, Onderdeel: taal- ontluikende
geletterdheid
1. 🔤 LEERLIJN LEZEN
1.1 Wat is het doel?
Kinderen evolueren naar begrijpend en verdiepend lezen
Maar in de kleuterklas leggen we de basis = voorbereidende
vaardigheden
1.2 KERNTHEORIE: FONEMEN EN GRAFEMEN
Foneem = klank → /m/
Grafeem = letter → m
= Lezen = klank (horen) koppelen aan letter (zien)
1.3 FONOLOGISCH BEWUSTZIJN (BASIS)
👉 = spelen met klanken zonder letters
Vaardigheden + concrete voorbeelden
1. Luisteren
= geluiden herkennen
🧸 voorbeeld: juf zegt: “luister eens, wat hoor je?”
→ kleuters herkennen een dierengeluid
2. Zinnen en woorden
= beseffen dat zinnen uit woorden bestaan
🧸 voorbeeld: “Ik ga naar school” → hoeveel woorden hoor je?
3. Rijmen
= klanken vergelijken aan het einde
🧸 voorbeeld: kat – mat – rat
“wat rijmt op boom?” → “room”
4. Klankgroepen
DESCHRYVERE AMBER
,= woorden opdelen in stukjes
🧸 voorbeeld: ba-naan klappen
-> kin-de-ren
1.4 FONEMISCH BEWUSTZIJN (⭐ SUPER BELANGRIJK!)
= werken met aparte klanken in woorden
Vaardigheden + voorbeelden
1. Isoleren (klank herkennen)
-> begin / midden / eind
🧸 voorbeeld:
° “wat hoor je eerst in MAAN?” → /m/
° “wat is de laatste klank in kat?” → /t/
2. Synthese (plakken)
= klanken samenvoegen
🧸 voorbeeld: 👉 /k/ /a/ /t/ → “kat”
👩🏫 juf-taal: 👉 “Ik zeg het heel traag… luister goed… wat
hoor je?”
3. Analyse (hakken)
= woord opdelen
🧸 voorbeeld: kat → /k/ /a/ /t/
of vis → /v/ /i/ /s/
4. Manipuleren (veranderen)
= klanken veranderen
🧸 voorbeeld:
o kat → MAT
o maan → BAAN
EXAMENTIP
JUF AMBER
, Ze vragen vaak:
➡️“Geef een oefening rond …”
👉 = ALTIJD concreet klasvoorbeeld geven!
Bijvoorbeeld:
2. 📖 ONTLUIKEND LEZEN
2.1 De 5 fasen van lezen
( Deze moet je kennen + herkennen!)
Fase 1: symboolfunctie
= begrijpen dat iets verwijst naar iets anders
🧸 voorbeeld: pictogram toilet → kleuter weet wat het betekent
Fase 2: doen-alsof lezen
= kleuter speelt dat hij leest
🧸 voorbeeld: boek “lezen” maar tekst verzinnen
Fase 3: belangstelling voor letters
= herkent letters/woorden
🧸 voorbeeld: 👉 “dat is mijn naam!”
Fase 4: klank-tekenkoppeling
= letters = klanken
🧸 voorbeeld: 👉 “dat is de k van kat”
Fase 5: spellend lezen
= klanken samenvoegen
🧸 voorbeeld: 👉 /m/ /a/ /n/ → maan
🔑 BELANGRIJK
JUF AMBER