Module 1
Algemene psychologie en psychologie uitleggen, begrijpen, herkennen en
toepassen
Algemene psychologie = bestudeerd de algemene processen van het menselijk functioneren
Psychologie = wetenschap van gedrag en mentale processen
Specialisaties binnen psychologie, vormen van psychologen, verschil tussen
psycholoog en psychologisch consulent en verschil tussen psycholoog en
psychiater begrijpen, herkennen, toepassen en vergelijken
Specialisaties van toegepaste psychologie:
• Arbeids- en organisatiepsychologen
• Sportpsychologen
• Schoolpsychologen
• Klinische psychologen en counsels
• Forensische psychologen
• Omgevingspsychologen
• Gerontopsychologen
Vormen psychologen:
• Experimentele psychologen
• Docenten psychologen
• Toegepaste psychologen (= lossen problemen van mensen op door training en behandeling)
Psycholoog vs. psychologisch consulent
Psycholoog:
• 5 jaar opleiding (bachelor en master)
• Diagnoses stellen
• Begeleiding en behandeling
• Eindverantwoordelijke
• Beschermde titel (WUG)
Psychologisch consulent:
• 3 jaar opleiding
• Diagnosestelling onder supervisie
• Begeleiding en counseling
• Geen erkende titel
Psycholoog vs. psychiater
Psychiater = medische specialisme dat zich bezighoudt met diagnoses en behandelingen via medicatie
1
,Stepped care begrijpen en toepassen
Stepped care = verschillende lijnen in de zorg- en hulpverlening
• 0de lijn =zelfhulp en mantelzorg
• 1ste lijn = toegankelijk en goedkoop (bv. Dokters en 1ste lijn psychologen)
• 2de lijn = meer gespecialiseerde zorg en niet snel binnen (bv. Ziekenhuizen)
• 3de lijn = instellingen
Uitdagingen:
• Tekorten en wachttijden
• Snel ontslag
• Sociale ongelijkheid
Meerwaarde van psychologie als wetenschap bespreken en herkennen
Psychologische wetenschappen:
• Wetenschappelijk methode:
→ Hypothese ontwikkelen
→ Data verzamelen
→ Resultaten analyseren
→ Resultaten publiceren
• Soorten onderzoek
→ Experimenten
→ Correlatieonderzoek
→ Survey
→ Natuurlijke observatie
→ Gevalstudie
• Ethische kwesties
→ Informed consent
→ Misleiding
→ Sociale media gebruiken in onderzoek
→ Dierenstudies
Ontstaan van psychologie begrijpen en herkennen
Tijdlijn psychologie:
• Oudheid
→ Plato: scheiding ideale en zichtbare wereld
→ Aristoteles: rationalisme
→ Azië en Afrika: volkspsychologie
• Middeleeuwen
→ Kerk dominant
• 16de –17de eeuw
→ Descartes: scheiding geest en lichaam
→ Locke: empirisme
2
, → Natuurwetenschappen: systematisch observeren
• 19de eeuw
→ Evolutionaire theorie (= Darwin)
→ Structuralisme (= Wilhelm wundt ) en introspectie
• Begin 20ste eeuw
→ Behaviorisme
→ Gestaltpsychologie
→ Functionalisme
→ Eerste intelligentie test
• Midden 20ste eeuw
→ Psychodynamische theorie
→ Humanistische psychologie
→ Cognitieve psychologie
• Vandaag
→ Multidisciplinaire benadering: biologische, cognitieve, behavioristische, whole person,
ontwikkelings en socioculturele psychologie
Verschillende moderne perspectieven herkennen, vergelijken, beschrijven en
toepassen
Perspectieven:
• Biologisch perspectief = oorzaak van gedrag zoeken in functioneren van genen, hersenen,
zenuwstelsel en hormonaal stelsel
→ René Descartes: dualismen rationalisme
→ Nerowetenschappen: hoe hersenen mentale processen creëren
→ Evolutionaire psychologie: gedrag en mentale processen als genetische aanpassing voor
overleving (Charles Darwin)
• Cognitieve perspectief = nadruk op mentale processen als informatieverwerking
→ Structuralisme: ‘elementen’ van bewustzijn onderzoeken (Wilhelm wundt en Edward tichener)
→ Gestaltpsychologie: geheel van bewustzijnservaringen
→ Functionalisme: psychische processen als adaptieve nut en functie (William James)
→ Progressive education: leren door doen (John dewey)
• Behavioristisch perspectief = bron van handelen zoeken uit stimuli vanuit omgeving
→ Watson
→ Skinner
• Whole person perspectief
→ Psychodynamische Psychologie (= diepte Psychologie): nadruk op menselijk functioneren vanuit
interne onbewuste behoefte, verlangens, conflicten en herinneringen (Sigmund Freud)
→ Humanistische psychologie: nadruk op groei, potentie en vrije wil (Carl Rogers: cliënt gerichte
therapie) (abraham Maslow)
→ Psychologie van karaktertrekken en temperament: gedrag en persoonlijkheid zien als product van
fundamentele psychische kenmerken
• Ontwikkelings perspectief: nadruk op erfelijkheid en omgeving, en op voorspelbare veranderingen in
de levensloop
• Socioculturele perspectief = nadruk op sociale interacties, sociaal leren en cultuur
3
Algemene psychologie en psychologie uitleggen, begrijpen, herkennen en
toepassen
Algemene psychologie = bestudeerd de algemene processen van het menselijk functioneren
Psychologie = wetenschap van gedrag en mentale processen
Specialisaties binnen psychologie, vormen van psychologen, verschil tussen
psycholoog en psychologisch consulent en verschil tussen psycholoog en
psychiater begrijpen, herkennen, toepassen en vergelijken
Specialisaties van toegepaste psychologie:
• Arbeids- en organisatiepsychologen
• Sportpsychologen
• Schoolpsychologen
• Klinische psychologen en counsels
• Forensische psychologen
• Omgevingspsychologen
• Gerontopsychologen
Vormen psychologen:
• Experimentele psychologen
• Docenten psychologen
• Toegepaste psychologen (= lossen problemen van mensen op door training en behandeling)
Psycholoog vs. psychologisch consulent
Psycholoog:
• 5 jaar opleiding (bachelor en master)
• Diagnoses stellen
• Begeleiding en behandeling
• Eindverantwoordelijke
• Beschermde titel (WUG)
Psychologisch consulent:
• 3 jaar opleiding
• Diagnosestelling onder supervisie
• Begeleiding en counseling
• Geen erkende titel
Psycholoog vs. psychiater
Psychiater = medische specialisme dat zich bezighoudt met diagnoses en behandelingen via medicatie
1
,Stepped care begrijpen en toepassen
Stepped care = verschillende lijnen in de zorg- en hulpverlening
• 0de lijn =zelfhulp en mantelzorg
• 1ste lijn = toegankelijk en goedkoop (bv. Dokters en 1ste lijn psychologen)
• 2de lijn = meer gespecialiseerde zorg en niet snel binnen (bv. Ziekenhuizen)
• 3de lijn = instellingen
Uitdagingen:
• Tekorten en wachttijden
• Snel ontslag
• Sociale ongelijkheid
Meerwaarde van psychologie als wetenschap bespreken en herkennen
Psychologische wetenschappen:
• Wetenschappelijk methode:
→ Hypothese ontwikkelen
→ Data verzamelen
→ Resultaten analyseren
→ Resultaten publiceren
• Soorten onderzoek
→ Experimenten
→ Correlatieonderzoek
→ Survey
→ Natuurlijke observatie
→ Gevalstudie
• Ethische kwesties
→ Informed consent
→ Misleiding
→ Sociale media gebruiken in onderzoek
→ Dierenstudies
Ontstaan van psychologie begrijpen en herkennen
Tijdlijn psychologie:
• Oudheid
→ Plato: scheiding ideale en zichtbare wereld
→ Aristoteles: rationalisme
→ Azië en Afrika: volkspsychologie
• Middeleeuwen
→ Kerk dominant
• 16de –17de eeuw
→ Descartes: scheiding geest en lichaam
→ Locke: empirisme
2
, → Natuurwetenschappen: systematisch observeren
• 19de eeuw
→ Evolutionaire theorie (= Darwin)
→ Structuralisme (= Wilhelm wundt ) en introspectie
• Begin 20ste eeuw
→ Behaviorisme
→ Gestaltpsychologie
→ Functionalisme
→ Eerste intelligentie test
• Midden 20ste eeuw
→ Psychodynamische theorie
→ Humanistische psychologie
→ Cognitieve psychologie
• Vandaag
→ Multidisciplinaire benadering: biologische, cognitieve, behavioristische, whole person,
ontwikkelings en socioculturele psychologie
Verschillende moderne perspectieven herkennen, vergelijken, beschrijven en
toepassen
Perspectieven:
• Biologisch perspectief = oorzaak van gedrag zoeken in functioneren van genen, hersenen,
zenuwstelsel en hormonaal stelsel
→ René Descartes: dualismen rationalisme
→ Nerowetenschappen: hoe hersenen mentale processen creëren
→ Evolutionaire psychologie: gedrag en mentale processen als genetische aanpassing voor
overleving (Charles Darwin)
• Cognitieve perspectief = nadruk op mentale processen als informatieverwerking
→ Structuralisme: ‘elementen’ van bewustzijn onderzoeken (Wilhelm wundt en Edward tichener)
→ Gestaltpsychologie: geheel van bewustzijnservaringen
→ Functionalisme: psychische processen als adaptieve nut en functie (William James)
→ Progressive education: leren door doen (John dewey)
• Behavioristisch perspectief = bron van handelen zoeken uit stimuli vanuit omgeving
→ Watson
→ Skinner
• Whole person perspectief
→ Psychodynamische Psychologie (= diepte Psychologie): nadruk op menselijk functioneren vanuit
interne onbewuste behoefte, verlangens, conflicten en herinneringen (Sigmund Freud)
→ Humanistische psychologie: nadruk op groei, potentie en vrije wil (Carl Rogers: cliënt gerichte
therapie) (abraham Maslow)
→ Psychologie van karaktertrekken en temperament: gedrag en persoonlijkheid zien als product van
fundamentele psychische kenmerken
• Ontwikkelings perspectief: nadruk op erfelijkheid en omgeving, en op voorspelbare veranderingen in
de levensloop
• Socioculturele perspectief = nadruk op sociale interacties, sociaal leren en cultuur
3
