Deel 1: de weg naar het burgerlijk procesrecht
H1: De weg naar het gerechtelijk recht
Sein
Feitelijke toestanden, beschrijven hoe iets is.
Sollen
Hoe iets behoort te zijn. Regels worden gesteld en die zijn bindend.
Regels worden gesteld door:
1. Geweten
2. Moraal
3. Geloof
4. Rechtsregels
Soorten regels:
Bevel (je moet iets doen)
Verbod (je mag iets niet doen)
Wat is recht? Het geheel van regels die bepalen hoe een rechtssubject zich
dient te gedragen.
mag
moet Normen
niet mag
Uitgevaardigd door de overheid die in de maatschappij erkend wordt.
Afdwingbaar: Sanctie
Burgerlijk Strafrechtelijk
Geweld
Geheel van ons recht maakt ons tot een rechtstaat hier heerst “ the rule of law”
Regels in algemeenheid
Gelden voor iedereen
Ook voor de overheid zelf
Handhaving/ controle door onafhankelijke derde.
Scheiding der machten
,H2: Gerechtelijk recht
Burgerlijk procesrecht behoort tot een grotere categorie van Gerechtelijk recht
Soort recht? Waar situeert zich dit in het geheel van recht van onze rechtsstaat?
Privaatrecht / Publiekrecht
Deels “ Deels “
Afhankelijk van de rechtstak
Objectiefrecht / Subjectief recht
Objectiefrecht: de regels zoals hij is, in zijn algemeenheid geformuleerd.
Subjectief recht: de individuele rechten van een rechtssubject op een regel
van een objectief recht.
Materieel recht / Formeel recht
Formeel recht: vormen/ procedure die moet nageleefd worden om te
handhaven of te eisen.
Materieel recht: bevat rechten en of plichten.
Gerechtelijk recht kan dus beschouwd worden als het recht dat:
Behoort dat deels privaatrecht en deels publiekrecht
Objectief recht
Formeel recht
Doel gerechtelijk recht?
Zorgen dat het materieel recht nageleefd wordt en subjectieve rechten
gehonoreerd wordt door toepassen / volgen van deze rechtsregels.
Op deze manier voorkomt men dat een ieder zichzelf recht gaat
verschaffen = eigenrichting
,Voorbeeld: A is onoplettend en rijd tegen B , B eist 1000EUR van A
Op basis van Art 1382 BW door regels/ procedure te voorzien hoe B schade
vergoed kan krijgen voorkomt men dat B zichzelf verschaft t.o.v. A.
Art 1382 = objectief recht , privaatrecht , materieel recht.
B t.o.v. A = subjectief recht
Regels = formeel recht , objectief recht.
Systeem werkt maar indien rechtssubject de zekerheid heeft dat over vordering
een uitspraak zal gaan worden.
Vandaar verplichting voor overheidsrechter om uitspraak te doen over
echte verordening die hem voorgelegd wordt.
Toch is ons rechtssysteem nog restanten te vinden van eigenrichting in
sommige gevallen wordt dit getolereerd o.m. in burgerlijk recht.
ENAC
Voorbeeld: kan niet bellen, rekening niet betaald = pas bellen als het betaald is.
Retentierecht
Voorbeeld: auto bij de garage, niet betalen = auto niet terug Art 1612 BW
TOCH getolereerd en niet in strijd met principes van rechtsstaat omdat
gerechtelijke controle post-facturum steeds mogelijk is.
Iedereen kan naar de rechter.
, H3: Burgerlijk procesrecht
Burgerlijk procesrecht (of gerechtelijk privaatrecht):
Alle regels van gerechtelijk recht m.b.t. privaatrecht.
Privaatrecht: geheel van rechtsregels m.b.t. de onderlinge verhoudingen tussen
burgers
Takken van burgerlijk
procesrecht
- Burgerlijk recht
- Sociaal recht
- Handelsrecht
Onderdelen:
Regels m.b.t. rechterlijke organisatie, rechtsmacht en bevoegdheid i.v.m.
justitie. Ze zijn nodig om rechtshandhaving mogelijk te maken en correct
te laten verlopen.
Regels m.b.t. of het rechtssubject het recht heeft om een vordering voor
de rechter in te stellen vorderingsrecht of ‘ius agendi’
Regels m.b.t. de manier waarop geschillen worden gevoerd en beslecht
door de daartoe
bevoegde overheidsrechter.
Wanneer een rechtbank een uitspraak gedaan heeft, hoe wordt die
uitspraak dan gerealiseerd.
Gerechtelijk privaatrecht = burgerlijk procesrecht
We beschouwen “gerechtelijk privaatrecht” en “burgerlijk procesrecht” als
SYNONIEMEN.