Internationale Politiek sinds 1945 (IP45)
Les 6 — Themales: De oorlog in Oekraïne
Datum: 26.02.2026 (namiddag) — Docent: Prof. Ria Laenen
📖 In het handboek: ⚠️ DEZE LES STAAT NIET IN HET HANDBOEK. Themales over Oekraïne — door
de prof expliciet als examenstof bevestigd. Eigen lesnotities + deze samenvatting zijn cruciaal want
er is geen handboek-equivalent. Tegelijk: de Krim-annexatie 2014 + 'Nabije Buitenland'-concept
worden ook in H1-context (Les 2-3) genoemd.
LET OP — examenstof! Deze themales staat NIET in het handboek, maar wel als examenstof. Eigen
notities zijn dus extra belangrijk. De prof markeert dit expliciet.
0. Kader: 'al 12 jaar oorlog in Oekraïne'
Slide 1 — De oorlog in Oekraïne (themales)
De prof corrigeert meteen het narratief van 'vier jaar oorlog':
• Februari 2022 = start van de GROOTSCHALIGE invasie. Maar de oorlog is in feite al sinds
2014 bezig.
• Officiële Russische term: 'Speciale Militaire Operatie' (SMO) — vermijden van het woord
'oorlog' is bewust onderdeel van het Russische discours
Terminologie-tip: gebruik op het examen de juiste benaming: 'grootschalige Russische invasie in
Oekraïne' (NIET 'Oekraïne-conflict' — die vage term maakt deel uit van het Russische discours dat
het onduidelijk wil maken wie de agressor is en wie het slachtoffer is).
p. 1
, IP45 — Les 6: Themales Oekraïne
1. Stand van zaken na 4 jaar grootschalige invasie — cijfers
Slide 2 — Cijfers oorlog in Oekraïne
Vluchtelingen en ontheemden
• Ca. 6 miljoen Oekraïense burgers op de vlucht naar het buitenland (totale bevolking ca. 43
miljoen bij start oorlog)
• Ca. 4 miljoen Oekraïners ontheemd in eigen land (interne ontheemden — zoals in elke
oorlog gaan de meeste vluchtelingen NIET ver weg, ze hopen snel terug te kunnen)
• Bron: UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees) — opgericht in 1950 om
miljoenen Europese vluchtelingen na WO II te helpen; sinds 2003 PERMANENT mandaat
(men gaf de hoop op dat dit een tijdelijke kwestie zou zijn)
Grondgebied
• Ca. 20% Oekraïens grondgebied onder Russische militaire controle
Schaalvergelijking voor Oekraïens grondgebied:
• België past 19-20 keer in Oekraïne
• Oekraïne is iets groter dan Frankrijk (zonder overzeese gebieden) — grootste land op het
Europese continent dat volledig in Europa ligt
p. 2
, IP45 — Les 6: Themales Oekraïne
4 'geannexeerde' provincies (sept 2022, na schijn-referenda)
Examenstof — moet je alle vier kunnen opnoemen:
• Donetsk (samen met Loehansk =
• Donbas-regio)
• Loehansk
• Zaporizhzhia
• Cherson
• + Krim (al sinds 2014 illegaal geannexeerd, niet nieuw)
Belangrijke nuance: Rusland claimt deze 4 provincies volledig, maar heeft ze niet volledig militair
onder controle. Alleen Loehansk staat helemaal onder Russische controle. Voor de drie andere
provincies is dat NIET het geval. Dat maakt onderhandelingen over 'grondgebied afstaan'
onbespreekbaar voor Oekraïne — Rusland eist gebied dat het zelf niet eens militair beheerst.
Slide 6 — Rusland claimt grondgebied dat het niet militair beheerst
p. 3