BEGRIPPENLIJST SOCIALE PSYCHOLOGIE
H1: INLEIDING
Vooroordelen Negatieve gevoelens tov anderen gebaseerd op hun lidmaatschap van
bepaalde sociale groepen
Crosscultureel onderzoek Verschillen & gelijkenissen tussen culturen
Multicultureel onderzoek Verschillen & gelijkenissen binnen 1 cultuur
Fundamenteel onderzoek Onderzoek met oog op beter begrip van menselijk gedrag, vnl door
toetsen va hypothesen
Interactionisme Dynamische wisselwerking tussen dispositie en situatie, waarbij
uitingen van disposities afhankelijk zijn van de situatie
Multilevelanalyse Bepaalt de effecten van de verschillende hiërarchische niveaus op een
uitkomstvariabele (individuele niveau is ondergeschikte niveau en
groep/maatschappij het bovengeschikte niveau is)
Sociale cognitie Studie vh waarnemen, onthouden en interpreteren van info voer
onszelf en anderen
Terugblikvertekening Neiging om voorspelbaarheid van een bepaalde uitkomst te
overdrijven, na deze uitkomst optrad
H4: SOCIALE PERCEPTIE
Script Vooropgezette opvatting over hoe een reeks gebeurtenissen zich zal
voordoen in een specifieke situatie
Non-verbaal gedrag Gedrag die gevoelens signaleert zonder woorden
Paraverbaal gedrag Toon en ritme waarop iemand iets zegt
Attributie Toeschrijven van ene gebeurtenis aan een interne of externe oorzaak
Theorie van de Men maakt inferenties over een persoon wnr zijn/haar gedrag vrij
corresponderende gekozen is, onverwachts is en een beperkt # gunstige effecten heeft
gevolgtrekkingen
Covariatieprincipe Personen schrijven gedrag toe aan die factoren die aanwezig zijn als
het gedrag aanwezig is en afwezig zijn als het gedrag afwezig is
Fundamentele Neiging om impact van situaties op gedrag van anderen te
attributiefout onderschatten en de aandacht te richten op persoonsgebonden
oorzaken
Beschikbaarheidsheuristi Waarschijnlijkheid van gebeurtenissen beoordelen op obv gegevens
ek die makkelijk oproepbaar zijn
Representativiteitsheuris Een levendig voorval vertekent het oordeel en leidt tot overschatting
tiek vd frequentie
Primauteitseffect Info die eerst in de reeks voorkomt, heeft meer impact op impressies
dan info die later voorkomt
Treknegativiteitsverteke Negatieve info heeft meer impact dan het loutere gewicht (weegt
ning zwaarder door)
Confirmatorische Zoeken van info die in overeenstemming is met de bestaande
hypothesetoetsing opvattingen
Zelfvervullende Verwachtingen over een persoon hem/haar ertoe brengen zich
voorspelling conform de verwachtingen te gedragen
, H5: SOCIALE BEÏNVLOEDING
Autosomale sociale Subtiele vorm van beïnvloeding waarop vrijwel reflexmatig
beïnvloeding gereageerd wordt
Kameleoneffect Volwassenen imiteren automatisch gedrag uit hun omgeving en
passen zich aan
Conformiteit Tendens tot aanpassing van percepties, opinies en gedrag in
overeenstemming tot de geldende groepsnormen
Informationele Men conformeert omdat men gelooft dat de anderen correct oordelen
invloed (vnl bij ambigue stimuli epx. Sherif)
Private Verandering van opvatting treedt op wnr iemand voor zichzelf het
conformiteit standpunt inneemt van anderen
Normatieve Men conformeert omdat men vreest vr de negatieve gevolgen van
invloed afwijkend te lijken (exp. Asch)
Publieke Oppervlakkige verandering van openlijk gedrag, zonder
conformiteit overeenkomstige meningsverandering
Meerderheidsinvloed Sociale beïnvloeding komt tot stand door opinie vd meerderheid
Minderheidsinvloed Proces waardoor dissidenten veranderingen bewerkstelligen in een
groep
Inwilliging Gedragsverandering die het gevolg is van een direct verzoek
Wederkerigheidsnorm Anderen behandelen zoals ze ons behandelen
Voet-tussen-de-deur Beïnvloeder laat het echte verzoek voorafgaan door een vraag om in
te stemmen met een beperkter verzoek
Als-de-bal-eenmaal-aan- Beïnvloeder sluit overeenkomst over verzoek maar naderhand de
het-rollen-is omvang vh verzoek opdrijft door verborgen kosten te onthullen
Deur-tegen-de-neus Beïnvloeder laat echte verzoek voorafgaan door een heel groet
verzoek dat afgewezen wordt
Het-is-nog-niet-klaar Beïnvloeder begint met overdreven verzoek waarvan hij de schijnbare
omvang vermindert door korting of bonus
Gehoorzaamheid Gedragsverandering als gevolg van bevel van een autoriteit
H7: BASISATTITUDES
Attitude Aangeleerde, algemene evaluatie van een object, die met een
bepaalde intensiteit uitgedrukt wordt
Instemmingstendens Neiging om akkoord te gaan met dingen
Impliciete attitude Attitude die we niet kunnen rapporteren omdat we er ons niet bewust
van zijn
Overreding, overtuiging Proces van attitudeverandering
Centrale weg Attitudes veranderen obv inhoudelijke argument sterkte en
uitgebreidheid
Perifere weg Onzorgvuldige analyse vd boodschap en beïnvloeding gebaseerd op
oppervlakkige cues
Illusory truth effect Herhaalde blootstelling aan informatie maakt het meer geloofwaardig
Processing Gemak waarmee we info kunnen verwerken wordt als heuristiek voor
influency correctheid gebruikt => herhaling vergemakkelijkt verwerking
Cognitieve dissonantie Onaangename psychologische toestand, doe opgewekt wordt wnr het
eigen gedrag strijdig is met de eigen attitudes, waarden, normen, …
Onvoldoende Uit vrije wil uitvoeren van attitude-discrepant gedrag voor een
justificatie inadequate beloning
Onvoldoende Nalaten om een gewaardeerd gedrag uit te voeren omwille van
afschrikking bedreiging met een milde straf
Subliminale beïnvloeding Aanbiedingen van stimuli die milliseconden duren en die we zien en
H1: INLEIDING
Vooroordelen Negatieve gevoelens tov anderen gebaseerd op hun lidmaatschap van
bepaalde sociale groepen
Crosscultureel onderzoek Verschillen & gelijkenissen tussen culturen
Multicultureel onderzoek Verschillen & gelijkenissen binnen 1 cultuur
Fundamenteel onderzoek Onderzoek met oog op beter begrip van menselijk gedrag, vnl door
toetsen va hypothesen
Interactionisme Dynamische wisselwerking tussen dispositie en situatie, waarbij
uitingen van disposities afhankelijk zijn van de situatie
Multilevelanalyse Bepaalt de effecten van de verschillende hiërarchische niveaus op een
uitkomstvariabele (individuele niveau is ondergeschikte niveau en
groep/maatschappij het bovengeschikte niveau is)
Sociale cognitie Studie vh waarnemen, onthouden en interpreteren van info voer
onszelf en anderen
Terugblikvertekening Neiging om voorspelbaarheid van een bepaalde uitkomst te
overdrijven, na deze uitkomst optrad
H4: SOCIALE PERCEPTIE
Script Vooropgezette opvatting over hoe een reeks gebeurtenissen zich zal
voordoen in een specifieke situatie
Non-verbaal gedrag Gedrag die gevoelens signaleert zonder woorden
Paraverbaal gedrag Toon en ritme waarop iemand iets zegt
Attributie Toeschrijven van ene gebeurtenis aan een interne of externe oorzaak
Theorie van de Men maakt inferenties over een persoon wnr zijn/haar gedrag vrij
corresponderende gekozen is, onverwachts is en een beperkt # gunstige effecten heeft
gevolgtrekkingen
Covariatieprincipe Personen schrijven gedrag toe aan die factoren die aanwezig zijn als
het gedrag aanwezig is en afwezig zijn als het gedrag afwezig is
Fundamentele Neiging om impact van situaties op gedrag van anderen te
attributiefout onderschatten en de aandacht te richten op persoonsgebonden
oorzaken
Beschikbaarheidsheuristi Waarschijnlijkheid van gebeurtenissen beoordelen op obv gegevens
ek die makkelijk oproepbaar zijn
Representativiteitsheuris Een levendig voorval vertekent het oordeel en leidt tot overschatting
tiek vd frequentie
Primauteitseffect Info die eerst in de reeks voorkomt, heeft meer impact op impressies
dan info die later voorkomt
Treknegativiteitsverteke Negatieve info heeft meer impact dan het loutere gewicht (weegt
ning zwaarder door)
Confirmatorische Zoeken van info die in overeenstemming is met de bestaande
hypothesetoetsing opvattingen
Zelfvervullende Verwachtingen over een persoon hem/haar ertoe brengen zich
voorspelling conform de verwachtingen te gedragen
, H5: SOCIALE BEÏNVLOEDING
Autosomale sociale Subtiele vorm van beïnvloeding waarop vrijwel reflexmatig
beïnvloeding gereageerd wordt
Kameleoneffect Volwassenen imiteren automatisch gedrag uit hun omgeving en
passen zich aan
Conformiteit Tendens tot aanpassing van percepties, opinies en gedrag in
overeenstemming tot de geldende groepsnormen
Informationele Men conformeert omdat men gelooft dat de anderen correct oordelen
invloed (vnl bij ambigue stimuli epx. Sherif)
Private Verandering van opvatting treedt op wnr iemand voor zichzelf het
conformiteit standpunt inneemt van anderen
Normatieve Men conformeert omdat men vreest vr de negatieve gevolgen van
invloed afwijkend te lijken (exp. Asch)
Publieke Oppervlakkige verandering van openlijk gedrag, zonder
conformiteit overeenkomstige meningsverandering
Meerderheidsinvloed Sociale beïnvloeding komt tot stand door opinie vd meerderheid
Minderheidsinvloed Proces waardoor dissidenten veranderingen bewerkstelligen in een
groep
Inwilliging Gedragsverandering die het gevolg is van een direct verzoek
Wederkerigheidsnorm Anderen behandelen zoals ze ons behandelen
Voet-tussen-de-deur Beïnvloeder laat het echte verzoek voorafgaan door een vraag om in
te stemmen met een beperkter verzoek
Als-de-bal-eenmaal-aan- Beïnvloeder sluit overeenkomst over verzoek maar naderhand de
het-rollen-is omvang vh verzoek opdrijft door verborgen kosten te onthullen
Deur-tegen-de-neus Beïnvloeder laat echte verzoek voorafgaan door een heel groet
verzoek dat afgewezen wordt
Het-is-nog-niet-klaar Beïnvloeder begint met overdreven verzoek waarvan hij de schijnbare
omvang vermindert door korting of bonus
Gehoorzaamheid Gedragsverandering als gevolg van bevel van een autoriteit
H7: BASISATTITUDES
Attitude Aangeleerde, algemene evaluatie van een object, die met een
bepaalde intensiteit uitgedrukt wordt
Instemmingstendens Neiging om akkoord te gaan met dingen
Impliciete attitude Attitude die we niet kunnen rapporteren omdat we er ons niet bewust
van zijn
Overreding, overtuiging Proces van attitudeverandering
Centrale weg Attitudes veranderen obv inhoudelijke argument sterkte en
uitgebreidheid
Perifere weg Onzorgvuldige analyse vd boodschap en beïnvloeding gebaseerd op
oppervlakkige cues
Illusory truth effect Herhaalde blootstelling aan informatie maakt het meer geloofwaardig
Processing Gemak waarmee we info kunnen verwerken wordt als heuristiek voor
influency correctheid gebruikt => herhaling vergemakkelijkt verwerking
Cognitieve dissonantie Onaangename psychologische toestand, doe opgewekt wordt wnr het
eigen gedrag strijdig is met de eigen attitudes, waarden, normen, …
Onvoldoende Uit vrije wil uitvoeren van attitude-discrepant gedrag voor een
justificatie inadequate beloning
Onvoldoende Nalaten om een gewaardeerd gedrag uit te voeren omwille van
afschrikking bedreiging met een milde straf
Subliminale beïnvloeding Aanbiedingen van stimuli die milliseconden duren en die we zien en
