hoofdstuk 1: communicatie ..................................................................................................................5
communicatie … levensnoodzakelijk .................................................................................................5
een levensbeschouwelijke basistaal ontwikkelen ...............................................................................5
ontmoeting tussen drie ervaringswerelden.........................................................................................5
voorwaarden voor de levensbeschouwelijke communicatie ................................................................6
een aantal werkvormen in de kijker ....................................................................................................6
een levensbeschouwelijk gesprek ..................................................................................................6
werken met beeldmateriaal ...........................................................................................................6
spontane levensbeschouwelijke gesprekken ..................................................................................7
een bijzonder gesprek: filosoferen .................................................................................................7
theologiseren met kinderen ...........................................................................................................7
activerende werkvormen ...............................................................................................................8
herhaling .........................................................................................................................................8
hoofdstuk 2: basisschema voor leerprocessen in lessen levensbeschouwing..........................................8
drie fasen .........................................................................................................................................8
taken voor leerlingen en leerkracht in het basisschema ......................................................................9
communicatie binnen het basisschema voor het leerproces ...............................................................9
hoofdstuk 3: symbolen en rituelen ........................................................................................................9
symbolen ....................................................................................................................................... 10
een omschrijving......................................................................................................................... 10
symbolen in de klas .................................................................................................................... 10
zichtbaar in de klas ..................................................................................................................... 10
symbolisch-religieuze elementen ................................................................................................ 10
symbolisch-godsdienstige elementen .......................................................................................... 11
symbolen om over god te spreken ................................................................................................ 11
letterlijk en symbolisch geloven ................................................................................................... 13
rituelen .......................................................................................................................................... 13
een omschrijving......................................................................................................................... 13
rituelen in de klas ........................................................................................................................ 13
rituelen uit de klaspraktijk ........................................................................................................... 14
een specifiek ritueel: bidden ........................................................................................................ 14
hoofdstuk 4: het liturgisch en pastoraal jaar ........................................................................................ 16
een overzicht van het liturgisch-pastoraal jaar ................................................................................. 16
feesten: kenmerken ........................................................................................................................ 17
een kijkje in een kerk ....................................................................................................................... 17
Van der Sypt L. Levensbeschouwing 1 Pagina 1 van 63
, een kerk is gebouwd uit eergebied voor god .................................................................................. 17
de oriëntatie van een kerk ............................................................................................................ 17
basilicale kerken en kruiskerken .................................................................................................. 18
liturgische voorwerpen ................................................................................................................ 18
altaren en lezenaars .................................................................................................................... 19
de kruisweg ................................................................................................................................ 19
curiosa ....................................................................................................................................... 19
sinterklaas ..................................................................................................................................... 20
de kerstkring .................................................................................................................................. 21
de voorbereidingstijd op kerstmis: advent .................................................................................... 21
kerstmis ..................................................................................................................................... 22
het feest van de openbaring of driekoningen ................................................................................. 23
het doopsel van jezus .................................................................................................................. 24
maria lichtmis ................................................................................................................................ 24
de paaskring .................................................................................................................................. 25
carnaval en vastenavond ............................................................................................................. 25
veertigdagentijd .......................................................................................................................... 25
pasen ......................................................................................................................................... 28
(onze-lieve-heer-)hemelvaart....................................................................................................... 28
pinksteren .................................................................................................................................. 29
meimaand mariamaand ................................................................................................................. 29
pater damiaan in de kijker ............................................................................................................... 29
maria ten hemel opgenomen........................................................................................................... 30
franciscus van assisi ...................................................................................................................... 30
allerheiligen ................................................................................................................................... 31
allerzielen in de kijker ..................................................................................................................... 31
sint-maarten .................................................................................................................................. 32
hoofdstuk 5: levensbeschouwingen .................................................................................................... 32
jodendom ...................................................................................................................................... 33
ontstaan en situering .................................................................................................................. 33
indeling volgens godsdienstbeleving ............................................................................................ 34
heilige geschrift en de rabbijnse literatuur .................................................................................... 34
joofse geloofsovertuiging ............................................................................................................. 34
joodse symbolen ........................................................................................................................ 35
joofdse voorgangers .................................................................................................................... 36
feestdagen ................................................................................................................................. 36
het joodse gezinsleven ................................................................................................................ 39
Van der Sypt L. Levensbeschouwing 1 Pagina 2 van 63
, gebedsplaats en heilige plaatsen ................................................................................................. 40
christendom .................................................................................................................................. 41
ontstaan en situering .................................................................................................................. 41
indeling volgens godsdienstbeleving ............................................................................................ 41
heilig geschrift ............................................................................................................................ 42
christelijke geloofsovertuiging ..................................................................................................... 42
christelijke symbolen .................................................................................................................. 42
voorgangers ................................................................................................................................ 43
feestdagen ................................................................................................................................. 43
het christelijke gezinsleven .......................................................................................................... 44
heilige plaatsen .......................................................................................................................... 45
islam ............................................................................................................................................. 46
ontstaan en situering .................................................................................................................. 46
indeling volgens godsdienstbeleving ............................................................................................ 46
heilige geschrift .......................................................................................................................... 47
islamitische geloofsovertuiging.................................................................................................... 47
islamitische symbolen ................................................................................................................ 48
voorgangers ................................................................................................................................ 49
feestdagen ................................................................................................................................. 49
het islamitische gezinsleven ........................................................................................................ 50
humanisme .................................................................................................................................... 52
ontstaan en situering .................................................................................................................. 52
grondslagen ............................................................................................................................... 53
de humanistische levensfilosofie ................................................................................................. 53
humanistische symbolen ............................................................................................................ 53
begeleiders................................................................................................................................. 54
feestdagen en gezinsleven........................................................................................................... 54
plaats van samenkomst .............................................................................................................. 54
hindoeïsme .................................................................................................................................... 54
ontstaan en situering .................................................................................................................. 54
indeling volgens godsdienstbeleving ............................................................................................ 55
heilige geschriften....................................................................................................................... 55
hindoeïstische geloofsovertuiging ................................................................................................ 55
hindoeïstische symbolen ............................................................................................................ 57
voorgangers ................................................................................................................................ 57
feestdagen ................................................................................................................................. 57
het hindoeïstische gezinsleven .................................................................................................... 58
Van der Sypt L. Levensbeschouwing 1 Pagina 3 van 63
, gebedsplaatsen en heilige plaatsen ............................................................................................. 60
boeddhisme ................................................................................................................................... 60
ontstaan en situering .................................................................................................................. 60
indeling volgens geloofsbeleving .................................................................................................. 60
heilige geschriften....................................................................................................................... 61
de boeddhistische geloofsovertuiging .......................................................................................... 61
boeddhistisch symbool ............................................................................................................... 61
voorgangers ................................................................................................................................ 62
feestdagen ................................................................................................................................. 62
het boeddhistische gezinsleven ................................................................................................... 62
gebedsplaatsen en heilige plaatsen ............................................................................................. 63
Van der Sypt L. Levensbeschouwing 1 Pagina 4 van 63