Samenvatting
Kato Kerremans
2025-2026
Professor: Dirk Van Varenbergh
Recht en criminologie
Pleinlaan 2 1050 Brussel Tel. +32 (0)2 629 21 11 BTW BE 0449 012 406 www.vub.ac.
,Inhoud
H1 – Inleiding........................................................................................................................................... 6
1. Terminologie forensische geneeskunde .................................................................................... 6
2. Definitie forensische geneeskunde ............................................................................................ 7
2.1. Specifieke geneeskundige kennis en vaardigheden ................................................................. 7
2.2. Complexiteit van een medisch forensische onderzoek ..................................................... 8
2.3. Opdrachten forensische geneeskunde .............................................................................. 8
2.4. Wettelijke bronnen forensische geneeskunde ................................................................ 10
2.5. Aanstelling van deskundige in strafzaken........................................................................ 12
2.6. Strafzaken procedure ...................................................................................................... 13
2.7. Aanstelling van deskundige in burgerlijke zaken............................................................. 14
2.8. De niet-gerechtelijke expertise ....................................................................................... 14
3. Artsen & overlijden .................................................................................................................. 15
3.1. Klinisch autopsie .............................................................................................................. 16
H2 - Forensisch post-mortem onderzoek .............................................................................................. 18
1. Begrippen ................................................................................................................................. 18
2. Crime scene investigation ........................................................................................................ 18
2.1. Politionele doodschouw .................................................................................................. 20
2.2. De forensische autopsie .................................................................................................. 21
3. Postmortem identificatie ......................................................................................................... 23
3.1. Identificatie ...................................................................................................................... 23
3.2. Basisprincipes van postmortale identificatie................................................................... 25
H3 – Thanatologie ................................................................................................................................. 28
1. Vroege postmortale veranderingen ......................................................................................... 29
1.1. Dalen van de lichaamstemperatuur ................................................................................ 29
1.2. Postmortaal bloedtransport ............................................................................................ 30
1.3. Uitdroging van lijk ............................................................................................................ 31
1.4. Lijkstijfheid – Rigor Morris ............................................................................................... 31
2. Latere postmortale veranderingen .......................................................................................... 32
2.1. Ontbinding – Putrefactie ................................................................................................. 32
2.2. Ontbinding – mummificatie............................................................................................. 34
2.3. Ontbinding – Adipocire .................................................................................................... 34
3. Postmortem interval (PMI)....................................................................................................... 34
4. Postmortem artefacten ............................................................................................................ 36
H4 – Thanato-etiologie .......................................................................................................................... 37
1. Asfyxie ...................................................................................................................................... 37
2. Mechanische asfyxie ................................................................................................................ 37
2
, 2.1. Smoring ............................................................................................................................ 38
2.2. Wurging ........................................................................................................................... 39
2.3. Strangulatie...................................................................................................................... 40
2.4. Ophanging........................................................................................................................ 40
2.5. Dooddrukking – traumatische asfyxie ............................................................................. 42
3. Niet-mechanische asfyxie......................................................................................................... 42
3.1. Verdrinking ...................................................................................................................... 42
4. Fysische Agentia ....................................................................................................................... 46
4.1. Hitte ................................................................................................................................. 46
4.2. Koude ............................................................................................................................... 49
4.3. Elektrocutie/Bliksem........................................................................................................ 50
H5 – Dodelijke verwondingen ............................................................................................................... 52
1. Stomp geweld ........................................................................................................................... 52
1.1. Stompe geweldintreding ................................................................................................. 52
1.2. Stomp geweld: tussenkomst door derde(n)? .................................................................. 56
2. Snij- en steekwonden ............................................................................................................... 56
2.1. Snij- en steekwonden: plaats delict ................................................................................. 57
2.2. Steekwonden ................................................................................................................... 57
2.3. Snijwonden ............................................................................................................................. 60
3. Schotwonden ................................................................................................................................. 60
3.1. Inschotwonden ....................................................................................................................... 62
3.2. Ballistisch onderzoek ....................................................................................................... 64
3.3. Uitschotwonden .............................................................................................................. 67
3.4. Inwendig onderzoek ........................................................................................................ 67
H6 – Fysiek geweld bij volwassenen ..................................................................................................... 69
1. Fysiek geweld ........................................................................................................................... 69
2. Battered wives.......................................................................................................................... 71
2.1. Partnergeweld ................................................................................................................. 71
3. Seksuele misdrijven .................................................................................................................. 71
3.1. Pathologie bij seksuele misdrijven ......................................................................................... 74
4. Onderzoek naar sperma ................................................................................................................ 74
H7 – Kindermishandeling en kinderverwaarlozing................................................................................ 76
1. Child abuse .................................................................................................................................... 76
1.1. Fysieke mishandeling.............................................................................................................. 77
1.2. Niet accidenteel hoofdtrauma ............................................................................................... 78
1.3. Brandwonden ......................................................................................................................... 79
2. Elder abuse .................................................................................................................................... 80
2.1. Granny Battering .................................................................................................................... 80
3
, 3. Forensische geneeskunde en verkeer ........................................................................................... 81
3.1. Alcohol en verkeer.................................................................................................................. 81
3.2. Drugs en verkeer .................................................................................................................... 82
Gastles S. Stallaert – Alcohol & Drugs ................................................................................................... 83
1. Alcohol in het verkeer ................................................................................................................... 83
2. Drugs in verkeer ............................................................................................................................ 84
Gastles – Forensische aspecten drugs................................................................................................... 87
Gastles S. Wille – Forensische toxicologie............................................................................................. 88
1. Enkele basisbegrippen ................................................................................................................... 88
2. Toxicologische matrices ................................................................................................................ 90
2.1. Rijgeschiktheidsonderzoeken ................................................................................................. 91
3. Detectietechnieken ....................................................................................................................... 93
3.1. Drugs in het verkeer ............................................................................................................... 94
3.2. Psychotrope stoffen ............................................................................................................... 95
Gastles – CSI & Sporenonderzoek ......................................................................................................... 96
Gastles 1: Basisprincipes ................................................................................................................... 96
Wat bewijzen de sporen? .................................................................................................................. 97
Gastles 2: Werking CSI & Beheer afstapping plaats delict ................................................................ 99
1. Werking van de CSI .................................................................................................................... 99
2. Beheer van de afstapping op de plaats delict .................................................................... 102
Gastles 3: Vingersporenonderzoek ................................................................................................. 105
1. Geschiedenis en grondslagen van de dactyloscopie ............................................................... 106
2. In- en afdruksporen ................................................................................................................. 111
Gastles 4: Bloedspooranalyse.......................................................................................................... 112
Gastles S. Desmyter – Genetische identificatie................................................................................... 114
1. NICC ............................................................................................................................................. 114
2. DNA voor identificatie van personen in strafzaken – wetgeving ................................................ 115
3. Centrale rol Forensiche DNA-onderzoek ..................................................................................... 117
3.1. Basis Moleculaire Biologie .................................................................................................... 117
3.2. Nuttige kenmerken van DNA voor forensische toepassing.................................................. 118
5. “Opsporings”onderzoeken ..................................................................................................... 120
5.2. Opdrachten voor het Laboratorium voor Genetische Identificatie............................... 120
6. Het DNA-analyseproces.......................................................................................................... 121
Thanato-etiologie ................................................................................................................................. 131
Dodelijke intoxicaties....................................................................................................................... 131
Historiek toxicologie .................................................................................................................... 131
Inleidende begrippen .................................................................................................................. 131
Klinische toxicologie versus forensische toxicologie ................................................................... 132
4