Ondernemingsrecht
Ondernemingsrecht______________________________________________________________ 1
Deel 1 : Algemene Inleiding Recht_________________________________________________ 7
Hoofdstuk 1 : Inleiding tot het Recht_______________________________________________ 7
1. Wat is recht?_______________________________________________________________ 7
1.1. Begripsomschrijving____________________________________________________ 7
1.2. Gerelateerde concepten_________________________________________________8
2. Indeling van het recht______________________________________________________ 10
2.1. Publiek- en privaatrecht_______________________________________________ 10
2.2. Indeling van het recht in rechtstakken___________________________________ 11
3. Bronnen van het recht______________________________________________________ 12
3.1. Inleiding_____________________________________________________________ 12
3.2. De wet______________________________________________________________ 13
3.3. Algemene rechtsbeginselen____________________________________________ 18
3.4. De gewoonte_________________________________________________________ 19
3.5. De rechtspraak_______________________________________________________ 20
Hoofdstuk 2 : Inleiding tot het burgerlijk recht_____________________________________23
1. Inleiding burgerlijk recht____________________________________________________ 23
2. Centrale begrippen van het burgerlijk recht___________________________________ 24
3. Goederenrecht____________________________________________________________ 28
3.1. Inleiding_____________________________________________________________ 28
3.2. Eigendomsrecht______________________________________________________ 31
3.3. Zakelijke gebruiksrechten______________________________________________ 32
3.4. Zekerheidsrechten____________________________________________________ 35
4. Verbintenissenrecht________________________________________________________ 38
4.1. Inleiding_____________________________________________________________ 38
4.2. Overeenkomsten______________________________________________________44
5. Buitencontractuele aansprakelijkheid_________________________________________ 54
5.1. Inleiding_____________________________________________________________ 54
5.2. Feiten die tot aansprakelijkheid leiden___________________________________ 56
5.3. Schade______________________________________________________________ 60
5.4. Causaal / oorzakelijk verband___________________________________________ 61
5.5. Gevolgen van aansprakelijkheid________________________________________ 62
Deel 2.1 : Inleiding ondernemingsrecht___________________________________________ 63
Hoofdstuk 1 : Inleiding__________________________________________________________ 63
1
, 1. Bronnen ondernemingsrecht________________________________________________ 63
2. Het begrip onderneming____________________________________________________ 64
2.1. Inleiding_____________________________________________________________ 64
2.2. Algemeen ondernemingsbegrip________________________________________ 64
2.3. Functioneel ondernemingsbegrip_______________________________________ 65
2.4. Belang onderscheid___________________________________________________ 66
Hoofdstuk 1 : Opstart van een onderneming______________________________________ 67
1. Keuze van een ondernemingsvorm___________________________________________ 67
2.1. Vermogenssplitsing___________________________________________________ 67
2. Voorwaarden om een onderneming te starten_________________________________ 68
Hoofdstuk 3 : Financiering onderneming__________________________________________ 72
1. Financieringsmethode______________________________________________________ 72
1.1. Financiering van een eenpersoonszaak__________________________________ 72
1.2. Financiering van een vennootschap met rechtspersoonlijkheid______________ 72
2. De Wet Kmo Financiering___________________________________________________ 74
2.1. Toepassingsgebied____________________________________________________74
2.2. Zorgvuldigheids- en informatieverplichtingen____________________________ 75
2.3. Regeling bij vervroegde terugbetaling___________________________________ 76
3. Geldlening________________________________________________________________ 76
Hoofdstuk 4 : Bescherming van de consument_____________________________________ 78
1. Inleiding__________________________________________________________________ 78
2. Toepassingsgebied en kernbegrippen________________________________________ 78
2.1. Afbakening___________________________________________________________78
2.2. Begrippen____________________________________________________________79
3. Precontractuele informatieplicht_____________________________________________ 81
3.1. Informatieplicht in verkoopruimten gesloten overeenkomsten______________ 81
3.2. Informatieplicht bij op afstand gesloten overeenkomsten__________________ 82
3.3. Informatieplicht bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten________ 82
4. Wettelijk herroepingsrecht__________________________________________________ 83
4.1. Reikwijdte___________________________________________________________ 83
4.2. Berekening termijn____________________________________________________ 83
4.3. Gevolgen herroeping__________________________________________________ 85
4.4. Regeling kosten en vergoeding voor waardevermindering__________________85
5. Onrechtmatige bedingen___________________________________________________ 86
5.1. Beoordeling onrechtmatig karakter______________________________________86
5.2. Lot van onrechtmatige bedingen________________________________________ 86
6. Oneerlijke handelspraktijken________________________________________________ 87
6.1. Beoordeling oneerlijk karakter van handelspraktijk________________________ 87
2
, 6.2. Sanctionering oneerlijke handelspraktijken_______________________________ 88
7. Betalingsachterstand bij consumenten_______________________________________ 89
7.1. Voorafgaande en kosteloze ingebrekestelling_____________________________89
7.2. Plafonnering schadebedingen__________________________________________ 90
Hoofdstuk 5 : bescherming van de onderneming___________________________________ 91
1. Inleiding__________________________________________________________________ 91
2. Precontractuele informatieplicht_____________________________________________ 91
2.1. Informatieplicht commerciële samenwerkingsovereenkomsten_____________ 91
3. Onrechtmatige bedingen___________________________________________________ 92
4. Oneerlijke marktpraktijken__________________________________________________ 93
5. Betalingsachterstand in handelstransacties___________________________________ 94
5.1. Toepassingsgebied____________________________________________________94
5.2. Betalingstermijn______________________________________________________ 94
5.3. Omvang schadevergoeding____________________________________________ 95
5.4. Kennelijk onbillijke bedingen___________________________________________ 95
Overzicht onrechtmatige bedingen : B2C-B2B___________________________________ 96
Hoofdstuk 6 : Tussenpersonen en distributieovereenkomsten_______________________ 97
1. Inleiding__________________________________________________________________ 97
2. Tussenpersonen___________________________________________________________ 97
2.1. Handelsagenten______________________________________________________ 97
2.2. Makelaar_____________________________________________________________98
2.3. Commissionair________________________________________________________98
2.4. Overzicht tussenpersonen______________________________________________99
3. Distributieovereenkomsten________________________________________________ 100
3.1. Concessieovereenkomst______________________________________________ 100
3.2. Franchising_________________________________________________________ 101
Hoofdstuk 7 : Intellectuele eigendom____________________________________________102
1. Inleiding_________________________________________________________________ 102
2. Gemeenschappelijke kenmerken____________________________________________102
2.1. Kenmerken__________________________________________________________103
3. (Uitvinders)octrooi________________________________________________________ 104
3.1. Doelstelling_________________________________________________________ 104
3.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________104
3.3. Aanvraag, aard en duur bescherming___________________________________105
4. Auteursrecht_____________________________________________________________ 106
4.1. Doelstelling_________________________________________________________ 106
4.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________106
4.3. Aard bescherming___________________________________________________ 107
3
, 4.4. Duur van de bescherming_____________________________________________109
5. Benelux-merkenrecht_____________________________________________________ 109
5.1. Doelstelling_________________________________________________________ 109
5.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________110
5.3. Aanvraag, aard en duur bescherming___________________________________111
Hoofdstuk 8 : Insolventierecht__________________________________________________ 112
1. Inleiding_________________________________________________________________ 112
2. Toepassingsgebied_______________________________________________________ 112
3. Actoren van insolventierecht_______________________________________________ 113
4. Regels gericht op het redden van de onderneming____________________________ 114
4.1. Ondernemingsbemiddeling___________________________________________ 114
4.2. Voorlopige maatregelen______________________________________________ 114
4.3. Minnelijk akkoord buiten gerechtelijke reorganisatie______________________115
4.4. Procedure van gerechtelijke reorganisatie_______________________________ 116
5. Regels gericht op het stopzetten van de onderneming_________________________123
5.1. Overdracht onder gerechtelijk gezag___________________________________ 123
5.2. Faillissement________________________________________________________ 125
6. Samenvatting____________________________________________________________ 130
Deel 2.2 : Inleiding vennootschapsrecht_________________________________________ 131
Hoofdstuk 1 : Inleiding en algemene begrippen___________________________________131
1. De vennootschap_________________________________________________________ 131
1.1. Inleiding____________________________________________________________ 131
1.2. Waarom een onderneming in vennootschap voeren______________________ 132
2. Bronnen van het ondernemingsrecht________________________________________ 132
3. De vennootschap als begrip________________________________________________133
3.1. Definitie____________________________________________________________ 133
4. Typologie van vennootschapsvormen_______________________________________ 135
4.1. Inleiding____________________________________________________________ 135
4.2. Vennootschappen met/zonder rechtspersoonlijkheid_____________________ 136
4.3. Vennootschappen met/zonder beperking van aansprakelijkheid____________137
5. Oprichting van vennootschappen___________________________________________ 138
5.1. Vormvereisten_______________________________________________________138
5.2. Openbaarmaking____________________________________________________ 138
Hoofdstuk 2 : Naamloze Vennootschap (NV)_____________________________________ 139
1. Inleiding_________________________________________________________________ 139
2. Oprichting van de NV_____________________________________________________ 139
2.1. Kapitaalvorming_____________________________________________________ 139
2.2. Oprichtersaansprakelijkheid___________________________________________ 141
4
Ondernemingsrecht______________________________________________________________ 1
Deel 1 : Algemene Inleiding Recht_________________________________________________ 7
Hoofdstuk 1 : Inleiding tot het Recht_______________________________________________ 7
1. Wat is recht?_______________________________________________________________ 7
1.1. Begripsomschrijving____________________________________________________ 7
1.2. Gerelateerde concepten_________________________________________________8
2. Indeling van het recht______________________________________________________ 10
2.1. Publiek- en privaatrecht_______________________________________________ 10
2.2. Indeling van het recht in rechtstakken___________________________________ 11
3. Bronnen van het recht______________________________________________________ 12
3.1. Inleiding_____________________________________________________________ 12
3.2. De wet______________________________________________________________ 13
3.3. Algemene rechtsbeginselen____________________________________________ 18
3.4. De gewoonte_________________________________________________________ 19
3.5. De rechtspraak_______________________________________________________ 20
Hoofdstuk 2 : Inleiding tot het burgerlijk recht_____________________________________23
1. Inleiding burgerlijk recht____________________________________________________ 23
2. Centrale begrippen van het burgerlijk recht___________________________________ 24
3. Goederenrecht____________________________________________________________ 28
3.1. Inleiding_____________________________________________________________ 28
3.2. Eigendomsrecht______________________________________________________ 31
3.3. Zakelijke gebruiksrechten______________________________________________ 32
3.4. Zekerheidsrechten____________________________________________________ 35
4. Verbintenissenrecht________________________________________________________ 38
4.1. Inleiding_____________________________________________________________ 38
4.2. Overeenkomsten______________________________________________________44
5. Buitencontractuele aansprakelijkheid_________________________________________ 54
5.1. Inleiding_____________________________________________________________ 54
5.2. Feiten die tot aansprakelijkheid leiden___________________________________ 56
5.3. Schade______________________________________________________________ 60
5.4. Causaal / oorzakelijk verband___________________________________________ 61
5.5. Gevolgen van aansprakelijkheid________________________________________ 62
Deel 2.1 : Inleiding ondernemingsrecht___________________________________________ 63
Hoofdstuk 1 : Inleiding__________________________________________________________ 63
1
, 1. Bronnen ondernemingsrecht________________________________________________ 63
2. Het begrip onderneming____________________________________________________ 64
2.1. Inleiding_____________________________________________________________ 64
2.2. Algemeen ondernemingsbegrip________________________________________ 64
2.3. Functioneel ondernemingsbegrip_______________________________________ 65
2.4. Belang onderscheid___________________________________________________ 66
Hoofdstuk 1 : Opstart van een onderneming______________________________________ 67
1. Keuze van een ondernemingsvorm___________________________________________ 67
2.1. Vermogenssplitsing___________________________________________________ 67
2. Voorwaarden om een onderneming te starten_________________________________ 68
Hoofdstuk 3 : Financiering onderneming__________________________________________ 72
1. Financieringsmethode______________________________________________________ 72
1.1. Financiering van een eenpersoonszaak__________________________________ 72
1.2. Financiering van een vennootschap met rechtspersoonlijkheid______________ 72
2. De Wet Kmo Financiering___________________________________________________ 74
2.1. Toepassingsgebied____________________________________________________74
2.2. Zorgvuldigheids- en informatieverplichtingen____________________________ 75
2.3. Regeling bij vervroegde terugbetaling___________________________________ 76
3. Geldlening________________________________________________________________ 76
Hoofdstuk 4 : Bescherming van de consument_____________________________________ 78
1. Inleiding__________________________________________________________________ 78
2. Toepassingsgebied en kernbegrippen________________________________________ 78
2.1. Afbakening___________________________________________________________78
2.2. Begrippen____________________________________________________________79
3. Precontractuele informatieplicht_____________________________________________ 81
3.1. Informatieplicht in verkoopruimten gesloten overeenkomsten______________ 81
3.2. Informatieplicht bij op afstand gesloten overeenkomsten__________________ 82
3.3. Informatieplicht bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten________ 82
4. Wettelijk herroepingsrecht__________________________________________________ 83
4.1. Reikwijdte___________________________________________________________ 83
4.2. Berekening termijn____________________________________________________ 83
4.3. Gevolgen herroeping__________________________________________________ 85
4.4. Regeling kosten en vergoeding voor waardevermindering__________________85
5. Onrechtmatige bedingen___________________________________________________ 86
5.1. Beoordeling onrechtmatig karakter______________________________________86
5.2. Lot van onrechtmatige bedingen________________________________________ 86
6. Oneerlijke handelspraktijken________________________________________________ 87
6.1. Beoordeling oneerlijk karakter van handelspraktijk________________________ 87
2
, 6.2. Sanctionering oneerlijke handelspraktijken_______________________________ 88
7. Betalingsachterstand bij consumenten_______________________________________ 89
7.1. Voorafgaande en kosteloze ingebrekestelling_____________________________89
7.2. Plafonnering schadebedingen__________________________________________ 90
Hoofdstuk 5 : bescherming van de onderneming___________________________________ 91
1. Inleiding__________________________________________________________________ 91
2. Precontractuele informatieplicht_____________________________________________ 91
2.1. Informatieplicht commerciële samenwerkingsovereenkomsten_____________ 91
3. Onrechtmatige bedingen___________________________________________________ 92
4. Oneerlijke marktpraktijken__________________________________________________ 93
5. Betalingsachterstand in handelstransacties___________________________________ 94
5.1. Toepassingsgebied____________________________________________________94
5.2. Betalingstermijn______________________________________________________ 94
5.3. Omvang schadevergoeding____________________________________________ 95
5.4. Kennelijk onbillijke bedingen___________________________________________ 95
Overzicht onrechtmatige bedingen : B2C-B2B___________________________________ 96
Hoofdstuk 6 : Tussenpersonen en distributieovereenkomsten_______________________ 97
1. Inleiding__________________________________________________________________ 97
2. Tussenpersonen___________________________________________________________ 97
2.1. Handelsagenten______________________________________________________ 97
2.2. Makelaar_____________________________________________________________98
2.3. Commissionair________________________________________________________98
2.4. Overzicht tussenpersonen______________________________________________99
3. Distributieovereenkomsten________________________________________________ 100
3.1. Concessieovereenkomst______________________________________________ 100
3.2. Franchising_________________________________________________________ 101
Hoofdstuk 7 : Intellectuele eigendom____________________________________________102
1. Inleiding_________________________________________________________________ 102
2. Gemeenschappelijke kenmerken____________________________________________102
2.1. Kenmerken__________________________________________________________103
3. (Uitvinders)octrooi________________________________________________________ 104
3.1. Doelstelling_________________________________________________________ 104
3.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________104
3.3. Aanvraag, aard en duur bescherming___________________________________105
4. Auteursrecht_____________________________________________________________ 106
4.1. Doelstelling_________________________________________________________ 106
4.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________106
4.3. Aard bescherming___________________________________________________ 107
3
, 4.4. Duur van de bescherming_____________________________________________109
5. Benelux-merkenrecht_____________________________________________________ 109
5.1. Doelstelling_________________________________________________________ 109
5.2. Toepassingsvoorwaarden_____________________________________________110
5.3. Aanvraag, aard en duur bescherming___________________________________111
Hoofdstuk 8 : Insolventierecht__________________________________________________ 112
1. Inleiding_________________________________________________________________ 112
2. Toepassingsgebied_______________________________________________________ 112
3. Actoren van insolventierecht_______________________________________________ 113
4. Regels gericht op het redden van de onderneming____________________________ 114
4.1. Ondernemingsbemiddeling___________________________________________ 114
4.2. Voorlopige maatregelen______________________________________________ 114
4.3. Minnelijk akkoord buiten gerechtelijke reorganisatie______________________115
4.4. Procedure van gerechtelijke reorganisatie_______________________________ 116
5. Regels gericht op het stopzetten van de onderneming_________________________123
5.1. Overdracht onder gerechtelijk gezag___________________________________ 123
5.2. Faillissement________________________________________________________ 125
6. Samenvatting____________________________________________________________ 130
Deel 2.2 : Inleiding vennootschapsrecht_________________________________________ 131
Hoofdstuk 1 : Inleiding en algemene begrippen___________________________________131
1. De vennootschap_________________________________________________________ 131
1.1. Inleiding____________________________________________________________ 131
1.2. Waarom een onderneming in vennootschap voeren______________________ 132
2. Bronnen van het ondernemingsrecht________________________________________ 132
3. De vennootschap als begrip________________________________________________133
3.1. Definitie____________________________________________________________ 133
4. Typologie van vennootschapsvormen_______________________________________ 135
4.1. Inleiding____________________________________________________________ 135
4.2. Vennootschappen met/zonder rechtspersoonlijkheid_____________________ 136
4.3. Vennootschappen met/zonder beperking van aansprakelijkheid____________137
5. Oprichting van vennootschappen___________________________________________ 138
5.1. Vormvereisten_______________________________________________________138
5.2. Openbaarmaking____________________________________________________ 138
Hoofdstuk 2 : Naamloze Vennootschap (NV)_____________________________________ 139
1. Inleiding_________________________________________________________________ 139
2. Oprichting van de NV_____________________________________________________ 139
2.1. Kapitaalvorming_____________________________________________________ 139
2.2. Oprichtersaansprakelijkheid___________________________________________ 141
4
