Samenvatting Voedingsleer | Inleiding Voeding | VIVES | 2025/2026

VOEDINGSLEER
INLEIDING
Ieder mens heeft dagelijks met voeding te maken

 Voeding = fundamentele levensbehoefte
 Als mens niet eet, drinkt wordt hij ziek en zal uiteindelijk sterven
o 30d zonder eten
o 3-4d zonder drinken -> lichaam bestaat uit 70% water
 Mensen met ziekte hebben ‘tools’ nodig
o Voeding
 Goede natuurlijke voeding;
o Mens wordt fitter
o Energie
o Versterkt immuniteit

De belangstelling nr voeding is nog nooit zo groot geweest

 Voor- en nadelen
 Niet alle meningen via sociale media, tv, magazines zijn wetenschappelijk
onderbouwd
 Professionals moeten;
o Feiten van fabels onderscheiden
o Voedingsproblemen kunnen signaleren
o Voedingsadviezen geven die wetenschappelijk zijn gebaseerd

Voedingsstoffen Voedingsmiddelen
Bouwstenen in voedingsmiddelen die ons Producten die we eten of drinken
lichaam nodig heeft om te functioneren
Vb: koolhydraten, eiwitten, vetten, vitaminen, Vb: yoghurt, brood, melk,…
mineralen,…



 Natuurlijke voeding: fruit, groenten, noten, honing -> onbewerkte producten
 Bioproducten zijn vaak duur

Diëten/methodes:

 Vegetarisch: geen vlees, geen vis
 Veganistisch: geen dierlijke producten
 Intermittent fasting: periodes van vasten en periodes waarin je wel eet
o Vb: 16/8 methode: 16 uur vasten, 8u eetperiode
 Ramadan: 30d vasten, van zonsopgang tot zonsondergang niet eten, drinken

Na ontbijt iets zoet eten?

 Niet persee gezond maar wel oke
 Je maag zit sowieso al vol met voeding waardoor de suikers niet direct in je bloed
terechtkomen

,Mogelijkse drempels voor gezond eten:

 Weinig tijd -> opl: week (met eten) plannen
 Ongezonde voeding is vaak goedkoper
 Geen zin
 Moeilijke eter

1. VOEDINGSPATRONEN

1.1 VOEDINGSPATRONEN EN VOEDINGSGEDRAG

Wie eet:

 Wat
 Wanneer
 Hoeveel
 Waar
 Hoe
 Persoonlijk
 Geldt voor individuen en groepen
 Andere culturen
 Aandacht voor duurzaamheid en milieu

Vb: ontbijt, 10 uurtje, middageten, 4 uurtje, avondmaal

 1x maal warm, 1x koud is niet persee nodig
 Zoveel brood niet nodig
 In winter: kolen -> bevatten veel vitamine D
 Mensen bezuinigen op gezonde voeding als welvaart stilstaat
o Ongezonde voeding is goedkoper
o Goedkoper vlees

Voedingspatroon:

 De wijze waarop een individu, groep of volk zich gewoonlijk voedt

1.2 FACTOREN DIE EEN ROL SPELEN BIJ HET ONTSTAAN VAN EEN
VOEDINGSPATROON EN VOEDINGSGEDRAG

 Voedingspatroon = stabiele component van voedingsgedrag

OMGEVINGSFACTOREN
Geografische en klimatologische

 Bepalen welke voedingsmiddelen van nature beschikbaar zijn
 In poolstreek is geen landbouw mogelijk: voedsel bestaat uit vlees en vis
 In ons gematigd klimaat is zowel dierlijk als plantaardig voedsel beschikbaar
 Het weer speelt een rol bij keuze voeding
o Soep in de winter
o Koude slaatjes in de zomer

Technologische

 Voedselaanbod enorm uitgebreid door technologische ontwikkelingen
o Productie

, o Bewerking
o Transport
o Opslag

Economische en politieke

 Inkomen stijgt -> mensen eten meer dierlijke producten
 Prijs voedingsmiddelen beïnvloedt door overheidsbeleid
o Beleid op nationaal en internationaal niveau
o Internationaal: EU-maatregelen landbouw, veeteelt, import en export zijn
van belang
o Nationaal: voedingsbeleid gericht op zorg voor veilig voedselpakket,
bevordering van goede voedingsgewoonten door onderwijs en voorlichting
 Wanneer welvaart stopt met groeien -> bezuinigen mensen op voeding -> kiezen
voor goedkopere soorten
o Goedkoper, (vetter) vlees
o Goedkoper brood
 Ook van bepaalde voedingsmiddelen minder gebruiken
o Fruit
o Groente
o Vlees
 Bepalen welk voedsel er beschikbaar is

SOCIAAL-CULTURELE FACTOREN
 Factoren die bepalen welk voedsel als eetbaar wordt beschouwd en welke
betekenis voedsel heeft in de omgang met elkaar
 Als kind leer je wat eetbaar is
 Gebruiken rond de maaltijd verschillen
o Vb uit eigen bord of gemeenschappelijk uit grote schaal

Culturele factoren:

 Culturele verschillen komen tot uiting in bereiding van voedsel en combinatie van
voedingsmiddelen
 In veel religies gelden bepaalde voedingsregels
o Vasten
o Onthouden van bepaald voedsel (rundsvlees, varkensvlees,…)
o Joodse religie: koosjer (melk en vlees mogen niet vermengd worden), geen
varkensvlees, ander vlees moet ritueel geslacht worden
o Islam: geen varkensvlees, geen alcohol, halal
o Katholieke kerk: vis op vrijdag, vasten voor de Pasen (verleden)

Sociale factoren:

 Aanbieden van eten en drinken is een vorm van gastvrijheid of statusfunctie (laten
zien dat je het kunt betalen)
 In beroepsleven kan eten belangrijke rol spelen
o Tijdens congres is maaltijd vaak een belangrijk ontmoetingsmoment om
contacten te leggen of informatie uit te wisselen
 Voedingsgedrag is een manier om je identiteit uit de drukken
 Door bepaalde voedingswijze maak je duidelijk dat je tot een bepaalde groep
behoort