Orthopedagogiek
Examen: verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid
- Gelijkwaardigheid: niemand is meer waard dan de andere (onze lector is
gelijkwaardig aan ons)
Gelijkwaardigheid: iedereen heeft gelijke waarden maar verschillende
behoeften en daarom soms anders
behandeld moet worden om gelijke
kansen te krijgen
,Growth mindset
Simon Sinek: Als je goed weet waarom je dingen doet dan
loop je eigenlijk vlot ook heel eigen voor een
orthopedagoog (wij weten goed hoe we naar mensen en de
samenleving willen kijken)
De ‘Why’ of de visie van Ortho leren kennen
(o.a. de paradigma’s en kopstukken)
De ‘How’ of de mogelijke begeleidershouding
van een Ortho (o.a. mensbeelden)verduidelijken
krijgen
En zo wordt de ‘What’ geleidelijk aan
duidelijk....
Hoofdstuk 1: Orthopedagogie en Maatschappij
Kritische kijk op hulpverlening:
- Hoe komt het dat de hulpverlening vandaag is wat ze is?
- Had onze hulpverlening er ook helemaal anders kunnen uitzien?
- Staan we achter de manier waarop we vandaag zorg aanbieden?
- Hoe kan je weten of ons zorgmodel goede zorg levert?
,“Het leven in de jeugdgevangenis van Tongeren is Mensonwaardig!” hier
zitten jongeren, wie hun hersenen nog niet volledig volgroeid zijn
- Het werkt nooit om mensen slecht te behandelen (ze gaan zich daarna niet
goed gedragen). Ze moeten niet gestraft worden maar heropgevoed worden
“Hulpverlening leidt tot meer getraumatiseerde kinderen” allemaal
jongeren die het moeilijk hebben samen steken werkt niet, want dat versterkt elkaar.
vb: Brandon; de jongen die vastgeketend zat....
“(niet) iedereen welkom bij de scouts” ze maken aparte groepen voor mensen
met een beperking
“De bus der uitsluiting” busjes voor kinderen vanuit het buitengewoon
onderwijs. Kinderen van buitengewoon onderwijs geraakten niet altijd (makkelijk) op
school DUS: busje die ze komt ophalen. MAAR: nu drukker verkeer en meer kinderen
ze gaan ze vroeger oppikken (kinderen moeten heel vroeg opstaan + komen te laat
op school)
1.1 De vreemde andere
De beschaving van een samenleving laat zich meten aan de zorg die ze aan de
zwaksten besteedt” Ghandi, 1869-1948
Status ‘zwak’ ook bepaald door de tijd
De kijken op een
bepaalde manier naar
zwakken
Waarom hebben we
schrik van de vreemde ander? Als baby leerden we categoriseren = goed, MAAR nu
gaan we dat ook doen met vreemde dingen/ mensen (wij-zij denken)
- Het vreemde in de ander doet ons naar het vreemde in onszelf kijken:
Wat vreemd is aan een ander laat ons nadenken over wat vreemd is in onszelf.
- Reflecteren kan bedreigend zijn: Over jezelf nadenken kan eng zijn omdat je
dingen ontdekt die je niet leuk vind
- Behoudsgezindheid en eenvormigheid als reactie op het vreemde voelt
soms veiliger: Vasthouden aan het vertrouwde en aan eenvormigheid geeft
een gevoel van veiligheid wanneer we met iets onbekends worden
geconfronteerd.
- Tegenstellingen om ons te distantiëren van het vreemde: Door sterke
tegenstellingen tussen “wij” en “zij” te maken, creëren we afstand tot wat
vreemd of ongemakkelijk voelt.
, We beschrijven verschillen tussen mensen vaak in tegenstellingen (arm/rijk,
allochtoon/ autochtoon, …) maar die zijn niet neutraal en zorgen voor ongelijkheid en
stereotypen
1.2 Maatschappij en beeldvorming
ons beeld van wat een mens is, en hoe we voor mensen zorgen, wordt beïnvloed door
verschillende dingen in de samenleving, zoals politiek, cultuur, economie en
wetenschap
- Politiek: In de oudheid bepaalden wetten dat kinderen met een handicap gedood
mochten worden, waardoor zij als last werden gezien.
- Sociaal: Door de groei van steden in de middeleeuwen werden mensen met
psychische of verstandelijke problemen vaker uitgesloten of opgesloten.
- Cultuur: Religie beïnvloedde zorg via liefdadigheid, maar die hulp kon ook armoede
in stand houden.
- Economie: Na de Industriële Revolutie werd armoede groter en kregen arme
mensen zelf de schuld van ziekte en miserie.
- Wetenschap: Begin 20e eeuw geloofde men dat mensen met een handicap of
psychische ziekte een bedreiging vormden voor het ras, wat discriminatie
rechtvaardigde.
Naar gelang de samenleving verandert, evolueert ook de kijk op bepaalde zwakkeren
in de samenleving
Wie of wat bepaalt wie de zwakkeren in onze samenleving zijn?
Beeldvorming en maatschappelijke constructies bepalen het handelen
Wat is eigen aan de meest kwetsbaren in onze samenleving?
- De handicap
- De huidskleur
- De maatschappelijke status
- De leeftijd
- De afkomst
Wat is niet eigen aan de meest kwetsbaren in onze samenleving? = wat wij
er aan plakken
Examen: verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid
- Gelijkwaardigheid: niemand is meer waard dan de andere (onze lector is
gelijkwaardig aan ons)
Gelijkwaardigheid: iedereen heeft gelijke waarden maar verschillende
behoeften en daarom soms anders
behandeld moet worden om gelijke
kansen te krijgen
,Growth mindset
Simon Sinek: Als je goed weet waarom je dingen doet dan
loop je eigenlijk vlot ook heel eigen voor een
orthopedagoog (wij weten goed hoe we naar mensen en de
samenleving willen kijken)
De ‘Why’ of de visie van Ortho leren kennen
(o.a. de paradigma’s en kopstukken)
De ‘How’ of de mogelijke begeleidershouding
van een Ortho (o.a. mensbeelden)verduidelijken
krijgen
En zo wordt de ‘What’ geleidelijk aan
duidelijk....
Hoofdstuk 1: Orthopedagogie en Maatschappij
Kritische kijk op hulpverlening:
- Hoe komt het dat de hulpverlening vandaag is wat ze is?
- Had onze hulpverlening er ook helemaal anders kunnen uitzien?
- Staan we achter de manier waarop we vandaag zorg aanbieden?
- Hoe kan je weten of ons zorgmodel goede zorg levert?
,“Het leven in de jeugdgevangenis van Tongeren is Mensonwaardig!” hier
zitten jongeren, wie hun hersenen nog niet volledig volgroeid zijn
- Het werkt nooit om mensen slecht te behandelen (ze gaan zich daarna niet
goed gedragen). Ze moeten niet gestraft worden maar heropgevoed worden
“Hulpverlening leidt tot meer getraumatiseerde kinderen” allemaal
jongeren die het moeilijk hebben samen steken werkt niet, want dat versterkt elkaar.
vb: Brandon; de jongen die vastgeketend zat....
“(niet) iedereen welkom bij de scouts” ze maken aparte groepen voor mensen
met een beperking
“De bus der uitsluiting” busjes voor kinderen vanuit het buitengewoon
onderwijs. Kinderen van buitengewoon onderwijs geraakten niet altijd (makkelijk) op
school DUS: busje die ze komt ophalen. MAAR: nu drukker verkeer en meer kinderen
ze gaan ze vroeger oppikken (kinderen moeten heel vroeg opstaan + komen te laat
op school)
1.1 De vreemde andere
De beschaving van een samenleving laat zich meten aan de zorg die ze aan de
zwaksten besteedt” Ghandi, 1869-1948
Status ‘zwak’ ook bepaald door de tijd
De kijken op een
bepaalde manier naar
zwakken
Waarom hebben we
schrik van de vreemde ander? Als baby leerden we categoriseren = goed, MAAR nu
gaan we dat ook doen met vreemde dingen/ mensen (wij-zij denken)
- Het vreemde in de ander doet ons naar het vreemde in onszelf kijken:
Wat vreemd is aan een ander laat ons nadenken over wat vreemd is in onszelf.
- Reflecteren kan bedreigend zijn: Over jezelf nadenken kan eng zijn omdat je
dingen ontdekt die je niet leuk vind
- Behoudsgezindheid en eenvormigheid als reactie op het vreemde voelt
soms veiliger: Vasthouden aan het vertrouwde en aan eenvormigheid geeft
een gevoel van veiligheid wanneer we met iets onbekends worden
geconfronteerd.
- Tegenstellingen om ons te distantiëren van het vreemde: Door sterke
tegenstellingen tussen “wij” en “zij” te maken, creëren we afstand tot wat
vreemd of ongemakkelijk voelt.
, We beschrijven verschillen tussen mensen vaak in tegenstellingen (arm/rijk,
allochtoon/ autochtoon, …) maar die zijn niet neutraal en zorgen voor ongelijkheid en
stereotypen
1.2 Maatschappij en beeldvorming
ons beeld van wat een mens is, en hoe we voor mensen zorgen, wordt beïnvloed door
verschillende dingen in de samenleving, zoals politiek, cultuur, economie en
wetenschap
- Politiek: In de oudheid bepaalden wetten dat kinderen met een handicap gedood
mochten worden, waardoor zij als last werden gezien.
- Sociaal: Door de groei van steden in de middeleeuwen werden mensen met
psychische of verstandelijke problemen vaker uitgesloten of opgesloten.
- Cultuur: Religie beïnvloedde zorg via liefdadigheid, maar die hulp kon ook armoede
in stand houden.
- Economie: Na de Industriële Revolutie werd armoede groter en kregen arme
mensen zelf de schuld van ziekte en miserie.
- Wetenschap: Begin 20e eeuw geloofde men dat mensen met een handicap of
psychische ziekte een bedreiging vormden voor het ras, wat discriminatie
rechtvaardigde.
Naar gelang de samenleving verandert, evolueert ook de kijk op bepaalde zwakkeren
in de samenleving
Wie of wat bepaalt wie de zwakkeren in onze samenleving zijn?
Beeldvorming en maatschappelijke constructies bepalen het handelen
Wat is eigen aan de meest kwetsbaren in onze samenleving?
- De handicap
- De huidskleur
- De maatschappelijke status
- De leeftijd
- De afkomst
Wat is niet eigen aan de meest kwetsbaren in onze samenleving? = wat wij
er aan plakken
