Onderzoeksmethoden in Economie en Management
Kwalitatieve Onderzoeksmethoden
Overzicht van het Gastcollege
Het gastcollege behandelt de belangrijkste kwalitatieve onderzoeksmethoden, met bijzondere
aandacht voor toepassingen in business en management research. De behandelde topics zijn:
# Topic
1 Individuele interviews (types, planning, soorten vragen)
2 Interviewtechnieken (funneling, critical incident, Delphi)
3 Groepsinterviews & focusgroepen
4 Thematische analyse (deductief / inductief / Grounded Theory)
5 Case study design
6 Validiteit bij kwalitatief onderzoek
1. Individuele Interviews
1.1 Definitie & basisprincipes
Een interview is een vraaggesprek tussen een interviewer en een geinterviewde (respondent). Het
gaat over primaire data: informatie die voor het eerst wordt gegenereerd dankzij het interview.
Mogelijke vormen:
• Face-to-face
• Online (bv. MS Teams)
• Telefonisch (eerder bij marktonderzoek, minder bij wetenschappelijk onderzoek)
Waarom zijn interviews zo belangrijk in business & management?
• Gedragswetenschappen: data van mensen (ervaringen, opinies, preferenties) zijn essentieel
• Soms de enige manier om een specifieke onderzoeksvraag te beantwoorden
, 1.2 Drie types van interviews
Type Kenmerken Geschikt voor
Niet-gestructureerd Geen vooraf vastgelegde antwoorden; Exploratief onderzoek (nieuw
/ Open respondent stuurt het interview; narratief fenomeen)
en verdiepend
Semi- Combinatie van open en gesloten vragen; Gecombineerd onderzoek
gestructureerd vaste topics + flexibele doorvraging;
meest courant
Gestructureerd Alles vooraf vastgelegd (vragen + Kwantificeerbare deeldata als
antwoordschalen); lijkt op survey context
Tip: Een gestructureerd interview lijkt sterk op een enquete. Gebruik dit type dan ook enkel als
onderdeel van een groter interview, niet als vervanging voor een survey.
1.3 Planning & organisatie
• Rangschik thema's in logische volgorde
• Bepaal welke vragen open / gesloten zijn
• Denk na over antwoordschalen voor gesloten vragen
• Formuleer vragen op een niet-gevoelige, ondubbelzinnige manier
• Stel een informed consent formulier op (opname, vertrouwelijkheid, voorwaarden)
• Beperk de duur: max. 60-80 minuten
• Piloot-interview: test je vragenlijst op een vertrouwde persoon en vraag feedback
Aantal interviews:
• Bachelorproef (solo): min. 15 interviews
• Masterproef (solo): min. 15 interviews
• Masterproef (duo): ca. 30 interviews
• Focusgroepen: 5 groepen van 8-10 (solo) of 7 groepen van 8-10 (duo)
1.4 Steekproef bij kwalitatief onderzoek
Selecte steekproef (non-probability / non-randomised sampling): niet iedereen heeft evenveel kans
om geselecteerd te worden. Je selecteert bewust personen die relevante antwoorden kunnen
geven.
• Purposeful sampling: respondenten worden gekozen op basis van hun bijdrage aan het
onderzoeksdoel
• Snowball sampling: bestaande respondenten bevelen nieuwe geschikte respondenten aan
1.5 Het interview proces (stap voor stap)
1. Stel jezelf voor en licht het onderzoeksthema toe (ook al heb je dit al per mail gedaan)
2. Geef de verwachte duur aan
3. Herhaal confidentialiteit, anonimiteit en feedbackmogelijkheid
4. Vraag toestemming om op te nemen (let op: opname kan gedrag beinvloeden)
5. Start met opwarming/ijsbrekers
6. Stel heldere vragen; laat serendipiteit toe (onverwachte maar interessante inzichten)
7. Luister actief; gebruik stiltes als signaal
8. Rond af met een woord van dank en een samenvattende/toekomstgerichte vraag