Hoofdstuk 4: de peutertijd
4.1 lichamelijke en motorische ontwikkeling
De peutertijd Start rond 12 à 18 maanden
= Fase van volle menswording omdat peuter typisch menselijke functies (lopen, …),
menselijke taal, (zelf)bewustzijn ontwikkeld
Amerikaanse literatuur: peuter- en
kleutertijd samen gezien (cfr.
preoperationeel stadium) maar er zijn
fundamentele verschillen tussen
vaardigheden van een peuter en een
kleuter
4.1.1 lichamelijke veranderingen
Sterke toename in lichaamsgewicht (gem
bij geboorte = 3,4 kg en dat wordt
verviervoudigd op het einde vh 1e
levensjaar, 10,25kg) en lengte (in begin
peutertijd is lengte met de helft
toegenomen tegenover de geboorte)
Tabellen over lichaamsgewicht en lengte: Uitgedrukt in percentielscores (gegevens
over lichaamsgewicht en lengte worden vergeleken met die van andere mensen van
dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht, en uitgedrukt worden in percentielen) bv: lilly
is 84 cm groot op 2 jarige leeftijd, ze bevind zich in percentiel 16, dat betekend dat
slechts 16% van 2 jarige meisjes kleiner zijn dan haar
Verandering op vlak van lichaamsvorm en lichaamsstructuur: minder babyvet omdat
peuter meer beweegt dan baby, meer spiermassa en sterke botten
4.1.2 neurologische veranderingen
- Hersenmassa neemt toe door bijkomende neuronenverbindingen (ook heel wat
neuronen en synapsen wegsnoeien) en myelinisatie (= aanhoudende vorming
van myelineschede rond de axonen) (2 jaar: volume peuterhersenen = 75% van
dat van volwassenen en einde kleutertijd = 90%)
- Bestaande connecties worden versterkt
groter en efficiënter netwerk van neuronverbindingen
- Stijging hersenactiviteit
(door ontwikkeling van taal
en denken) duidelijk
tussen 18-24 maanden
- In peutertijd start
hersenlateralisatie (beide
hersenhelften/ hemisferen
krijgen specialisaties)
- Neuroplasticiteit tijdens
peutertijd zal erg groot zijn
, (beschadiging in bepaald hersengebied dan kan een andere delen vd hersenen
dit te kort vaak overnemen)
4.1.3 motorische ontwikkeling
Slaap
Peuter heeft nog veel slaap nodig (dutjes) want peuter is actiever dan baby
Tijdens de slaap verwerken we de dag en kunnen soms moeilijk in slaap vallen
doordat de peuter heel energiek en
opgewonden is geraakt door de
activiteiten id loop vd dag
Soms: pavor nocturnus = soort
nachtelijke paniek aanval waarbij peuter
klaar wakker lijkt (roepen, stampen met
voetjes, slaan met armpjes) maar hij
slaapt diep en is moeilijk te wekken
kan beangstigend zijn voor de ouders
Motoriek
Grove motoriek
Stappen (wereld exploreren, sociale en
cognitieve vaardigheden verwerven), gooien (nog n bal doelgericht gooien), gieten,
slaan, schoppen, traplopen, …
toch in peutertijd n veel meer dan louter eenvoudige stappen (nog n huppelen,
traplopen, dansen) dansen = ritmisch wiegen met heupjes of bovenlichaam
peuter zal in drang van onafhankelijkheid zelf zijn kleertjes willen aandoen maar hij
kan dit nog n (einde peutertijd: jasje aantrekken moet lukken)
4.1 lichamelijke en motorische ontwikkeling
De peutertijd Start rond 12 à 18 maanden
= Fase van volle menswording omdat peuter typisch menselijke functies (lopen, …),
menselijke taal, (zelf)bewustzijn ontwikkeld
Amerikaanse literatuur: peuter- en
kleutertijd samen gezien (cfr.
preoperationeel stadium) maar er zijn
fundamentele verschillen tussen
vaardigheden van een peuter en een
kleuter
4.1.1 lichamelijke veranderingen
Sterke toename in lichaamsgewicht (gem
bij geboorte = 3,4 kg en dat wordt
verviervoudigd op het einde vh 1e
levensjaar, 10,25kg) en lengte (in begin
peutertijd is lengte met de helft
toegenomen tegenover de geboorte)
Tabellen over lichaamsgewicht en lengte: Uitgedrukt in percentielscores (gegevens
over lichaamsgewicht en lengte worden vergeleken met die van andere mensen van
dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht, en uitgedrukt worden in percentielen) bv: lilly
is 84 cm groot op 2 jarige leeftijd, ze bevind zich in percentiel 16, dat betekend dat
slechts 16% van 2 jarige meisjes kleiner zijn dan haar
Verandering op vlak van lichaamsvorm en lichaamsstructuur: minder babyvet omdat
peuter meer beweegt dan baby, meer spiermassa en sterke botten
4.1.2 neurologische veranderingen
- Hersenmassa neemt toe door bijkomende neuronenverbindingen (ook heel wat
neuronen en synapsen wegsnoeien) en myelinisatie (= aanhoudende vorming
van myelineschede rond de axonen) (2 jaar: volume peuterhersenen = 75% van
dat van volwassenen en einde kleutertijd = 90%)
- Bestaande connecties worden versterkt
groter en efficiënter netwerk van neuronverbindingen
- Stijging hersenactiviteit
(door ontwikkeling van taal
en denken) duidelijk
tussen 18-24 maanden
- In peutertijd start
hersenlateralisatie (beide
hersenhelften/ hemisferen
krijgen specialisaties)
- Neuroplasticiteit tijdens
peutertijd zal erg groot zijn
, (beschadiging in bepaald hersengebied dan kan een andere delen vd hersenen
dit te kort vaak overnemen)
4.1.3 motorische ontwikkeling
Slaap
Peuter heeft nog veel slaap nodig (dutjes) want peuter is actiever dan baby
Tijdens de slaap verwerken we de dag en kunnen soms moeilijk in slaap vallen
doordat de peuter heel energiek en
opgewonden is geraakt door de
activiteiten id loop vd dag
Soms: pavor nocturnus = soort
nachtelijke paniek aanval waarbij peuter
klaar wakker lijkt (roepen, stampen met
voetjes, slaan met armpjes) maar hij
slaapt diep en is moeilijk te wekken
kan beangstigend zijn voor de ouders
Motoriek
Grove motoriek
Stappen (wereld exploreren, sociale en
cognitieve vaardigheden verwerven), gooien (nog n bal doelgericht gooien), gieten,
slaan, schoppen, traplopen, …
toch in peutertijd n veel meer dan louter eenvoudige stappen (nog n huppelen,
traplopen, dansen) dansen = ritmisch wiegen met heupjes of bovenlichaam
peuter zal in drang van onafhankelijkheid zelf zijn kleertjes willen aandoen maar hij
kan dit nog n (einde peutertijd: jasje aantrekken moet lukken)
