INLEIDING
Verzekeren = overeenkomst (polis) tussen verzekeringnemer en verzekeraar, waarbij de verzekeringnemer een premie
betaalt (vast bedrag op regelmatige basis) en de verzekeraar belooft om te betalen als er een gebeurtenis gebeurt die onder
de polisvoorwaarden valt
Hoe verdient de verzekeraar geld?
● Verzekeraar ontvangt premies van vele klanten
● Probeert bedrag dat die moet uitkeren zo laag mogelijk te houden
!!! Ook voor verzekeraar bestaat onzekerheid: weet niet wanneer en bij wie schade zal optreden
→ Verzekeraar dus kans op schade:
● Hoe groter risico, hoe hoger premie
● Hoe lager risico, hoe lager premie
Eigen risico = deel van schade dat je zelf betaalt voordat de verzekeraar uitkeert
● Vermindert kosten voor verzekeraar, waardoor de premie lager kan zijn
● Bedrag van eigen risico vooraf vastgelegd
● Soms verplicht, maar soms kan je zelf kiezen of je eigen risico wil nemen
1
, HOOFDSTUK I. DE VERZEKERINGSWERELD
Deel 1
1. WAAROM VERZEKEREN?
Mensen zoeken bescherming tegen gevaren/ risico’s die een financiële bedreiging vormen (ziekte, brand, ongeval, …)
3 beschermingswijzen (vaak onvoldoende)
● Preventieve maatregelen → vaak ontoereikend (bv. verstrooidheid) of ondoelmatig wanneer de kosten van preventie
hoger zijn dan de potentiële schade
● Sparen → vaak onvoldoende: de schade kan groter zijn dan het gespaarde bedrag, of het schadegeval treedt op
voordat er genoeg gespaard is
● Solidariteit → (Sociale zekerheid) is beperkt tot specifieke "sociale risico's" en is onderhevig aan politieke evolutie
Verzekering is de techniek om een of meer risico’s te spreiden in de tijd en tussen personen en tussen de dragers van een
gelijksoortig risico
1.1. Verzekering tegen premie vs. onderlinge verzekering
Verzekering tegen premie (klassiek/ commercieel model)
= contract met professionele verzekeraar waarbij de Verzekering tegen Onderlinge
verzekeraar een derde partij is die winst wil maken Situatie
premie verzekering
Ristorno (=
Onderlinge verzekering (solidariteitsmodel) Er blijft geld Winst voor
terugbetaling aan
= een groep mensen met hetzelfde risico verzekert zichzelf over verzekeraar
leden)
samen
● Ze zijn tegelijk verzekerde en verzekeraar Er is geld te Aandeelhouders Leden moeten
● Er is geen winstdoel kort springen bij bijstorten
● Premies dienen enkel om schades te betalen
Bv. een boerenvereniging die samen hun oogsten tegen hagelschade verzekert
2. DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Vroeger bestond dit niet, maar kwam pas na verschillende gebeurtenissen
Brand in Londen → Brandverzekering
Auto uitgevonden → Autoverzekering
Industriële revolutie → Arbeidsongevallenverzekering
Schepen → Levensverzekering/ Goederenverzekering
Terrorisme → Terrorismeverzekering
Verzekeringen fluctueren dus altijd: verzekeringen die vandaag bestaan, kunnen even goed volgend jaar niet meer bestaan, of
binnen een jaar kunnen even goed 10 nieuwe verzekeringen worden gecreëerd.
● Nieuwe verzekeringen
bv. internetfraude
● Bestaande verzekeringen die worden aangepast
bv. drone verzekering
● Verplichte verzekeringen worden uitgebreid
bv. autoverzekering uitgebreid naar verzekering voor speed pedelec
2
,2.1. Uitdagingen
2.1.1. Klimaat- en natuurrampen
In sommige gebieden in Californië zijn woningen door bosbranden nauwelijks nog te verzekeren. Verzekeraars laten zich op
hun beurt verzekeren bij herverzekeraars (grotere risicodragers).
In België moeten brandverzekeringen standaard dekking bieden voor natuurrampen (zoals overstromingen). Iedereen met
een brandverzekering draagt hierdoor mee in het collectieve risico.
Beperkingen: Verzekeraars mogen weigeren nieuwbouwwoningen in officieel overstromingsgebied te verzekeren.
2.1.2. Fraude
Manifesteert zich op diverse wijzen:
● Opzettelijk overdreven claims
Verzekerde meldt meer schade dan werkelijk geleden
● Geënsceneerde ongevallen
Mensen veroorzaken bewust schade of een ongeluk om een uitkering te krijgen
● Identiteitsfraude
Verzekeringen worden afgesloten met valse gegevens om bijvoorbeeld lagere premies te betalen
● Interne fraude door medewerkers
Medewerkers van verzekeraars kunnen betrokken zijn bij frauduleuze praktijken
Maatregelen om fraude te bestrijden:
● Geavanceerde data-analyse en AI
Patronen worden herkend door machine learning en algoritmen om verdachte claims op te sporen.
● Samenwerking binnen de sector
Verzekeraars delen informatie via frauderegisters
bv. het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit van het Verbond van Verzekeraars
● Onderzoeksteams en speciale afdelingen
Veel verzekeraars hebben fraudedetectie teams die verdachte claims onderzoeken.
● Aangifte en sancties
Fraudeurs riskeren niet alleen het verlies van hun uitkering, maar ook juridische vervolging en een registratie in
fraude databases.
● Bewustwordingscampagnes
Klanten worden geïnformeerd over de gevolgen van fraude en ethisch verantwoord gedrag wordt aangemoedigd.
3
, 2.1.3. Cyberrisico’s
Cyberrisico’s zijn een complexe uitdaging vanwege:
● Snel veranderend dreiging landschap
Cyberaanvallen worden steeds geavanceerder en komen vaker voor. Continu nieuwe technieken, dus verzekeraars
hebben moeite om risico’s accuraat in te schatten en passende polissen te ontwikkelen. Gevolg: premieberekening is
onzeker.
● Enorme financiële impact
Cyberincidenten, zoals datalekken en ransomware-aanvallen, kunnen leiden tot grote financiële verliezen. Dit varieert
van directe schade (bijvoorbeeld herstelkosten) tot indirecte schade (bijvoorbeeld reputatieverlies en juridische
claims). De potentiële kosten zijn moeilijk te voorspellen en kunnen enorm oplopen.
● Accumulatierisico
Een cyberaanval kan wereldwijd duizenden bedrijven tegelijk treffen. Dit betekent dat verzekeraars te maken krijgen
met opeengestapelde schadeclaims, wat een bedreiging vormt voor hun financiële stabiliteit.
● Onvoldoende historische data
In tegenstelling tot traditionele verzekeringsrisico’s (zoals brand of natuurrampen) is cybercriminaliteit een relatief
nieuw fenomeen. Hierdoor is er minder historische data beschikbaar om premies en dekking nauwkeurig te
berekenen.
● Regulering en naleving
Wereldwijd voeren overheden steeds strengere wetgeving rond cybersecurity en dataprotectie (bijv. GDPR in
Europa). Dit verhoogt niet alleen de aansprakelijkheid voor bedrijven, maar dwingt ook verzekeraars om hun polissen
hierop af te stemmen.
● Groeiende vraag naar cyberverzekeringen
Ondanks de risico’s neemt de vraag naar cyberverzekeringen toe. Verzekeraars moeten daarom een evenwicht
vinden tussen het aanbieden van haalbare polissen en het vermijden van onvoorziene verliezen.
2.2. Toepasselijke wetgeving verzekeringen
De wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen (zie blauwe blaadjes)
Dwingend recht, tenzij de wet zelf voorziet in de mogelijkheid om af te wijken ("tenzij anders bedongen")
Indien bijzondere reglementering bestaat, blijft de wet van 4 april 2014 van toepassing voor alles wat niet uitdrukkelijk in die
specifieke reglementering is vastgelegd.
→ Dwingend: enkel zwakkere partij kan inroepen of niet inroepen
Bepalingen van openbare orde zijn altijd dwingend, zoals:
● Artikel 62, eerste lid: verbod op dekking van opzettelijk veroorzaakte schade.
● Artikel 97: nietigheid bij opzettelijke oververzekering.
● Artikelen 159 en 307: verbod op overlijdensverzekering m.b.t. jonge kinderen.
→ Openbare orde: elke belanghebbende partij kan dit inroepen
De wet is niet van toepassing op herverzekering en verzekeringen van goederenvervoer (met uitzondering van bagage- en
verhuisverzekering).
Overige relevante wetgeving
● Burgerlijk Wetboek (BW): Boek 5 BW (inzake verbintenissen).
● Wetboek Economisch Recht (WER): Boek VI (marktpraktijken en consumentenbescherming), indien de overeenkomst
met een consument werd afgesloten.
● Wet van 10 mei 2017 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie: Differentiëren is enkel toegestaan indien
dit objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de middelen passend en noodzakelijk zijn. De sanctie is
de nietigheid van het onwettige polisbeding, niet van de gehele overeenkomst.
4
Verzekeren = overeenkomst (polis) tussen verzekeringnemer en verzekeraar, waarbij de verzekeringnemer een premie
betaalt (vast bedrag op regelmatige basis) en de verzekeraar belooft om te betalen als er een gebeurtenis gebeurt die onder
de polisvoorwaarden valt
Hoe verdient de verzekeraar geld?
● Verzekeraar ontvangt premies van vele klanten
● Probeert bedrag dat die moet uitkeren zo laag mogelijk te houden
!!! Ook voor verzekeraar bestaat onzekerheid: weet niet wanneer en bij wie schade zal optreden
→ Verzekeraar dus kans op schade:
● Hoe groter risico, hoe hoger premie
● Hoe lager risico, hoe lager premie
Eigen risico = deel van schade dat je zelf betaalt voordat de verzekeraar uitkeert
● Vermindert kosten voor verzekeraar, waardoor de premie lager kan zijn
● Bedrag van eigen risico vooraf vastgelegd
● Soms verplicht, maar soms kan je zelf kiezen of je eigen risico wil nemen
1
, HOOFDSTUK I. DE VERZEKERINGSWERELD
Deel 1
1. WAAROM VERZEKEREN?
Mensen zoeken bescherming tegen gevaren/ risico’s die een financiële bedreiging vormen (ziekte, brand, ongeval, …)
3 beschermingswijzen (vaak onvoldoende)
● Preventieve maatregelen → vaak ontoereikend (bv. verstrooidheid) of ondoelmatig wanneer de kosten van preventie
hoger zijn dan de potentiële schade
● Sparen → vaak onvoldoende: de schade kan groter zijn dan het gespaarde bedrag, of het schadegeval treedt op
voordat er genoeg gespaard is
● Solidariteit → (Sociale zekerheid) is beperkt tot specifieke "sociale risico's" en is onderhevig aan politieke evolutie
Verzekering is de techniek om een of meer risico’s te spreiden in de tijd en tussen personen en tussen de dragers van een
gelijksoortig risico
1.1. Verzekering tegen premie vs. onderlinge verzekering
Verzekering tegen premie (klassiek/ commercieel model)
= contract met professionele verzekeraar waarbij de Verzekering tegen Onderlinge
verzekeraar een derde partij is die winst wil maken Situatie
premie verzekering
Ristorno (=
Onderlinge verzekering (solidariteitsmodel) Er blijft geld Winst voor
terugbetaling aan
= een groep mensen met hetzelfde risico verzekert zichzelf over verzekeraar
leden)
samen
● Ze zijn tegelijk verzekerde en verzekeraar Er is geld te Aandeelhouders Leden moeten
● Er is geen winstdoel kort springen bij bijstorten
● Premies dienen enkel om schades te betalen
Bv. een boerenvereniging die samen hun oogsten tegen hagelschade verzekert
2. DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Vroeger bestond dit niet, maar kwam pas na verschillende gebeurtenissen
Brand in Londen → Brandverzekering
Auto uitgevonden → Autoverzekering
Industriële revolutie → Arbeidsongevallenverzekering
Schepen → Levensverzekering/ Goederenverzekering
Terrorisme → Terrorismeverzekering
Verzekeringen fluctueren dus altijd: verzekeringen die vandaag bestaan, kunnen even goed volgend jaar niet meer bestaan, of
binnen een jaar kunnen even goed 10 nieuwe verzekeringen worden gecreëerd.
● Nieuwe verzekeringen
bv. internetfraude
● Bestaande verzekeringen die worden aangepast
bv. drone verzekering
● Verplichte verzekeringen worden uitgebreid
bv. autoverzekering uitgebreid naar verzekering voor speed pedelec
2
,2.1. Uitdagingen
2.1.1. Klimaat- en natuurrampen
In sommige gebieden in Californië zijn woningen door bosbranden nauwelijks nog te verzekeren. Verzekeraars laten zich op
hun beurt verzekeren bij herverzekeraars (grotere risicodragers).
In België moeten brandverzekeringen standaard dekking bieden voor natuurrampen (zoals overstromingen). Iedereen met
een brandverzekering draagt hierdoor mee in het collectieve risico.
Beperkingen: Verzekeraars mogen weigeren nieuwbouwwoningen in officieel overstromingsgebied te verzekeren.
2.1.2. Fraude
Manifesteert zich op diverse wijzen:
● Opzettelijk overdreven claims
Verzekerde meldt meer schade dan werkelijk geleden
● Geënsceneerde ongevallen
Mensen veroorzaken bewust schade of een ongeluk om een uitkering te krijgen
● Identiteitsfraude
Verzekeringen worden afgesloten met valse gegevens om bijvoorbeeld lagere premies te betalen
● Interne fraude door medewerkers
Medewerkers van verzekeraars kunnen betrokken zijn bij frauduleuze praktijken
Maatregelen om fraude te bestrijden:
● Geavanceerde data-analyse en AI
Patronen worden herkend door machine learning en algoritmen om verdachte claims op te sporen.
● Samenwerking binnen de sector
Verzekeraars delen informatie via frauderegisters
bv. het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit van het Verbond van Verzekeraars
● Onderzoeksteams en speciale afdelingen
Veel verzekeraars hebben fraudedetectie teams die verdachte claims onderzoeken.
● Aangifte en sancties
Fraudeurs riskeren niet alleen het verlies van hun uitkering, maar ook juridische vervolging en een registratie in
fraude databases.
● Bewustwordingscampagnes
Klanten worden geïnformeerd over de gevolgen van fraude en ethisch verantwoord gedrag wordt aangemoedigd.
3
, 2.1.3. Cyberrisico’s
Cyberrisico’s zijn een complexe uitdaging vanwege:
● Snel veranderend dreiging landschap
Cyberaanvallen worden steeds geavanceerder en komen vaker voor. Continu nieuwe technieken, dus verzekeraars
hebben moeite om risico’s accuraat in te schatten en passende polissen te ontwikkelen. Gevolg: premieberekening is
onzeker.
● Enorme financiële impact
Cyberincidenten, zoals datalekken en ransomware-aanvallen, kunnen leiden tot grote financiële verliezen. Dit varieert
van directe schade (bijvoorbeeld herstelkosten) tot indirecte schade (bijvoorbeeld reputatieverlies en juridische
claims). De potentiële kosten zijn moeilijk te voorspellen en kunnen enorm oplopen.
● Accumulatierisico
Een cyberaanval kan wereldwijd duizenden bedrijven tegelijk treffen. Dit betekent dat verzekeraars te maken krijgen
met opeengestapelde schadeclaims, wat een bedreiging vormt voor hun financiële stabiliteit.
● Onvoldoende historische data
In tegenstelling tot traditionele verzekeringsrisico’s (zoals brand of natuurrampen) is cybercriminaliteit een relatief
nieuw fenomeen. Hierdoor is er minder historische data beschikbaar om premies en dekking nauwkeurig te
berekenen.
● Regulering en naleving
Wereldwijd voeren overheden steeds strengere wetgeving rond cybersecurity en dataprotectie (bijv. GDPR in
Europa). Dit verhoogt niet alleen de aansprakelijkheid voor bedrijven, maar dwingt ook verzekeraars om hun polissen
hierop af te stemmen.
● Groeiende vraag naar cyberverzekeringen
Ondanks de risico’s neemt de vraag naar cyberverzekeringen toe. Verzekeraars moeten daarom een evenwicht
vinden tussen het aanbieden van haalbare polissen en het vermijden van onvoorziene verliezen.
2.2. Toepasselijke wetgeving verzekeringen
De wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen (zie blauwe blaadjes)
Dwingend recht, tenzij de wet zelf voorziet in de mogelijkheid om af te wijken ("tenzij anders bedongen")
Indien bijzondere reglementering bestaat, blijft de wet van 4 april 2014 van toepassing voor alles wat niet uitdrukkelijk in die
specifieke reglementering is vastgelegd.
→ Dwingend: enkel zwakkere partij kan inroepen of niet inroepen
Bepalingen van openbare orde zijn altijd dwingend, zoals:
● Artikel 62, eerste lid: verbod op dekking van opzettelijk veroorzaakte schade.
● Artikel 97: nietigheid bij opzettelijke oververzekering.
● Artikelen 159 en 307: verbod op overlijdensverzekering m.b.t. jonge kinderen.
→ Openbare orde: elke belanghebbende partij kan dit inroepen
De wet is niet van toepassing op herverzekering en verzekeringen van goederenvervoer (met uitzondering van bagage- en
verhuisverzekering).
Overige relevante wetgeving
● Burgerlijk Wetboek (BW): Boek 5 BW (inzake verbintenissen).
● Wetboek Economisch Recht (WER): Boek VI (marktpraktijken en consumentenbescherming), indien de overeenkomst
met een consument werd afgesloten.
● Wet van 10 mei 2017 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie: Differentiëren is enkel toegestaan indien
dit objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de middelen passend en noodzakelijk zijn. De sanctie is
de nietigheid van het onwettige polisbeding, niet van de gehele overeenkomst.
4
