Bestuursrecht
Examen: schriftelijk, open vragen en casus. BAMA-codex Staats &
bestuursrecht zonder kruisverwijzingen! + wet 16 maart 1954 meenemen
+ KB 18 april plaatsing van 2017 eventueel.
Wat houdt bestuursrecht in? Het vormt het staatsrecht samen met het
grondwettelijk recht. Het grondwettelijk recht bepaald de regels die de
structuur & de inrichting vh staatsgezag regelen tussen en tegenover de
staatsmachten (gem, gew, staatsstructuur, machten, rechten & vrijheden
enz). Wat is het bestuursrecht? Omvat al de regels die de werking regelen
van de overheid na afscheiding van wetgeving & rechtspraak. Het omvat
voorschriften van de administratieve overheden. Administratieve
overheden is een ruimer begrip dan wat men normaal onder UM verstaat,
dus niet alleen de koning en regering.
Inhoud: De wetgeving definieert belangrijke begrippen vaak niet omdat
ze ervoor kiezen om de begrippen te laten evolueren. Zo is er ook geen
definitie van wat bestuursrecht is. Het heeft een organieke en functionele
betekenis. Het bestuursrecht normeert het handelen vd staatsorganen vd
UM. Het begrip UM moet ruim geïnterpreteerd worden. Elke organisatie
die de exorbitante bevh heeft om derden eenzijdig te binden, hun rechten
te bepalen of hun verplichtingen op te leggen. Dan spreken we over een
AO. Het bestuursrecht normeert het handelen van dergelijke overheid
naar inhoud & vorm. Naar inhoud zal er bv staan welke regels & criteria in
acht genomen moeten worden om een overheidsopdracht te doen. Ook
welke vormen daarbij nageleefd moeten worden.
Als je iets wilt bouwen dan heb je een bouwvergunning nodig. Je vraagt
het aan de administratieve overheid en zij beslissen of het doorgaat of
niet. Een huis in een groengebied mag bv niet. De VUB is een
privaatrechtelijke entiteit, opgericht door private personen anders dan de
UGent bv. Wanneer die studievoortgangsbeslissingen neemt, dan treedt
die op als administratieve overheid want die zal eenzijdig bepalen of je
geslaagd bent. De privaat/publiekrechtelijke entiteit heeft de exorbitante
macht gekregen om eenzijdig bestuur beslissingen te nemen die derde
binden. Er zijn heel veel administratieve overheden (VDAB, OCMW, NMBS,
De Lijn enz).
Wat gaan we bestuderen? De klassieke leerstukken vh bestuursrecht:
bronnen & beginselen, bestuurlijk organisatierecht, rechtspositieregeling
vh overheidspersoneel, administratief goederenrecht en enkele
basisbeginselen inzake rechtsbescherming tegenover de overheid. Wat
doen we niet? Eco publiekrecht, vreemdelingenrecht enz.
1
,Vier categorieën van echtsregels:
1. Bestuurlijk organisatierecht: De organieke regels, hoe zijn de
overheden georganiseerd en waar bevinden die zich enz.
2. Materieel bestuursrecht: inhoudelijke regels, bv rechten en plichten
van een ambtenaar.
3. Procedureel bestuursrecht: vormelijke regels, wat moet er allemaal
in mijn dossier zitten bv.
4. Bestuursprocesrecht: de procedureregels eens bij de RvS.
Gemeenrecht vs bestuursrecht: als u voor de RvS komt of een ander
administratief rc, dan hebben die hun eigen procedureregels die los staan
vh Gerechtelijk recht. Het bestuursrecht kent een eigen terminologie,
eigen regels & begrippen dat soms heel verschillend is van BW. Het is een
technisch vak, we hebben ook geen wetboek ‘bestuursrecht’, het zijn
allemaal aparte wetten. Het wijkt soms substantieel af vh burgerlijk recht.
Als je een arbeidsovereenkomst hebt en uw wetgever wil er dingen aan
veranderen dan moet die terug met u aan tafel gaan zitten. Als die
eenzijdig verandert, dan is dat een eenzijdige ontbinding vd
overeenkomst en in het bestuursrecht niet. Als de overheid eenzijdig de
opdracht van een ambtenaar wijzigt dan gaat dat, daar is geen
schadevergoeding ofz. De overheid kan eenzijdig iets veranderen.
Tegenover de exorbitante bevh bestaan wel procedureregels en
rechtsbescherming.
Waarom hebben alle AO de exorbitante macht om eenzijdig de
rechtspositie van burgers te wijzigen? De behartiging vh algemeen
belang, waarvoor het private belang moet wijken. Het prerogatief van
openbaar gezag is verbonden met de doelstellingen vd overheid. Er staan
ook verplichtingen tegenover de overheid, er zal een bevh grondslag
moeten zijn voor een overheid kan handelen en er zijn vormvoorschriften
& beginselen. Deze moet de overheid in acht nemen als ze tav een
individu een eenzijdige derde bindende beslissing neemt. De beginselen
van behoorlijk bestuur vormen een tegengewicht voor de exorbitante,
eenzijdige beslissingsbevh. Deze dienen om willekeur te vermijden,
rechtszekerheid te betrachten en gelijke behandeling te garanderen.
Betekent dat dat er een strikte scheidingslijn is tussen publiek en
privaatrecht? Neen, het privaatrecht (=gemeenrecht) kan en zal
suppletief van toepassing zijn. Bovendien kunnen overheden ook
privaatrechtelijke technieken handteren, naast publiekrechtelijke
technieken. Als ze een gebouw verkoopt is het een koop-verkoop
overeenkomst. Ze kan alleen niet mogen kiezen met wie ze de
overeenkomst sluit. De overheid, wanneer ze dat doen, moeten ze de
gelijke behandeling respecteren en bepalen obv objectieve criteria.
2
,Meergelaagdheid vh bestuursrecht: je hebt horizontale en verticale
meergelaagdheid. De verticale: het Internationaal, Europese, Niveau vd
Be staat, Niveau Gem & Gew en niveau vd lokale besturen. Deze hebben
elk door en krachtens de Gw hun eigen bevh gekregen. De staat heeft de
residuaire bevh. Eu heeft de bevh die we als staat aan hen hebben
overgedragen. Dat maakt de zaken complex, weinig zaken waar er niet
naar Eu recht gekeken moet worden. De horizontale meer gelaagdheid,
we hebben de central government op verschillende niveaus (staat, gem &
gew), daarnaast verzelfstandigde instellingen. In veel wetten/decreten is
er de verplichting om adviezen in te winnen van publiekrechtelijke
instellingen, raden enz waar belangenverenigingen in zetelen. Zo worden
de belangengroepen ingebed in de normatieve regelgeving. Daarnaast
ook lobby activiteiten buiten de officiële wegen wat minder transparant is.
Wat is bestuursrecht nu eigenlijk? Er is geen inhoudelijke definitie. De
overheid neemt in tal van domeinen beslissingen (vreemdelingenrecht
gezondheidsrecht enz). We gaan kijken naar de taak vd overheid en haar
middelen om beslissingen te nemen (administratieve rechtshandelingen).
Naast publiekrechtelijke rechtshandelingen kan ze ook privaatrechtelijke
rechtshandelingen stellen. De technieken & middelen vd overheid
bestuderen. De voorbeelden zullen uit de verschillende takken komen.
Administratieve rechtshandeling: De wetgever maakt wetten, de
decreetgever maakt decreten. Ze sluiten ook
samenwerkingsovereenkomsten onder elkaar. De administratieve
overheid neemt administratieve rechtshandelingen. Twee grote groepen
van ARH: met algemene strekking (‘verordeningen of reglementen’) en de
individuele beslissingen (beslissing vd examencommissie of
beroepscommissie bv) die één individu betreffen. Alle administratieve
rechtshandelingen vertonen de drie komende kenmerken.
1. Verbindende kracht: het gaat uit van een Belgische
administratieve overheid. De verbindende kracht is de exorbitante
bevh om eenzijdig de rechtspositie van een rechtsonderhorige te
wijzigen, er aan rechten toe te kennen & verplichtingen op te leggen
zonder dat diens toestemming wordt gevraagd. Het doel moet altijd
behartiging vh algemeen belang zijn. Er moet toezicht zijn op de
crèches, als er gebreken zijn kan de vergunning ingetrokken
worden. Eenzijdig verbindende beslissingen. Dan zal de crèche
moeten sluiten.
2. Dwingende kracht (privilege du préalable): u zal de beslissing
moeten naleven. Als er staat dat de crèche moet sluiten volgende
week, dan zal u maandag moeten dicht zijn. U moet zich daarbij
neerleggen, doet u dat niet dan zet u zich in de onwettigheid omdat
3
, de beslissing vd overheid (die dwingend is) en het algemene belang
nastreeft geacht wordt wettig te zijn. Het vermoeden van
wettigheid. De AO is verplicht de wet na te leven en ze wordt
vermoed dat te doen. Een beslissing die bekleed is mh vermoeden
moet nageleefd worden anders begaat u een onwettigheid.
U kan naar de RvS gaan tegen de administratieve eenzijdige
rechtshandeling. U kan rechtsmiddelen aanvoeren waarmee u aantoont
dat de beslissing niet wettig is. U draagt de bewijslast en u moet aantonen
dat er iets mis is md beslissing (omdat er bv niet voldoende onderzoek
was). Als het een administratieve rechtshandeling is dan kan u dat RR
bestrijden voor de RvS afdeling bestuursrechtspraak tenzij een ander
administratief rechtscollege bevh is (bv Raad voor
Vergunningsbetwisting). Daar gaat u de vernietiging van die
rechtshandeling vragen. Wat is daarvan het gevolg? Voor iedereen (erga
omnes), retroactief (ex tunc) zal de onwettige intrekkingsbeslissing uit de
rechtsorde gehaald worden. De crèche zal terug openen.
Je dient een verzoekschrift in bij de RvS (u heeft 60d) en dan komt er een
hele procedure. Er is een periode van 6m om een memorie van antwoord
in te dienen, dan weer memorie van wederantwoord. Dan gaat het naar
het auditoraat (entiteit binnen RvS) die het dossier gaat onderzoeken. Dan
gaat het naar de twee partijen die beide de tijd hebben om een laatste
memorie in te stellen. Dan komt het bij de zetel vd RvS die een
beschikking gaan opmaken vd pleitzitting. Dan proberen ze binnen de 3m
een arrest te vellen. Heel deze periode kan wel 2j duren, vandaar dat u
naast de vernietiging ook de schorsing kunt vragen vd
intrekkingsbeslissing. Maar je moet twee dingen kunnen aantonen: je
moet niet alleen een middel hebben, het moet een ernstig middel zijn dat
op het eerste blik ernstig lijkt. De tweede zaak die u moet bewijzen is dat
er spoedeisendheid is. Namelijk dat als er niet geschorst wordt er een
definitieve en onherroepelijke schade is. Dan is er nog de schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid als derde optie en dan wordt u zaak
binnen de week behandeld. Dan moet u de uiterste hoogdringendheid
bewijzen. Het is niet altijd de RvS die bevh is voor een eenzijdige
administratieve rechtshandelingen. Soms is voor een administratieve
rechtshandeling de gewone rechter bevh, dus geen administratief
rechtscollege (obv art 144-45 Gw) als het om subjectieve rechten gaat.
Voor de toepassing vd belastingwet is de gewone rechter bevh (rb van
eerste aanleg).
De exceptie van onwettigheid kan u inroepen voor de gewone rechter,
voor elke rechter. U kan altijd vragen een individuele rechtshandeling
buiten beschouwing te laten omdat ze onwettig is (art 159 Gw). De rr
4
Examen: schriftelijk, open vragen en casus. BAMA-codex Staats &
bestuursrecht zonder kruisverwijzingen! + wet 16 maart 1954 meenemen
+ KB 18 april plaatsing van 2017 eventueel.
Wat houdt bestuursrecht in? Het vormt het staatsrecht samen met het
grondwettelijk recht. Het grondwettelijk recht bepaald de regels die de
structuur & de inrichting vh staatsgezag regelen tussen en tegenover de
staatsmachten (gem, gew, staatsstructuur, machten, rechten & vrijheden
enz). Wat is het bestuursrecht? Omvat al de regels die de werking regelen
van de overheid na afscheiding van wetgeving & rechtspraak. Het omvat
voorschriften van de administratieve overheden. Administratieve
overheden is een ruimer begrip dan wat men normaal onder UM verstaat,
dus niet alleen de koning en regering.
Inhoud: De wetgeving definieert belangrijke begrippen vaak niet omdat
ze ervoor kiezen om de begrippen te laten evolueren. Zo is er ook geen
definitie van wat bestuursrecht is. Het heeft een organieke en functionele
betekenis. Het bestuursrecht normeert het handelen vd staatsorganen vd
UM. Het begrip UM moet ruim geïnterpreteerd worden. Elke organisatie
die de exorbitante bevh heeft om derden eenzijdig te binden, hun rechten
te bepalen of hun verplichtingen op te leggen. Dan spreken we over een
AO. Het bestuursrecht normeert het handelen van dergelijke overheid
naar inhoud & vorm. Naar inhoud zal er bv staan welke regels & criteria in
acht genomen moeten worden om een overheidsopdracht te doen. Ook
welke vormen daarbij nageleefd moeten worden.
Als je iets wilt bouwen dan heb je een bouwvergunning nodig. Je vraagt
het aan de administratieve overheid en zij beslissen of het doorgaat of
niet. Een huis in een groengebied mag bv niet. De VUB is een
privaatrechtelijke entiteit, opgericht door private personen anders dan de
UGent bv. Wanneer die studievoortgangsbeslissingen neemt, dan treedt
die op als administratieve overheid want die zal eenzijdig bepalen of je
geslaagd bent. De privaat/publiekrechtelijke entiteit heeft de exorbitante
macht gekregen om eenzijdig bestuur beslissingen te nemen die derde
binden. Er zijn heel veel administratieve overheden (VDAB, OCMW, NMBS,
De Lijn enz).
Wat gaan we bestuderen? De klassieke leerstukken vh bestuursrecht:
bronnen & beginselen, bestuurlijk organisatierecht, rechtspositieregeling
vh overheidspersoneel, administratief goederenrecht en enkele
basisbeginselen inzake rechtsbescherming tegenover de overheid. Wat
doen we niet? Eco publiekrecht, vreemdelingenrecht enz.
1
,Vier categorieën van echtsregels:
1. Bestuurlijk organisatierecht: De organieke regels, hoe zijn de
overheden georganiseerd en waar bevinden die zich enz.
2. Materieel bestuursrecht: inhoudelijke regels, bv rechten en plichten
van een ambtenaar.
3. Procedureel bestuursrecht: vormelijke regels, wat moet er allemaal
in mijn dossier zitten bv.
4. Bestuursprocesrecht: de procedureregels eens bij de RvS.
Gemeenrecht vs bestuursrecht: als u voor de RvS komt of een ander
administratief rc, dan hebben die hun eigen procedureregels die los staan
vh Gerechtelijk recht. Het bestuursrecht kent een eigen terminologie,
eigen regels & begrippen dat soms heel verschillend is van BW. Het is een
technisch vak, we hebben ook geen wetboek ‘bestuursrecht’, het zijn
allemaal aparte wetten. Het wijkt soms substantieel af vh burgerlijk recht.
Als je een arbeidsovereenkomst hebt en uw wetgever wil er dingen aan
veranderen dan moet die terug met u aan tafel gaan zitten. Als die
eenzijdig verandert, dan is dat een eenzijdige ontbinding vd
overeenkomst en in het bestuursrecht niet. Als de overheid eenzijdig de
opdracht van een ambtenaar wijzigt dan gaat dat, daar is geen
schadevergoeding ofz. De overheid kan eenzijdig iets veranderen.
Tegenover de exorbitante bevh bestaan wel procedureregels en
rechtsbescherming.
Waarom hebben alle AO de exorbitante macht om eenzijdig de
rechtspositie van burgers te wijzigen? De behartiging vh algemeen
belang, waarvoor het private belang moet wijken. Het prerogatief van
openbaar gezag is verbonden met de doelstellingen vd overheid. Er staan
ook verplichtingen tegenover de overheid, er zal een bevh grondslag
moeten zijn voor een overheid kan handelen en er zijn vormvoorschriften
& beginselen. Deze moet de overheid in acht nemen als ze tav een
individu een eenzijdige derde bindende beslissing neemt. De beginselen
van behoorlijk bestuur vormen een tegengewicht voor de exorbitante,
eenzijdige beslissingsbevh. Deze dienen om willekeur te vermijden,
rechtszekerheid te betrachten en gelijke behandeling te garanderen.
Betekent dat dat er een strikte scheidingslijn is tussen publiek en
privaatrecht? Neen, het privaatrecht (=gemeenrecht) kan en zal
suppletief van toepassing zijn. Bovendien kunnen overheden ook
privaatrechtelijke technieken handteren, naast publiekrechtelijke
technieken. Als ze een gebouw verkoopt is het een koop-verkoop
overeenkomst. Ze kan alleen niet mogen kiezen met wie ze de
overeenkomst sluit. De overheid, wanneer ze dat doen, moeten ze de
gelijke behandeling respecteren en bepalen obv objectieve criteria.
2
,Meergelaagdheid vh bestuursrecht: je hebt horizontale en verticale
meergelaagdheid. De verticale: het Internationaal, Europese, Niveau vd
Be staat, Niveau Gem & Gew en niveau vd lokale besturen. Deze hebben
elk door en krachtens de Gw hun eigen bevh gekregen. De staat heeft de
residuaire bevh. Eu heeft de bevh die we als staat aan hen hebben
overgedragen. Dat maakt de zaken complex, weinig zaken waar er niet
naar Eu recht gekeken moet worden. De horizontale meer gelaagdheid,
we hebben de central government op verschillende niveaus (staat, gem &
gew), daarnaast verzelfstandigde instellingen. In veel wetten/decreten is
er de verplichting om adviezen in te winnen van publiekrechtelijke
instellingen, raden enz waar belangenverenigingen in zetelen. Zo worden
de belangengroepen ingebed in de normatieve regelgeving. Daarnaast
ook lobby activiteiten buiten de officiële wegen wat minder transparant is.
Wat is bestuursrecht nu eigenlijk? Er is geen inhoudelijke definitie. De
overheid neemt in tal van domeinen beslissingen (vreemdelingenrecht
gezondheidsrecht enz). We gaan kijken naar de taak vd overheid en haar
middelen om beslissingen te nemen (administratieve rechtshandelingen).
Naast publiekrechtelijke rechtshandelingen kan ze ook privaatrechtelijke
rechtshandelingen stellen. De technieken & middelen vd overheid
bestuderen. De voorbeelden zullen uit de verschillende takken komen.
Administratieve rechtshandeling: De wetgever maakt wetten, de
decreetgever maakt decreten. Ze sluiten ook
samenwerkingsovereenkomsten onder elkaar. De administratieve
overheid neemt administratieve rechtshandelingen. Twee grote groepen
van ARH: met algemene strekking (‘verordeningen of reglementen’) en de
individuele beslissingen (beslissing vd examencommissie of
beroepscommissie bv) die één individu betreffen. Alle administratieve
rechtshandelingen vertonen de drie komende kenmerken.
1. Verbindende kracht: het gaat uit van een Belgische
administratieve overheid. De verbindende kracht is de exorbitante
bevh om eenzijdig de rechtspositie van een rechtsonderhorige te
wijzigen, er aan rechten toe te kennen & verplichtingen op te leggen
zonder dat diens toestemming wordt gevraagd. Het doel moet altijd
behartiging vh algemeen belang zijn. Er moet toezicht zijn op de
crèches, als er gebreken zijn kan de vergunning ingetrokken
worden. Eenzijdig verbindende beslissingen. Dan zal de crèche
moeten sluiten.
2. Dwingende kracht (privilege du préalable): u zal de beslissing
moeten naleven. Als er staat dat de crèche moet sluiten volgende
week, dan zal u maandag moeten dicht zijn. U moet zich daarbij
neerleggen, doet u dat niet dan zet u zich in de onwettigheid omdat
3
, de beslissing vd overheid (die dwingend is) en het algemene belang
nastreeft geacht wordt wettig te zijn. Het vermoeden van
wettigheid. De AO is verplicht de wet na te leven en ze wordt
vermoed dat te doen. Een beslissing die bekleed is mh vermoeden
moet nageleefd worden anders begaat u een onwettigheid.
U kan naar de RvS gaan tegen de administratieve eenzijdige
rechtshandeling. U kan rechtsmiddelen aanvoeren waarmee u aantoont
dat de beslissing niet wettig is. U draagt de bewijslast en u moet aantonen
dat er iets mis is md beslissing (omdat er bv niet voldoende onderzoek
was). Als het een administratieve rechtshandeling is dan kan u dat RR
bestrijden voor de RvS afdeling bestuursrechtspraak tenzij een ander
administratief rechtscollege bevh is (bv Raad voor
Vergunningsbetwisting). Daar gaat u de vernietiging van die
rechtshandeling vragen. Wat is daarvan het gevolg? Voor iedereen (erga
omnes), retroactief (ex tunc) zal de onwettige intrekkingsbeslissing uit de
rechtsorde gehaald worden. De crèche zal terug openen.
Je dient een verzoekschrift in bij de RvS (u heeft 60d) en dan komt er een
hele procedure. Er is een periode van 6m om een memorie van antwoord
in te dienen, dan weer memorie van wederantwoord. Dan gaat het naar
het auditoraat (entiteit binnen RvS) die het dossier gaat onderzoeken. Dan
gaat het naar de twee partijen die beide de tijd hebben om een laatste
memorie in te stellen. Dan komt het bij de zetel vd RvS die een
beschikking gaan opmaken vd pleitzitting. Dan proberen ze binnen de 3m
een arrest te vellen. Heel deze periode kan wel 2j duren, vandaar dat u
naast de vernietiging ook de schorsing kunt vragen vd
intrekkingsbeslissing. Maar je moet twee dingen kunnen aantonen: je
moet niet alleen een middel hebben, het moet een ernstig middel zijn dat
op het eerste blik ernstig lijkt. De tweede zaak die u moet bewijzen is dat
er spoedeisendheid is. Namelijk dat als er niet geschorst wordt er een
definitieve en onherroepelijke schade is. Dan is er nog de schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid als derde optie en dan wordt u zaak
binnen de week behandeld. Dan moet u de uiterste hoogdringendheid
bewijzen. Het is niet altijd de RvS die bevh is voor een eenzijdige
administratieve rechtshandelingen. Soms is voor een administratieve
rechtshandeling de gewone rechter bevh, dus geen administratief
rechtscollege (obv art 144-45 Gw) als het om subjectieve rechten gaat.
Voor de toepassing vd belastingwet is de gewone rechter bevh (rb van
eerste aanleg).
De exceptie van onwettigheid kan u inroepen voor de gewone rechter,
voor elke rechter. U kan altijd vragen een individuele rechtshandeling
buiten beschouwing te laten omdat ze onwettig is (art 159 Gw). De rr
4
