• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 325 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Farmacologie - Prof. Jan de Hoon, Prof. Minne Casteels

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 325 pagina's

Deze samenvatting behandelt de volledige stof voor Farmacologie in de Bachelor Geneeskunde aan KU Leuven. Het document omvat farmacokinetiek (absorptie, distributie, eliminatie), farmacodynamiek, toedieningsvormen, en speciale aandachtspunten zoals farmacotherapie bij risicopopulaties en acute intoxicaties. Het document is gebaseerd op de cursus en notities/slidese uit de lessen. Ideaal voor examenvoorbereiding - alle kernconcepten zijn overzichtelijk gestructureerd met duidelijke onderverdeling per onderwerp.

Voorbeeld van de inhoud

Inhoudsopgave
Deel 1: Inleiding tot de farmacologie en begrippen van farmacokinetiek (pak slides erbij!) ..........8
Inleiding & terminologie .......................................................................................................8
1. Absorptie: transport v farmaca over biologische membranen.........................................8
Mechanismen bij de opname van stoffen over biologische membranen ..............................9
Mechanismen die de opname van stoffen over membranen beïnvloeden ......................... 11
Opname vanuit het gastro-intestinaalstelsel: interfererende factoren............................... 12
2. Verdeling of distributie ............................................................................................... 14
Distributievolume ........................................................................................................... 14
Waarvan is het distributievolume afhankelijk? ................................................................. 15
Enkele bijzondere weefsels met betrekking tot distributie ................................................ 17
3. Eliminatie .................................................................................................................. 17
Biotransformatie ............................................................................................................ 18
Renale klaring ................................................................................................................ 24
Andere excretiewegen .................................................................................................... 25
4. Farmacokinetiek ........................................................................................................ 26
Eenmalige intraveneuze toediening ................................................................................. 27
Eenmalige extra-vasculaire toediening ............................................................................ 29
Herhaalde toediening ..................................................................................................... 31
Continu intraveneus infuus ............................................................................................. 32
Het doseringsschema en het therapeutisch venster ......................................................... 32
Plasmaspiegelbepalingen ............................................................................................... 33
Niet-lineaire kinetiek ...................................................................................................... 34
Stereoselectieve farmacokinetiek ................................................................................... 34
5. Farmacodynamiek ..................................................................................................... 35
Farmacologische effecten op moleculair niveau .............................................................. 35
Farmacologische effecten op orgaan niveau: de concentratie-effect curve ....................... 36
Farmacologische effecten in een organisme of populatie: de dosis-effect curve ............... 39
Biofarmaceutische innovaties ......................................................................................... 42
6. Toedieningsvormen .................................................................................................... 43
Enterale inname ............................................................................................................. 43
Parenteraal .................................................................................................................... 45
7. Farmacotherapie bij risicopopulaties.......................................................................... 47
Farmacotherapie bij extreme leeftijden ........................................................................... 47
Farmacotherapie tijdens conceptie, zwangerschap en borstvoeding ................................ 49

1

, Farmacotherapie en co-morbiditeit: nier- en leverlijden als voorbeelden .......................... 51
8. Acute intoxicaties ...................................................................................................... 52
Algemene principes ........................................................................................................ 52
Ondersteunende therapie ............................................................................................... 53
Verwijderen van nog niet geabsorbeerde stof ................................................................... 54
Versnellen van de eliminatie ........................................................................................... 55
Identificatie van het oorzakelijk toxine ............................................................................. 56
Specifieke antidota......................................................................................................... 56
De comateuze patiënt .................................................................................................... 57
Homeopathie en plantengeneesmiddelen → slides .............................................................. 57
Hoest OTC (over the counter) → bijlage ................................................................................ 58
Regelgeving → bijlage + slides ............................................................................................. 58
Farmacovigilantie → slides + bijlage.................................................................................... 61
Antibiotica → bijlage ........................................................................................................... 65
Deel 2: Transmissie in het perifeer en autonoom zenuwstelsel ................................................ 67
Inleiding ............................................................................................................................ 67
1. Cholinerge transmissie .............................................................................................. 69
Anatomie ....................................................................................................................... 69
Synthese, vrijzetting en afbraak van acetylcholine............................................................ 69
Cholinerge receptoren .................................................................................................... 70
Activatie cholinerge transmissie...................................................................................... 71
Inhibitie van cholinerge neurotransmissie ....................................................................... 75
Klein overzicht ................................................................................................................ 80
Toepassing 1: cannabis, alcohol, ectasy, cocaïne ............................................................ 80
Toepassing 2: glaucoom ................................................................................................. 84
Toepassing 3: behandeling van luizen, teken, schurft ....................................................... 85
2. Adrenerge transmissie ............................................................................................... 86
Anatomie ....................................................................................................................... 86
Synthese, vrijzetting, heropname van noradrenaline en adrenaline ................................... 86
Verwijdering en afbraak van noradrenaline ...................................................................... 87
Receptoren .................................................................................................................... 88
Activatie van adrenerge transmissie door direct werkende sympathomimetica (agonisten
van α- en β-receptoren) .................................................................................................. 89
Activatie van adrenerge transmissie door indirect-werkende sympathomimetica .............. 96
Inhibitie van adrenerge transmissie ................................................................................. 97
Toepassing 4: geneesmiddelen gebruikt bij obesitas en centrale stimulantia .................. 103

2

, 3. Dopaminerge transmissie ........................................................................................ 105
Anatomie ..................................................................................................................... 105
Synthese, vrijzetting, heropname en afbraak van dopamine ........................................... 105
Receptoren .................................................................................................................. 106
Activatie van dopaminerge transmissie ......................................................................... 106
Inhibitie van dopaminerge transmissie .......................................................................... 106
4. Serotonerge transmissie .......................................................................................... 107
Anatomie ..................................................................................................................... 107
Receptoren .................................................................................................................. 107
Synthese, vrijzetting, heropname en afbraak van serotonine .......................................... 107
Activatie van serotonerge transmissie ........................................................................... 108
Inhibitie van serotonerge transmissie ............................................................................ 110
Deel 3: Geneesmiddelen die inwerken op het centraal zenuwstelsel ..................................... 111
1. Farmacotherapie van Depressie ............................................................................... 111
Definitie ....................................................................................................................... 111
Socio-economische aspecten van depressie ................................................................ 111
De neurobiologische oorzaak van depressie .................................................................. 111
Indeling en structuur van antidepressiva ....................................................................... 113
Indicaties en bijzondere aspecten van de behandeling ................................................... 118
2. Farmacotherapie van psychose en manie: antipyschotica en lithium ......................... 120
Inleiding ....................................................................................................................... 120
Antipsychotica ............................................................................................................. 124
Bipolaire stoornis ......................................................................................................... 129
3. Farmacotherapie van epilepsie................................................................................. 134
Inleiding ....................................................................................................................... 134
Werkingsmechanisme anti-epileptica ........................................................................... 135
Chemische structuur anti-epileptica ............................................................................. 136
Anti-epileptica die werken via een blokkering van Na+-kanalen ...................................... 137
Anti-epileptica die werken via GABA .............................................................................. 142
Ca kanaal blokkers (slaan we over) ................................................................................ 144
Andere anti-epileptica .................................................................................................. 144
Algemene bemerkingen ................................................................................................ 145
Bijkomende indicaties van anti-epileptica ..................................................................... 146
4. Farmacotherapie van de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme ............................... 146
Parkinsonisme: klinisch syndroom ................................................................................ 146
Geneesmiddelen gebruikt bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme ........................ 147

3

, 5. Farmacotherapie van andere bewegingsstoornissen ................................................. 152
6. Skeletspierrelaxantia ............................................................................................... 153
Stoffen die inwerken op het CZS .................................................................................... 154
Stoffen die inwerken op het spierweefsel ....................................................................... 155
Stoffen die inwerken thv synaps .................................................................................... 155
Nieuwe therapeutische targets SMA .............................................................................. 156
7. Farmacotherapie van die ziekte van Alzheimer .......................................................... 156
Inleiding ....................................................................................................................... 156
Neurobiologisch mechanisme bij de ziekte van Alzheimer en mogelijke therapeutische
targets ......................................................................................................................... 156
AchE-inhibitoren .......................................................................................................... 157
NMDA-antagonist: memantine...................................................................................... 158
Dementie ..................................................................................................................... 158
8. Farmacotherapie van pijn ......................................................................................... 159
Inleiding ....................................................................................................................... 159
Opioïde analgetica ....................................................................................................... 161
Farmacotherapie van (kanker)pijn ................................................................................. 172
Lokale anesthetica ....................................................................................................... 172
Atypische analgetica: heterogene groep ........................................................................ 175
Neuropatische pijn ....................................................................................................... 175
9. Hypnotica - Anxiolytica ............................................................................................ 176
Inleiding ....................................................................................................................... 176
Benzodiazepines .......................................................................................................... 177
Stoffen met werking analoog aan deze van benzo’s (Z-drugs) .......................................... 185
Benzodiazepine-antagonist (flumazenil) ........................................................................ 186
β-blokkers .................................................................................................................... 186
Histamine H1-receptorblokkers .................................................................................... 186
Antidepressiva ............................................................................................................. 186
Fytotherapeutica .......................................................................................................... 187
Melatonine ................................................................................................................... 187
Barbituraten ................................................................................................................. 188
Deel 4: Geneesmiddelen in verband met het cardiovasculair stelsel...................................... 189
1. Diuretica ................................................................................................................. 189
Koolzuuranhydrase-inhibitoren ..................................................................................... 189
Thiaziden ..................................................................................................................... 191
Lisdiuretica (furosemide) .............................................................................................. 193

4

Inhoudsopgave

  1. 01 Deel 1: Inleiding tot de farmacologie en begrippen van farmacokinetiek (pak slides erbij!) 8
  2. 02 Inleiding & terminologie 8
  3. 03 Absorptie: transport v farmaca over biologische membranen 8
  4. 04 Mechanismen bij de opname van stoffen over biologische membranen 9
  5. 05 Mechanismen die de opname van stoffen over membranen beïnvloeden 11
  6. 06 Opname vanuit het gastro-intestinaalstelsel: interfererende factoren 12
  7. 07 Verdeling of distributie 14
  8. 08 Distributievolume 14
  9. 09 Waarvan is het distributievolume afhankelijk? 15
  10. 10 Enkele bijzondere weefsels met betrekking tot distributie 17
  11. 11 Eliminatie 17
  12. 12 Biotransformatie 18
  13. 13 Renale klaring 24
  14. 14 Andere excretiewegen 25
  15. 15 Farmacokinetiek 26
  16. 16 Eenmalige intraveneuze toediening 27
  17. 17 Eenmalige extra-vasculaire toediening 29
  18. 18 Herhaalde toediening 31
  19. 19 Continu intraveneus infuus 32
  20. 20 Het doseringsschema en het therapeutisch venster 32
  21. 21 Plasmaspiegelbepalingen 33
  22. 22 Niet-lineaire kinetiek 34
  23. 23 Stereoselectieve farmacokinetiek 34
  24. 24 Farmacodynamiek 35
  25. 25 Farmacologische effecten op moleculair niveau 35
  26. 26 Farmacologische effecten op orgaan niveau: de concentratie-effect curve 36
  27. 27 Farmacologische effecten in een organisme of populatie: de dosis-effect curve 39
  28. 28 Biofarmaceutische innovaties 42
  29. 29 Toedieningsvormen 43
  30. 30 Enterale inname 43
  31. 31 Parenteraal 45
  32. 32 Farmacotherapie bij risicopopulaties 47
  33. 33 Farmacotherapie bij extreme leeftijden 47
  34. 34 Farmacotherapie tijdens conceptie, zwangerschap en borstvoeding 49
  35. 35 Farmacotherapie en co-morbiditeit: nier- en leverlijden als voorbeelden 51
  36. 36 Acute intoxicaties 52
  37. 37 Algemene principes 52
  38. 38 Ondersteunende therapie 53
  39. 39 Verwijderen van nog niet geabsorbeerde stof 54
  40. 40 Versnellen van de eliminatie 55
  41. 41 Identificatie van het oorzakelijk toxine 56
  42. 42 Specifieke antidota 56
  43. 43 De comateuze patiënt 57
  44. 44 Homeopathie en plantengeneesmiddelen → slides 57
  45. 45 Hoest OTC (over the counter) → bijlage 58
  46. 46 Regelgeving → bijlage + slides 58
  47. 47 Farmacovigilantie → slides + bijlage 61
  48. 48 Antibiotica → bijlage 65
  49. 49 Deel 2: Transmissie in het perifeer en autonoom zenuwstelsel 67
  50. 50 Inleiding 67
  51. 51 Cholinerge transmissie 69
  52. 52 Anatomie 69
  53. 53 Synthese, vrijzetting en afbraak van acetylcholine 69
  54. 54 Cholinerge receptoren 70
  55. 55 Activatie cholinerge transmissie 71
  56. 56 Inhibitie van cholinerge neurotransmissie 75
  57. 57 Klein overzicht 80
  58. 58 Toepassing 1: cannabis, alcohol, ectasy, cocaïne 80
  59. 59 Toepassing 2: glaucoom 84
  60. 60 Toepassing 3: behandeling van luizen, teken, schurft 85
  61. 61 Adrenerge transmissie 86
  62. 62 Anatomie 86
  63. 63 Synthese, vrijzetting, heropname van noradrenaline en adrenaline 86
  64. 64 Verwijdering en afbraak van noradrenaline 87
  65. 65 Receptoren 88
  66. 66 van α- en β-receptoren) 89
  67. 67 Activatie van adrenerge transmissie door indirect-werkende sympathomimetica 96
  68. 68 Inhibitie van adrenerge transmissie 97
  69. 69 Toepassing 4: geneesmiddelen gebruikt bij obesitas en centrale stimulantia 103
  70. 70 Dopaminerge transmissie 105
  71. 71 Anatomie 105
  72. 72 Synthese, vrijzetting, heropname en afbraak van dopamine 105
  73. 73 Receptoren 106
  74. 74 Activatie van dopaminerge transmissie 106
  75. 75 Inhibitie van dopaminerge transmissie 106
  76. 76 Serotonerge transmissie 107
  77. 77 Anatomie 107
  78. 78 Receptoren 107
  79. 79 Synthese, vrijzetting, heropname en afbraak van serotonine 107
  80. 80 Activatie van serotonerge transmissie 108
  81. 81 Inhibitie van serotonerge transmissie 110
  82. 82 Deel 3: Geneesmiddelen die inwerken op het centraal zenuwstelsel 111
  83. 83 Farmacotherapie van Depressie 111
  84. 84 Definitie 111
  85. 85 Socio-economische aspecten van depressie 111
  86. 86 De neurobiologische oorzaak van depressie 111
  87. 87 Indeling en structuur van antidepressiva 113
  88. 88 Indicaties en bijzondere aspecten van de behandeling 118
  89. 89 Farmacotherapie van psychose en manie: antipyschotica en lithium 120
  90. 90 Inleiding 120
  91. 91 Antipsychotica 124
  92. 92 Bipolaire stoornis 129
  93. 93 Farmacotherapie van epilepsie 134
  94. 94 Inleiding 134
  95. 95 Werkingsmechanisme anti-epileptica 135
  96. 96 Chemische structuur anti-epileptica 136
  97. 97 Anti-epileptica die werken via een blokkering van Na+-kanalen 137
  98. 98 Anti-epileptica die werken via GABA 142
  99. 99 Ca kanaal blokkers (slaan we over) 144
  100. 100 Andere anti-epileptica 144
  101. 101 Algemene bemerkingen 145
  102. 102 Bijkomende indicaties van anti-epileptica 146
  103. 103 Farmacotherapie van de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme 146
  104. 104 Parkinsonisme: klinisch syndroom 146
  105. 105 Geneesmiddelen gebruikt bij de ziekte van Parkinson en Parkinsonisme 147
  106. 106 Farmacotherapie van andere bewegingsstoornissen 152
  107. 107 Skeletspierrelaxantia 153
  108. 108 Stoffen die inwerken op het CZS 154
  109. 109 Stoffen die inwerken op het spierweefsel 155
  110. 110 Stoffen die inwerken thv synaps 155
  111. 111 Nieuwe therapeutische targets SMA 156
  112. 112 Farmacotherapie van die ziekte van Alzheimer 156
  113. 113 Inleiding 156
  114. 114 targets 156
  115. 115 AchE-inhibitoren 157
  116. 116 NMDA-antagonist: memantine 158
  117. 117 Dementie 158
  118. 118 Farmacotherapie van pijn 159
  119. 119 Inleiding 159
  120. 120 Opioïde analgetica 161
  121. 121 Farmacotherapie van (kanker)pijn 172
  122. 122 Lokale anesthetica 172
  123. 123 Atypische analgetica: heterogene groep 175
  124. 124 Neuropatische pijn 175
  125. 125 Hypnotica - Anxiolytica 176
  126. 126 Inleiding 176
  127. 127 Benzodiazepines 177
  128. 128 Stoffen met werking analoog aan deze van benzo’s (Z-drugs) 185
  129. 129 Benzodiazepine-antagonist (flumazenil) 186
  130. 130 β-blokkers 186
  131. 131 Histamine H1-receptorblokkers 186
  132. 132 Antidepressiva 186
  133. 133 Fytotherapeutica 187
  134. 134 Melatonine 187
  135. 135 Barbituraten 188
  136. 136 Deel 4: Geneesmiddelen in verband met het cardiovasculair stelsel 189
  137. 137 Diuretica 189
  138. 138 Koolzuuranhydrase-inhibitoren 189
  139. 139 Thiaziden 191
  140. 140 Lisdiuretica (furosemide) 193
  141. 141 Kaliumsparende diuretica 195
  142. 142 Osmotische diuretica 197
  143. 143 Algemene opmerkingen 198
  144. 144 Farmacotherapie van arteriële hypertensie 198
  145. 145 Diuretica 200
  146. 146 β-receptor blokkers 201
  147. 147 ACE-inhibitoren 201
  148. 148 Angiotensine II receptorantagonisten of sartanen of ARBDs 204
  149. 149 Andere vasodilatoren 204
  150. 150 Centraal werkende antihypertensiva →  1e lijns 206
  151. 151 Alfa-1-blokkers →  1e lijns 207
  152. 152 Farmacotherapie van hartfalen 208
  153. 153 Positieve inotropica 210
  154. 154 Diuretica 213
  155. 155 ACE-inhibitoren en AII-receptorantagonisten 214
  156. 156 Combinatie sacubitril (neprilysine-inhibitor) en valsartan (Entresto ®) 214
  157. 157 Andere vasodilatoren 215
  158. 158 β-blokkers 215
  159. 159 SGLT2 inhibitors en impact op hartfalen 215
  160. 160 Behandeling v chronisch hartfalen en de therapeutische efficaciteit 215
  161. 161 Farmacotherapie van ischemisch hartlijden (angor) 216
  162. 162 Farmacotherapie van hyperlipidemie 222
  163. 163 Hyperlipoproteïnemieën 226
  164. 164 Therapeutische benadering 227
  165. 165 Hypolipemiërende farmaca 228
  166. 166 Geneesmiddelen in verband met bloedstolling 234
  167. 167 Anticoagulantia 234
  168. 168 Thrombocytaggregatieremmers – Anti-aggregantia 238
  169. 169 Fibrinolytische stoffen 239
  170. 170 Indicaties van anticoagulantia, anti-aggregantia, thrombolytica 241
  171. 171 Praktische richtlijnen en problemen met orale anticoagulantia 242
  172. 172 Farmacotherapie van voorkamerfibrillatie 244
  173. 173 stelsel 245
  174. 174 Farmacotherapie van inflammatie!!! (NSAIDs, CS, anit-reuma, jicht) 245
  175. 175 Niet steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDs)!!! 245
  176. 176 Glucocorticoïden 257
  177. 177 Tweedelijns anti-reumatische geneesmiddelen 263
  178. 178 Disease modifying anti-rheumatic drugs (DMARDs) 263
  179. 179 Andere immunosuppressiva 267
  180. 180 Farmacotherapie van migraine 268
  181. 181 Medicijnen om een aanval te couperen 269
  182. 182 Farmacotherapie van jicht 274
  183. 183 NSAIDs 275
  184. 184 Colchine 275
  185. 185 Glucocorticoïden 276
  186. 186 Uricostatica: allopurinol, febuxostat 276
  187. 187 Uricosurica: probenecid (organisch zuur) 276
  188. 188 Recombinant uraat oxidase 277
  189. 189 Canakinumab 277
  190. 190 allergie) 277
  191. 191 H1-receptorantagonisten 279
  192. 192 H2-receptorantagonisten 282
  193. 193 Farmacotherapie bij astma 282
  194. 194 Inleiding 282
  195. 195 Anti-astmageneesmiddelen 284
  196. 196 Farmacotherapie van Diabetes Mellitus 289
  197. 197 Insuline en analogen 292
  198. 198 Orale antidiabetica 294
  199. 199 Incretinemimetica 296
  200. 200 Farmacotherapie en preventie van osteoporose 297
  201. 201 Inleiding 297
  202. 202 Farmacotherapie bij Kanker (Katelijne De Nys) 302
  203. 203 Supportieve therapie bij kankerbehandeling 309
  204. 204 Farmacologische aspecten in de palliatieve en terminale zorg 311
  205. 205 Toedieningsroutes voor medicatie 311
  206. 206 Symptoomcontrole 312
  207. 207 Farmacotherapie van het gastro-intestinaal stelsel 317
  208. 208 Farmacotherapie van peptische aandoeningen: uclera en GERD 317
  209. 209 Gastro-prokinetica 321
  210. 210 Anti-emetica 321
  211. 211 Pancreasenzym-substituut 323
  212. 212 Laxantia 323
  213. 213 Anti-diarrheïca 324
  214. 214 Farmaca bij inflammatoir darmlijden (IBD) 324
  215. 215 Behandeling van infestatie met wormen 324
  216. 216 Absorptie: transport v farmaca over biologische membranen 9
  217. 217 → transport doorheen celmembraan 10

Documentinformatie

Geüpload op
21 mei 2026
Aantal pagina's
325
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting
€20,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
GNKstudent1105
4,9
(9)
Verkocht
161
Volgers
5
Items
12
Laatst verkocht
13 uur geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen