Strafrechtelijk sanctierecht
Hoorcollege 1 ...................................................................................................................... 3
Recht, sanctie en strafrechtelijke sanctie......................................................................... 3
Hoorcollege 2 ...................................................................................................................... 3
Waarom/ Hoe/ Hoeveel straffen? .................................................................................... 3
Hoorcollege 3 + 4 ................................................................................................................ 7
Minigeschiedenis van het strafrechtelijk sanctioneren ..................................................... 7
Hoorcollege 5 .................................................................................................................... 24
Geschiedenis gevangenissen in België (vervolg) .......................................................... 24
Toestand gevangenissen nu ......................................................................................... 24
Hoorcollege 6 .................................................................................................................... 39
Interne Rechtspositie Gedetineerden ............................................................................ 39
Hoorcollege 7 .................................................................................................................... 46
IRP Deel 2..................................................................................................................... 46
Hoorcollege 8 (gastcollege) ............................................................................................. 54
De interne rechtspositie van gedetineerden (gastcollege) ............................................. 54
Deel I: Algemene introductie over het beklagrecht ........................................................ 54
De CTRG, de CTV’s en de KC’s.................................................................................... 54
Deel II: De afhandeling van formele klachten in de praktijk............................................ 56
Deel III: De snelle evolutie van het beklagrecht ............................................................. 59
Deel IV: Casussen ........................................................................................................ 61
Hoorcollege 9 .................................................................................................................... 66
IRP Copernicus, Tantalus, Judaskus (+ verrijzenis?) .................................................... 66
Externe rechtspositie gedetineerden ............................................................................. 67
… en strafuitvoeringsrechtbanken ................................................................................. 67
Wettelijke regeling, bevoegdheden, procedure en praktische werking ..................... 67
Hoorcollege 10: ERP vervolg ........................................................................................... 77
ERP = ? ........................................................................................................................ 77
Krachtlijnen wet ERP..................................................................................................... 78
Hoorcollege 11 .................................................................................................................. 92
ERP (slot) + wederzijdse erkenning vrijheidsstraffen ..................................................... 92
ET en BD................................................................................................................. 92
Noodwet 2025 ....................................................................................................... 108
Burger aan het woord over VI ................................................................................ 113
Wederzijdse erkenning en daarop gebaseerd overname van vrijheidsstraffen in
Europa................................................................................................................... 115
Nieuwe, “Dupont-gevangenissen” ter vervanging van Ducpétiaux-gevangenissen
1
, DETENTIEHUIZEN ............................................................................................... 118
Hoorcollege 12 ................................................................................................................ 125
Internering (Wettelijk kader) ........................................................................................ 125
Rechtsgeschiedenis .............................................................................................. 125
Definitie en doelstellingen ...................................................................................... 129
Interneringsvoorwaarden ....................................................................................... 130
Hoorcollege 13 ................................................................................................................ 136
Internering (deel 2) ...................................................................................................... 136
+ Maatregelen en straffen voor gevaarlijke personen .................................................. 136
(vervolg) Interneringsvoorwaarden: geestesstoornis.............................................. 136
Procedure: overzicht.............................................................................................. 140
Internering veroordeelde ....................................................................................... 151
Einde internering ................................................................................................... 157
Gevaarlijke personen .................................................................................................. 159
Hoorcollege 14 ................................................................................................................ 163
Straftoemeting in het nieuwe strafwetboek .................................................................. 163
1) Context, probleemstelling en basis van de hervorming ...................................... 163
2) Verdiepende blik op verschillende straftoemetingregels .................................... 177
Samenloop .................................................................................................................. 183
Hoorcollege 15 ................................................................................................................ 192
Ankertheorie voor prijsbepaling? ................................................................................. 192
Gevaarlijkheid: grens straf/ maatregel, repressief/ preventief vervaagt – Gevolgen? ... 194
Straffen en maatregelen in het verkeersstrafrecht ................................................. 203
Belang recidiverisico bij ERP, Internering, STM (TBS, BVP, BMBM, VBV, Rijverbod,
Plaatsverbod,…).................................................................................................... 204
De toepassing in de tijd van het nieuwe Strafwetboek en van vernieuwde straffen ..... 206
Art. 2 Sw. – Klassieke regels toepassing van de strafwet in de tijd ........................ 206
Hoorcollege 16 ................................................................................................................ 213
Artikel 2 NSw.: toepassing van de strafwet in de tijd.................................................... 213
Vermogensstraffen NSw ............................................................................................. 225
Herhaling: nieuw misdrijf onder NSw ........................................................................... 226
Deel laatste HC over vermogensstraffen ..................................................................... 227
A. Geldboete als strafrechtelijke sanctie ................................................................ 227
B. Financiële draagkracht en geldboete................................................................. 229
C. Afsluitende bedenkingen ................................................................................... 231
Samenvatting tekst: day-fines: should the rich pay more? ..................................... 232
Algemene samenvatting – Day-Fines .......................................................................... 232
2
,3
, Hoorcollege 1
→ Documentaire: gevangenis in 1990
Recht, sanctie en strafrechtelijke sanctie
Sanctie
Strafrechte
lijke STRAF
sanctie
RECHT
● Straf is maar een deel dat we gaan behandelen, we behandelen ook andere
strafrechtelijke sancties
○ Strafrechtelijke sanctie die geen straf is = internering
Hoorcollege 2
Waarom/ Hoe/ Hoeveel straffen?
● Zaak: vliegende voetballer: Sofian Kiyine → vloog binnen met auto in sporthal van
Flémalle (was dronken 1,72 promille (> 0,5 p) + reed 138 km/u) → voorstel was:
alcoholslot + vrijwilligerswerk bij personen met een handicap
○ Sanctie: als hij toch niet kan rijden (breuken), is rijverbod niet echt een straf? /
alcoholslot? → voetballer krijgt een auto vd club (wie betaald voor alcoholslot
als auto niet van veroordeelde is??)
○ Andere straf als er doden vielen? → oogmerk is hetzelfde of er nu wel/niet
doden vielen? Schadevergoeding (burgerrechtelijk) sws wel hoger…
● Zaak: Genkenaar die vrouw in Salou verkrachtte (Corr. RB Tongeren): veroordeeld
tot ??? (Twee jaar effectieve gevangenisstraf) voor aanranden en verkrachten van
een 27j vrouw uit Eindhoven tijdens vakantie in Salou en ontzette de man tevens
voor een periode van ??? (tien jaar) uit zijn rechten → feiten: getuigen had hem
poeder in fles water zien doen, vervolgens deed hij dat water in het fruitsapkan van
4
Hoorcollege 1 ...................................................................................................................... 3
Recht, sanctie en strafrechtelijke sanctie......................................................................... 3
Hoorcollege 2 ...................................................................................................................... 3
Waarom/ Hoe/ Hoeveel straffen? .................................................................................... 3
Hoorcollege 3 + 4 ................................................................................................................ 7
Minigeschiedenis van het strafrechtelijk sanctioneren ..................................................... 7
Hoorcollege 5 .................................................................................................................... 24
Geschiedenis gevangenissen in België (vervolg) .......................................................... 24
Toestand gevangenissen nu ......................................................................................... 24
Hoorcollege 6 .................................................................................................................... 39
Interne Rechtspositie Gedetineerden ............................................................................ 39
Hoorcollege 7 .................................................................................................................... 46
IRP Deel 2..................................................................................................................... 46
Hoorcollege 8 (gastcollege) ............................................................................................. 54
De interne rechtspositie van gedetineerden (gastcollege) ............................................. 54
Deel I: Algemene introductie over het beklagrecht ........................................................ 54
De CTRG, de CTV’s en de KC’s.................................................................................... 54
Deel II: De afhandeling van formele klachten in de praktijk............................................ 56
Deel III: De snelle evolutie van het beklagrecht ............................................................. 59
Deel IV: Casussen ........................................................................................................ 61
Hoorcollege 9 .................................................................................................................... 66
IRP Copernicus, Tantalus, Judaskus (+ verrijzenis?) .................................................... 66
Externe rechtspositie gedetineerden ............................................................................. 67
… en strafuitvoeringsrechtbanken ................................................................................. 67
Wettelijke regeling, bevoegdheden, procedure en praktische werking ..................... 67
Hoorcollege 10: ERP vervolg ........................................................................................... 77
ERP = ? ........................................................................................................................ 77
Krachtlijnen wet ERP..................................................................................................... 78
Hoorcollege 11 .................................................................................................................. 92
ERP (slot) + wederzijdse erkenning vrijheidsstraffen ..................................................... 92
ET en BD................................................................................................................. 92
Noodwet 2025 ....................................................................................................... 108
Burger aan het woord over VI ................................................................................ 113
Wederzijdse erkenning en daarop gebaseerd overname van vrijheidsstraffen in
Europa................................................................................................................... 115
Nieuwe, “Dupont-gevangenissen” ter vervanging van Ducpétiaux-gevangenissen
1
, DETENTIEHUIZEN ............................................................................................... 118
Hoorcollege 12 ................................................................................................................ 125
Internering (Wettelijk kader) ........................................................................................ 125
Rechtsgeschiedenis .............................................................................................. 125
Definitie en doelstellingen ...................................................................................... 129
Interneringsvoorwaarden ....................................................................................... 130
Hoorcollege 13 ................................................................................................................ 136
Internering (deel 2) ...................................................................................................... 136
+ Maatregelen en straffen voor gevaarlijke personen .................................................. 136
(vervolg) Interneringsvoorwaarden: geestesstoornis.............................................. 136
Procedure: overzicht.............................................................................................. 140
Internering veroordeelde ....................................................................................... 151
Einde internering ................................................................................................... 157
Gevaarlijke personen .................................................................................................. 159
Hoorcollege 14 ................................................................................................................ 163
Straftoemeting in het nieuwe strafwetboek .................................................................. 163
1) Context, probleemstelling en basis van de hervorming ...................................... 163
2) Verdiepende blik op verschillende straftoemetingregels .................................... 177
Samenloop .................................................................................................................. 183
Hoorcollege 15 ................................................................................................................ 192
Ankertheorie voor prijsbepaling? ................................................................................. 192
Gevaarlijkheid: grens straf/ maatregel, repressief/ preventief vervaagt – Gevolgen? ... 194
Straffen en maatregelen in het verkeersstrafrecht ................................................. 203
Belang recidiverisico bij ERP, Internering, STM (TBS, BVP, BMBM, VBV, Rijverbod,
Plaatsverbod,…).................................................................................................... 204
De toepassing in de tijd van het nieuwe Strafwetboek en van vernieuwde straffen ..... 206
Art. 2 Sw. – Klassieke regels toepassing van de strafwet in de tijd ........................ 206
Hoorcollege 16 ................................................................................................................ 213
Artikel 2 NSw.: toepassing van de strafwet in de tijd.................................................... 213
Vermogensstraffen NSw ............................................................................................. 225
Herhaling: nieuw misdrijf onder NSw ........................................................................... 226
Deel laatste HC over vermogensstraffen ..................................................................... 227
A. Geldboete als strafrechtelijke sanctie ................................................................ 227
B. Financiële draagkracht en geldboete................................................................. 229
C. Afsluitende bedenkingen ................................................................................... 231
Samenvatting tekst: day-fines: should the rich pay more? ..................................... 232
Algemene samenvatting – Day-Fines .......................................................................... 232
2
,3
, Hoorcollege 1
→ Documentaire: gevangenis in 1990
Recht, sanctie en strafrechtelijke sanctie
Sanctie
Strafrechte
lijke STRAF
sanctie
RECHT
● Straf is maar een deel dat we gaan behandelen, we behandelen ook andere
strafrechtelijke sancties
○ Strafrechtelijke sanctie die geen straf is = internering
Hoorcollege 2
Waarom/ Hoe/ Hoeveel straffen?
● Zaak: vliegende voetballer: Sofian Kiyine → vloog binnen met auto in sporthal van
Flémalle (was dronken 1,72 promille (> 0,5 p) + reed 138 km/u) → voorstel was:
alcoholslot + vrijwilligerswerk bij personen met een handicap
○ Sanctie: als hij toch niet kan rijden (breuken), is rijverbod niet echt een straf? /
alcoholslot? → voetballer krijgt een auto vd club (wie betaald voor alcoholslot
als auto niet van veroordeelde is??)
○ Andere straf als er doden vielen? → oogmerk is hetzelfde of er nu wel/niet
doden vielen? Schadevergoeding (burgerrechtelijk) sws wel hoger…
● Zaak: Genkenaar die vrouw in Salou verkrachtte (Corr. RB Tongeren): veroordeeld
tot ??? (Twee jaar effectieve gevangenisstraf) voor aanranden en verkrachten van
een 27j vrouw uit Eindhoven tijdens vakantie in Salou en ontzette de man tevens
voor een periode van ??? (tien jaar) uit zijn rechten → feiten: getuigen had hem
poeder in fles water zien doen, vervolgens deed hij dat water in het fruitsapkan van
4
