Samenvatting Voedingsleer | Hoofdstuk 9: Vitamines | Hogeschool Gent | 2025/26

Voedingsleer Vitamines



Hoofdstuk 9: vitamines
Inhoud
1.1 Inleiding..............................................................................................2

1.2 Vitamine A..........................................................................................2

1.3 Vitamine D..........................................................................................3

1.4 Vitamine E..........................................................................................4

1.5 Vitamine K..........................................................................................5

1.6 Vitamine C..........................................................................................6

1.7 Vitamine B1 – thiamine........................................................................7

1.8 Vitamine B2 – riboflavine.....................................................................7

1.9 Vitamine B3 – niacine (nicotinezuur/nicotinamide)..............................7

1.10 Vitamine B5 – pantotheenzuur..........................................................7

1.11 Vitamine B6 – pyridoxinezuur............................................................8

1.12 Vitamine B7 – biotine.........................................................................8

1.13 Vitamine B11 – foliumzuur..................................................................8

1.14 Vitamine B12 – cobalamine................................................................8




1

, Voedingsleer Vitamines


1.1 Inleiding
Definitie

1912: “voor het leven (vita) noodzakelijke organische basen (aminen)”
later: niet alle vitaminen bleken aminen te zijn

1950: vitaminen -> vitamines

 Organische stoffen die in kleine hoeveelheden (micronutriënten)
nodig zijn voor normale werking van het lichaam
 Tekort => klinische deficiëntieziekte
 Na toediening => herstel
 Leveren geen energie

Indeling

 Onderscheid obv eigenschap,
voedingsbron, verliezen door bewaring
en biologische beschikbaarheid
 Verschil in absorptie en
opslagmogelijkheid
 Vaak precursoren van enzym co-
factoren

*meerdere structureel verwante varianten= ‘vitamineren’ met
verschillende biologische activiteit

1.2 Vitamine A
 Verzamelnaam voor:
 Vitamine A (retinol)
o Uitsluitend dierlijke oorsprong
 Provitamine A (β-caroteen)
o Plantpigment
Van meer dan 600 carotenoïden zijn er 50-
tal precursor van actief vit. A
 Carotenoïden zonder vit. A activiteit zijn wel anti-oxidanten
 μg retinol equivalenten = μg retinol + 1/6 μg β-caroteen + 1/12 μg
andere carotenoïden




Bronnen van vitamine A

 Voorgevormd vitamine A:
o Lever, nier, visleveroliën

2