1.1. Godsdienst in de kleuterklas: basisdocument
1.1.1. Werkplan Rooms-katholieke godsdienst voor het katholiek kleuteronderwijs in Vlaanderen
Godsdienst: Geen evidentie in seculiere samenleving maar toch belangrijk.
Een school heeft belangrijke opdracht om godsdienst aan bod te laten komen.
Levensbeschouwelijke groei plaatsen binnen totale opvoeding van kleuters.
Werkplan: visietekst die door de bisschoppen werd aanvaard.
Werkplan heeft 3 delen:
1) Een overzicht van de componenten van levensbeschouwelijke en religieuze groei.
2) De manier waarop men als kleuteronderwijzer met die levensbeschouwelijke en religieuze
groei moet omgaan
3) Planning en evaluatie
1.1.2. Visietekst: Godsdienst in de kleuterschool. Werkplan p19-22
1) Kinderen in een complexe wereld= vertrekpunt
- fascinerende wereld / niet altijd evenveel mogelijkheden
- geseculariseerde ( religie verdwijnt) en gepluraliseerde ( meer soorten godsdiensten) wereld
- verscheidenheid van culturen en godsdiensten
- groeiende tendens naar uniformisering en globalisering
→complexe wereld waar spreken over godsdienst delicaat is
2) Een dynamische visie op godsdienst
- godsdienst in kleuterklas kan identiteitsvorming van kleuters voorbereiden en stimuleren,
groei naar verdieping op levensbeschouwelijk vlak
- communicatieproces kleuter-kleuterleid(st)er vanuit wat ze beleven en meemaken elk
afzonderlijk en/of samen
3) Een communicatieproces
- Wisselwerking woord, wederwoord en Woord
o Kleuter: zijn ervaringen, zorgen en vragen (woord)
o Kleuterleid(st)er: wat zij/hij als christen gelooft en te bieden heeft ( wederwoord)
o God: Woord Gods, ontdekken hoe God in de werkelijkheid aanwezig is en hen raakt
Voorwaarde voor communicatie: vertrouwen tussen kleuterleidster, kleuters en kleuters onderling
en belang van non-verbale communicatie
, 4) Impact
- werkelijkheid is bron van inspiratie
- soms voor het eerst op school kennismaking met Blijde Boodschap en Christendom
- voor gelovig opgevoede kleuters bevestiging en ondersteuning
- aanzet tot persoonlijke keuze in religieus perspectief
- aanzetten tot verwondering, bewondering, openheid, verbondenheid, verdraagzaamheid
5) Godsdienst op school
- kleuters kunnen groeien als mens en bouwen aan een eigen identiteit
- kleuters kunnen zelf groeien naar een eigen en verantwoorde beslissing inzake geloven en
leven
6) Inhoud van godsdienst op school:
- aansluiten bij alledaagse ervaringen van kinderen
- kennismaken met geloofservaringen uit Bijbelverhalen
- Jezus leren kennen
- God op het spoor komen in de persoon van Jezus
- kennismaking met kerk en bidden
- verscheidenheid in godsdienst en levensbeschouwing in de kleuterklas (rituelen, feesten,
bidden)
7) De kleuterleidster
- kinderen meenemen in wat men zelf als kostbaar en waardevol beleeft
- niet vanzelfsprekend, steeds zoekend
- mogelijkheid tot godsdienst integreren in het geheel van de opvoeding in de klas
o mogelijkheid dat de levensbeschouwelijke dimensie aanbod komt in het geheel
- professionaliteit uitbouwen door degelijke opleiding en permanente vorming.
- Als leerkracht opnieuw ontdekken wat geloven in deze tijden kan betekenen.
1.2.Catechese, godsdienst versus gelovige opvoeding geloofsopvoeding
2 invalshoeken:
1) godsdienst: Openbaring centraal. Ervaringen van kl. zijn opstapje maar worden niet grondig
verwerkt.
2) gelovige opvoeding: Ervaring van de kleuter staat centraal.
o Gevaar: blijven steken in ervaringen en openbaring komt niet meer aan bod.
Geloofsopvoeding: verbinding van beide elementen, evenwicht tussen openbaring en ervaring
Catechese: gericht op voorbereiding op doopsel en op verdieping van doopselgeloof, het wordt
gegeven aan mensen die christen willen worden en blijven.