Les 4 – Lijden en Dood
Waarom is de dood voor vele mensen een probleem?
Dood gaat vaak gepaard met lijden
Als de dood een probleem is, is onsterfelijkheid zeer aantrekkelijk
(maar ook hier hebben mensen moeilijkheden mee)
Overzicht
1. Inleiding
2. De dood is een probleem
3. Een bijkomend probleem: het lijden
4. Enkele oplossingen
5. Onsterfelijkheid
6. Besluit
Inleiding
De dood als moreel probleem
Wie kijkt er uit naar de dood?
Is de dood een slechte zaak? Een probleem?
Waarom?
Verband met H2
Antieke oudheid: alles heeft een doel – alles heeft zin
Theologische wereldbeeld: de wereld is een soort sieraad dat goed in elkaar zit, alles heeft een doel
en heeft betekenis zelfs de dood
De zin van het leven: zichzelf verwezenlijken
Heeft de dood ook een doel?
Het gedrag van een organismen oogst uit de aard van een organisme
Verband met H3
Substantiedualisme: een onsterfelijke geest
De geest staat buiten het fysische universum en heeft dus het lichaam niet nodig om te bestaan
geest kan dus onsterfelijk zijn
Fysicalisme: de geest eindigt samen met het lichaam
De geest eindigt samen met het lichaam
deze theorie : makkelijk gepaard met atheïsme
Hoe lang kan je zonder lichaam?
, De dood als metafysisch probleem
Dualisme: ik kan zonder mijn lichaam bestaan
Fysicalisme: de dood van mijn lichaam is mijn einde
Wat is metafysica?
deel van de filosofie dat onbeantwoorde vragen wilt beantwoorden
De dood is een probleem
Meerdere redenen
Omdat de dood onvoorstelbaar is
Omdat de dood een afscheid is
Omdat de dood een ontneming is
Omdat de dood pijnlijk is
De dood is onvoorstelbaar
Hoe is het om dood te zijn?
De dood is voor mensen zeer beangstigend, omdat men zich niet kan voorstellen hoe het is om dood
te zijn
er is niemand uit de dood teruggekomen om dat te kunnen vertellen
Bijna-dood ervaringen?
Er zijn mensen die beweren dat terwijl ze klinisch dood waren (bijna-dood) dat ze nog dingen
ervaarden of konden denken,..
MAAR: onvoorstelbaar is niet per se problematisch
niet alle dingen die voor ons onvoorstelbaar zijn, zijn problematisch denk maar aan het
begin van de kosmos, het oneindige, het sonar-waarnemen v de vleermuis,…
De dood is een afscheid
Mijn dood is een probleem voor mijn geliefden
Een probleem voor mij of voor mijn geliefden?
MAAR: de dood is nog erger dan een definitief afscheid
Wanneer iemand dood gaat moeten we afscheid nemen van een persoon
De dood zelf lijkt problematischer dan afscheid moeten nemen:
Stelling: een goede vriend gaat op ruimtereis
(definitief afscheid, je gaat hem nooit meer zien)
stel nu dat bij het begin van die ruimtereis de raket ONTPLOFT en uw vriend overlijd
Je moet nog steeds definitief afscheid nemen van die vriend, maar toch is voor meesten het 2 e
scenario erger dan het eerste.
We vinden de dood dus erg voor onze vrienden/familie.
Waarom is de dood voor vele mensen een probleem?
Dood gaat vaak gepaard met lijden
Als de dood een probleem is, is onsterfelijkheid zeer aantrekkelijk
(maar ook hier hebben mensen moeilijkheden mee)
Overzicht
1. Inleiding
2. De dood is een probleem
3. Een bijkomend probleem: het lijden
4. Enkele oplossingen
5. Onsterfelijkheid
6. Besluit
Inleiding
De dood als moreel probleem
Wie kijkt er uit naar de dood?
Is de dood een slechte zaak? Een probleem?
Waarom?
Verband met H2
Antieke oudheid: alles heeft een doel – alles heeft zin
Theologische wereldbeeld: de wereld is een soort sieraad dat goed in elkaar zit, alles heeft een doel
en heeft betekenis zelfs de dood
De zin van het leven: zichzelf verwezenlijken
Heeft de dood ook een doel?
Het gedrag van een organismen oogst uit de aard van een organisme
Verband met H3
Substantiedualisme: een onsterfelijke geest
De geest staat buiten het fysische universum en heeft dus het lichaam niet nodig om te bestaan
geest kan dus onsterfelijk zijn
Fysicalisme: de geest eindigt samen met het lichaam
De geest eindigt samen met het lichaam
deze theorie : makkelijk gepaard met atheïsme
Hoe lang kan je zonder lichaam?
, De dood als metafysisch probleem
Dualisme: ik kan zonder mijn lichaam bestaan
Fysicalisme: de dood van mijn lichaam is mijn einde
Wat is metafysica?
deel van de filosofie dat onbeantwoorde vragen wilt beantwoorden
De dood is een probleem
Meerdere redenen
Omdat de dood onvoorstelbaar is
Omdat de dood een afscheid is
Omdat de dood een ontneming is
Omdat de dood pijnlijk is
De dood is onvoorstelbaar
Hoe is het om dood te zijn?
De dood is voor mensen zeer beangstigend, omdat men zich niet kan voorstellen hoe het is om dood
te zijn
er is niemand uit de dood teruggekomen om dat te kunnen vertellen
Bijna-dood ervaringen?
Er zijn mensen die beweren dat terwijl ze klinisch dood waren (bijna-dood) dat ze nog dingen
ervaarden of konden denken,..
MAAR: onvoorstelbaar is niet per se problematisch
niet alle dingen die voor ons onvoorstelbaar zijn, zijn problematisch denk maar aan het
begin van de kosmos, het oneindige, het sonar-waarnemen v de vleermuis,…
De dood is een afscheid
Mijn dood is een probleem voor mijn geliefden
Een probleem voor mij of voor mijn geliefden?
MAAR: de dood is nog erger dan een definitief afscheid
Wanneer iemand dood gaat moeten we afscheid nemen van een persoon
De dood zelf lijkt problematischer dan afscheid moeten nemen:
Stelling: een goede vriend gaat op ruimtereis
(definitief afscheid, je gaat hem nooit meer zien)
stel nu dat bij het begin van die ruimtereis de raket ONTPLOFT en uw vriend overlijd
Je moet nog steeds definitief afscheid nemen van die vriend, maar toch is voor meesten het 2 e
scenario erger dan het eerste.
We vinden de dood dus erg voor onze vrienden/familie.
