MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Introductie, trauma, congenitale afwijkingen van het bovenste
lidmaat, thorax en nek
Introductie
- Doel is kennis maken met verschillende ziektebeelden
- Casuspresentatie aan begin en einde van de les
- Examinering op basis van hand-outs en syllabus
- Examen: Multiple choice
Lichamelijk orthopedisch onderzoek van het kind
- Inspectie begint in de wachtzaal en tijdens hetero-anamnese
- Actief bewegingsonderzoek
o Volledig lidmaat + wervelzuil (kinderen zijn complexer om te onderzoeken)
o Passiefbewegingsonderzoek
▪ Pijnlijk gewricht als laatste beoordelen
▪ Steeds selectief
o Palpatie
▪ Voorzichtig
Inleiding traumatologie
- Verschil tussen kinderen en volwassen
o Kinderen hebben meer risico voor gedrag
o Compliance
- Meer fracturen in de zomermaanden
- Groei
o Secundaire ossificatie centra
▪ Secundaire ossificatie kernen van de
elleboog – CRITOE
• Capitellum
• Radius kop
• Interne epicondyle
• Trochlea
• Olecranon
• Externe epicondyle
Salter Harris classificatie
= Is een manier om breuken die de groeischijven betreffen
te gaan classificeren:
- Type I: dwars door de groeischijf
- Type II: groeischijf + metafyse (frequent
voorkomend)
- Type III: groeischijf + epifyse
- Type IV: metafyse + groeischijf + epifyse
- Type V: compressiefractuur van de groeischijf
(zeldzaam)
1
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Inleidend
Groeipercentages
- Humerus: groeit voornamelijk proximale, ter hoogte van de distale radius
- Onderste lidmaat: voornamelijk groei aan de uiteinden
- Bovenste lidmaat: groei ter hoogte van de knie
Mechanische eigenschappen van kinderbot
- Piekbelasting is lager
o Kinderen zijn kleiner en minder zwaar
- Elasticiteit is hoger
- Plastische deformatie
o Er treedt meer deformatie op bij
kinderen: eerste breuk ter hoogte van
eerste cortex, plastische deformatie, nadien breekt 2de cortex
→ Bot van een kind = groene twijg VS bot van een volwassene = oude droge tak
Remodeleringsmogelijkheden bij kinderen zijn enorm: Afhankelijk van
- De leeftijd
- Plaats van de fractuur
- Richting van de verplaatsing
Groei en remodelering
- Afstand van de groeischijf
- Welke groeischijf
- Leeftijd/ sluiting van de groei schijf
- As van deviatie
Tijd tot consolidatie variabel
- Bij jonge kinderen gaat het sneller genezen dan oudere kinderen
Richtlijnen
- Moeilijk om richtlijnen te krijgen
Veel verschillende factoren die behandeling bepalen
2
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Distale radius fracturen
- Symptomen
- Relevante hoeken bij het bekijken van de distale radius
o Palmaire tilt (11-12°)
o Radiale inclinatie (23°)
- Benoemen van de fractuur
= Radius fractuur met X° angulatie naar dorsaal/volair bij
een jongen/meisje van Xjaar (eventueel nog Smith
fractuur, Colles fractuur of Greenstick fractuur)
o Smith fractuur: fractuur met dorsale verplaatsing
o Colles fractuur: fractuur met volair/palmaire
verplaatsing
o Greenstick: onvolledige fractuur
- Acceptabele angulatie (tabel)
- Gipsbehandeling distale radius
o Indien de gips niet comfortabel is: gipswissel
o < 4jaar of mollige armen: bovenarmgips
o > 4jaar: onderarmgips
Antibrachii fracturen
- Traumamechanisme
o Val op arm
o Rotatietrauma
o Pareer fractuur (meestal ulnaschacht)
- Opletten voor geïsoleerde fracturen
o Ulna → Monteggia fractuur = fractuur ulna + luxatie van proximaal radioulnair
gewricht)
o Radius → Galeazzi fractuur = fractuur radius + luxatie van distaal radioulnair gewricht
- Gipsbehandeling
o Positie van de breuk:
▪ Proximaal: meer supinatie
▪ Midschacht: neutraal
▪ Distaal: pronatie
o Vorm van de gips
▪ Nooit meer dan 90° flexie
▪ Ovale vorm → interosseous moulding
- Wat is er acceptabel? (tabel)
Radiuskopfracturen
- Kliniek
o Pijn bij pronatie-supinatie
o Pijn bij extensie
- Vaak Salter Harris type 1,2,3,4
- Behandeling is afhankelijk van de verplaatsing
o <20-30°: conservatief (4w gips)
o >30°: gesloten reductie + gips of TEN-nagel
3
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Supracondylaire fracturen
- Diagnostiek
o Vaak voorkomend door val met gestrekte arm
o Zwelling elleboog
o Beperking in flexie en extensie
o Palpatie pijn ter hoogte van de condylen
o Neurologische controle van de 3 zenuwen
o Vasculaire controle capillaire refill en pulsaties
arteria radialis
- Rx voorwaarden
o 2 rode assen altijd kunnen tekenen op Rx-
weergave
- Classificatie van Gartland (niet te kennen)
- Behandeling
o Distale humeris 20% van de groei humerus
o Vanaf 8-10jaar maar 10% van resterende groei distale humerus
o Dus weinig remodelering
- Behandeling volgens Garland-classificatie
o Gartland 1
▪ Conservatief
o Gartland 2
▪ Operatieve behandeling
▪ Gesloten reductie en 2-3 pinnen met bovenarmgips
▪ Totaal 3-4w gips
o Gartland 3
▪ Conform Gartland 2 behandeling
Humerusschacht fracturen
- Diagnose
o Standafwijking en asdrukpijn !!!
o N.radialis kan beschadigd zijn
- Rx = standaard Rx humerus in 2 richtingen
- Behandeling
o Indien reductie nodig → op OK onder sedatie
o Immobilisatie bij greenstick = sling/snoopy
- Nabehandeling
o Rx controle 1-2w en 6w
o 3 maand geen sport
o 6 maand opletten voor refracturen
Proximale humerusfracturen
- Weinig frequent
- Enorm remodeleringsmogelijkheden
o 80% van de groei is proximaal
o Multidirectionele bewegingen
o Proximaal dik periost
4
Introductie, trauma, congenitale afwijkingen van het bovenste
lidmaat, thorax en nek
Introductie
- Doel is kennis maken met verschillende ziektebeelden
- Casuspresentatie aan begin en einde van de les
- Examinering op basis van hand-outs en syllabus
- Examen: Multiple choice
Lichamelijk orthopedisch onderzoek van het kind
- Inspectie begint in de wachtzaal en tijdens hetero-anamnese
- Actief bewegingsonderzoek
o Volledig lidmaat + wervelzuil (kinderen zijn complexer om te onderzoeken)
o Passiefbewegingsonderzoek
▪ Pijnlijk gewricht als laatste beoordelen
▪ Steeds selectief
o Palpatie
▪ Voorzichtig
Inleiding traumatologie
- Verschil tussen kinderen en volwassen
o Kinderen hebben meer risico voor gedrag
o Compliance
- Meer fracturen in de zomermaanden
- Groei
o Secundaire ossificatie centra
▪ Secundaire ossificatie kernen van de
elleboog – CRITOE
• Capitellum
• Radius kop
• Interne epicondyle
• Trochlea
• Olecranon
• Externe epicondyle
Salter Harris classificatie
= Is een manier om breuken die de groeischijven betreffen
te gaan classificeren:
- Type I: dwars door de groeischijf
- Type II: groeischijf + metafyse (frequent
voorkomend)
- Type III: groeischijf + epifyse
- Type IV: metafyse + groeischijf + epifyse
- Type V: compressiefractuur van de groeischijf
(zeldzaam)
1
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Inleidend
Groeipercentages
- Humerus: groeit voornamelijk proximale, ter hoogte van de distale radius
- Onderste lidmaat: voornamelijk groei aan de uiteinden
- Bovenste lidmaat: groei ter hoogte van de knie
Mechanische eigenschappen van kinderbot
- Piekbelasting is lager
o Kinderen zijn kleiner en minder zwaar
- Elasticiteit is hoger
- Plastische deformatie
o Er treedt meer deformatie op bij
kinderen: eerste breuk ter hoogte van
eerste cortex, plastische deformatie, nadien breekt 2de cortex
→ Bot van een kind = groene twijg VS bot van een volwassene = oude droge tak
Remodeleringsmogelijkheden bij kinderen zijn enorm: Afhankelijk van
- De leeftijd
- Plaats van de fractuur
- Richting van de verplaatsing
Groei en remodelering
- Afstand van de groeischijf
- Welke groeischijf
- Leeftijd/ sluiting van de groei schijf
- As van deviatie
Tijd tot consolidatie variabel
- Bij jonge kinderen gaat het sneller genezen dan oudere kinderen
Richtlijnen
- Moeilijk om richtlijnen te krijgen
Veel verschillende factoren die behandeling bepalen
2
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Distale radius fracturen
- Symptomen
- Relevante hoeken bij het bekijken van de distale radius
o Palmaire tilt (11-12°)
o Radiale inclinatie (23°)
- Benoemen van de fractuur
= Radius fractuur met X° angulatie naar dorsaal/volair bij
een jongen/meisje van Xjaar (eventueel nog Smith
fractuur, Colles fractuur of Greenstick fractuur)
o Smith fractuur: fractuur met dorsale verplaatsing
o Colles fractuur: fractuur met volair/palmaire
verplaatsing
o Greenstick: onvolledige fractuur
- Acceptabele angulatie (tabel)
- Gipsbehandeling distale radius
o Indien de gips niet comfortabel is: gipswissel
o < 4jaar of mollige armen: bovenarmgips
o > 4jaar: onderarmgips
Antibrachii fracturen
- Traumamechanisme
o Val op arm
o Rotatietrauma
o Pareer fractuur (meestal ulnaschacht)
- Opletten voor geïsoleerde fracturen
o Ulna → Monteggia fractuur = fractuur ulna + luxatie van proximaal radioulnair
gewricht)
o Radius → Galeazzi fractuur = fractuur radius + luxatie van distaal radioulnair gewricht
- Gipsbehandeling
o Positie van de breuk:
▪ Proximaal: meer supinatie
▪ Midschacht: neutraal
▪ Distaal: pronatie
o Vorm van de gips
▪ Nooit meer dan 90° flexie
▪ Ovale vorm → interosseous moulding
- Wat is er acceptabel? (tabel)
Radiuskopfracturen
- Kliniek
o Pijn bij pronatie-supinatie
o Pijn bij extensie
- Vaak Salter Harris type 1,2,3,4
- Behandeling is afhankelijk van de verplaatsing
o <20-30°: conservatief (4w gips)
o >30°: gesloten reductie + gips of TEN-nagel
3
, MODULE PEDIATRIE – ORTHOPEDIE: PROF LAUMAN
Supracondylaire fracturen
- Diagnostiek
o Vaak voorkomend door val met gestrekte arm
o Zwelling elleboog
o Beperking in flexie en extensie
o Palpatie pijn ter hoogte van de condylen
o Neurologische controle van de 3 zenuwen
o Vasculaire controle capillaire refill en pulsaties
arteria radialis
- Rx voorwaarden
o 2 rode assen altijd kunnen tekenen op Rx-
weergave
- Classificatie van Gartland (niet te kennen)
- Behandeling
o Distale humeris 20% van de groei humerus
o Vanaf 8-10jaar maar 10% van resterende groei distale humerus
o Dus weinig remodelering
- Behandeling volgens Garland-classificatie
o Gartland 1
▪ Conservatief
o Gartland 2
▪ Operatieve behandeling
▪ Gesloten reductie en 2-3 pinnen met bovenarmgips
▪ Totaal 3-4w gips
o Gartland 3
▪ Conform Gartland 2 behandeling
Humerusschacht fracturen
- Diagnose
o Standafwijking en asdrukpijn !!!
o N.radialis kan beschadigd zijn
- Rx = standaard Rx humerus in 2 richtingen
- Behandeling
o Indien reductie nodig → op OK onder sedatie
o Immobilisatie bij greenstick = sling/snoopy
- Nabehandeling
o Rx controle 1-2w en 6w
o 3 maand geen sport
o 6 maand opletten voor refracturen
Proximale humerusfracturen
- Weinig frequent
- Enorm remodeleringsmogelijkheden
o 80% van de groei is proximaal
o Multidirectionele bewegingen
o Proximaal dik periost
4
