolg: je krijgt een overload aan prikkels, waardoor focussen moeilijk wordt
- Bv. een kind hoort tegelijk het tikken van een klok, het schuiven van stoelen en de
uitleg van de leerkracht, waardoor het snel overprikkeld raakt

HYPOSENSITIEF (ONDERGEVOELIG VOOR PRIKKELS):




- Filter is te sterk -> veel prikkels bereiken de hersenen niet