Samenvatting Nieuws en journalistiek | UA | 2025/26 | Steve Paulussen

TEKST 1 — Reuters Institute Digital News Report 2025
1. Kernidee van de tekst
Het rapport onderzoekt hoe mensen wereldwijd nieuws consumeren in
2025. De belangrijkste conclusie is dat traditionele nieuwsmedia zoals tv,
kranten en nieuwssites steeds minder invloed hebben, terwijl sociale media,
videoplatformen, influencers, podcasters en AI-chatbots belangrijker
worden als nieuwsbron.
Vooral jongeren halen hun nieuws steeds vaker via TikTok, YouTube,
Instagram, podcasts en sociale media, en minder via klassieke
nieuwsmerken.


2. Belangrijkste punten
1. Traditionele nieuwsmedia verliezen invloed
Mensen gebruiken steeds minder:
 tv-nieuws
 kranten
 klassieke nieuwssites
 radio
In plaats daarvan gaan ze vaker naar sociale media en videoplatformen. Vooral in
de Verenigde Staten is die verschuiving sterk zichtbaar.
Belangrijk om te onthouden:
Nieuws komt niet meer alleen van journalisten, maar steeds vaker van online
persoonlijkheden.


2. Sociale media en video worden steeds belangrijker
Platformen zoals:
 Facebook
 YouTube
 Instagram
 WhatsApp
 TikTok
 X / Twitter
worden wekelijks door veel mensen gebruikt om nieuws te volgen.
Vooral YouTube en TikTok zijn belangrijk omdat mensen nieuws steeds vaker
bekijken in plaats van lezen.

,
,3. Influencers en online persoonlijkheden spelen een grotere rol
Het rapport zegt dat podcasters, YouTubers, TikTokers en andere creators
steeds meer invloed hebben op het publieke debat.
Voorbeelden:
 In de VS heeft Joe Rogan een groot bereik.
 In Frankrijk bereikt HugoDécrypte veel jongeren.
 In Thailand spelen TikTokers en online nieuwsfiguren een grote rol.
Dit betekent dat nieuws vaker gebracht wordt door mensen met een sterke
persoonlijkheid, niet altijd door klassieke journalisten.


4. Dit heeft voordelen én risico’s
Voordeel:
Alternatieve media kunnen nieuwe stemmen en perspectieven geven. In landen
waar persvrijheid onder druk staat, kunnen sociale media soms helpen om
kritische informatie te verspreiden.
Risico:
Er is meer kans op:
 misinformatie
 oppervlakkige uitleg
 polarisatie
 meningen die als feiten worden gebracht
 minder controle op betrouwbaarheid


5. Mensen maken zich zorgen over fake news
Meer dan de helft van de respondenten zegt dat ze het moeilijk vinden om online
te weten wat waar of vals is.
Volgens het rapport worden vooral deze groepen gezien als gevaarlijke bronnen
van misleidende informatie:
 online influencers en persoonlijkheden
 nationale politici
 sociale mediaplatformen zoals Facebook en TikTok

, 6. Jongeren gebruiken sociale media het meest als nieuwsbron
Bij jongeren tussen 18 en 24 jaar zijn sociale media en videoplatformen vaak de
belangrijkste nieuwsbron.
Klassieke nieuwssites worden door jongeren minder vaak gebruikt. Zij krijgen
nieuws eerder via:
 TikTok-video’s
 YouTube-video’s
 Instagram-posts
 podcasts
 creators/influencers


7. AI-chatbots worden voor het eerst ook nieuwsbron
Het rapport bespreekt dat AI-chatbots zoals ChatGPT of andere AI-tools stilaan
gebruikt worden om nieuws te vinden of te begrijpen.
Het gebruik is voorlopig nog beperkt, maar bij jongeren ligt het hoger.
Mensen zien AI dubbel:
 Positief: AI kan nieuws samenvatten, vertalen of makkelijker maken.
 Negatief: mensen vrezen dat nieuws door AI minder betrouwbaar, minder
accuraat en minder transparant wordt.


8. Vertrouwen in nieuws blijft laag maar stabiel
Het algemene vertrouwen in nieuws blijft rond 40%. Dat is niet sterk gestegen,
maar ook niet verder gedaald.
Mensen vertrouwen nog altijd het meest op bekende nieuwsmerken wanneer ze
willen controleren of iets klopt.
Belangrijk:
Ook al gebruiken mensen traditionele media minder, ze zien die media nog vaak
als betrouwbaarder dan influencers of sociale media.


9. Nieuwsbedrijven hebben moeite met geld verdienen
Veel nieuwsorganisaties proberen inkomsten te halen uit digitale abonnementen,
maar dat groeit moeilijk.
De meeste mensen willen nog altijd gratis nieuws. Slechts een beperkt deel
betaalt voor online nieuws.


TEKST 2 — Incidentality on a continuum