Volledige begrippenlijsten van alle
hoofdstukken:
Module 1: Neuroanatomie
Begrip Definitie
Centraal zenuwstelsel Complex netwerk vn neuronen & steuncellen, goed beschermt door schedel &
wervelkolom, 3 hersenvliezen & cerebrospinale vocht.
En heeft als functie:
- Integreren & coördineren vn sensorische info
- Plannen v/d motorische respons
- Hogere cognitieve functies
Perifeer zenuwstelsel Verbind neuronen v/h centrale zenuwstelsel met de rest v/h lichaam.
Bundels axonen vormen samen perifere zenuwstelsel onderverdeeld in craniale &
ruggenmergzenuw
Afferent zenuwstelsel het deel van het perifere zenuwstelsel dat informatie van zintuigen en receptoren in het
Somatisch VS. Visceraal hele lichaam transporteert naar het centrale zenuwstelsel
Efferent zenuwstelsel het deel van het zenuwstelsel dat impulsen wegvoert van het centrale zenuwstelsel
Somatisch vs. Autonoom (hersenen en ruggenmerg) naar de spieren en klieren
(parasympatisch &
sympathisch)
Craniale zenuwen: Zenuwen die rechtstreeks aftakken v/d hersenen, hebben elk een naam + romeins cijfer. Je
hebt sensorische (geven info door nr hersenen) en motorische (geven hersensignalen door
nr spieren) of sensomotorisch.
Nervus olfactorius (I) zuiver sensorisch;
reukepitheel
Nervus opticus (II) sensibel;
visuele info transporteert
Nervus oculomotorius (III) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende oogspieren aanstuurt, intrinsieke oogspier aangestuurd:
iris & lens kunnen veranderen
Nervus trochlearis (IV) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende oogspieren aanstuurt, beweging v/h oog
Nervus trigeminus (V) Gemengde zenuw;
Sensorisch: leid sensorische info v/h hoofd & aangezicht nr hersenen
Motorisch: stuurt verschillende kauwspieren aan,
zenuw bestaat uit 3 takken:
- Nervus opthalmicus: sensorische info vanuit bovenste deel v/h aangezicht nr
hersenen stuurt
- Nervus maxillaris: sensorische info vanuit middelste deel
- Nervus mandibularis: sensorische info vanuit onderste deel stuurt + motorische
info nr kauwspieren stuurt
Nervus abducens (VI) Motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die oogspieren aanstuurt + zorgt voor beweging v/h oog
Nervus facialis (VII) Gemengde zenuw;
Sensorische: smaakzintuigen vn voorste 2/3 deel v/d tong
Motorisch: aansturen vn spieren i/h aangezicht verschillende gelaatsuitdrukkingen
(mimiek)
Nervus vestibulocochlearis (VIII) Sensorische zenuw;
2 delen:
- Pars vestibularis: info i/h evenwichtsorgaan i/h middenoor
- Pars: cochlearis: geluidsinfo vanuit slakkenhuis v/h binnenoor
Nervus glossopharyngeus (IX) Gemengde zenuw: die tong & keel bezenuwt
Sensorisch: smaakzintuigen achterste een 3de deel v/d tong + registratie v/d bloeddruk &
concentratie vn bloedgassen
Motorisch: stuurt keelspieren aan die verantwoordelijk zijn voor het slikken, ook bepaalde
speekselklieren
,Nervus vagus (X) Gemengde zenuw: binnen als buiten hoofd-halsgebied actief
Sensorisch: geleidt signalen vanuit oorschelp, gehoorgang, diafragma, smaakreceptoren in
de keel, slokdarm, luchtwegen, ingewanden i/d buik- en bekkenholte
Belangrijkste zenuw i/h detecteren vn veiligheid & activeren vn sociale
betrokkenheidsysteem
Motorisch: verantwoordelijk vr groot gedeelte v/h parasympatisch zenuwstelsel + heeft
effect op meerdere ingewanden i/d borst-, buik- & bekkenholte
Nervus accessorius (XI) Motorisch:
Spieren aanstuurt i/h gehemelte, keelholte + spieren hals & schouders
Nervus hypoglossus (XII) Motorisch;
Tongspieren aanstuurt
Ruggenmergzenuwen: 31 paar, aftakken v/h ruggenmerg + onderverdeeld adhv locatie waar ze ontspringen elk
verbonden met specifiek lichaamsoppervlakte
Beschadiging sensorische & motorische uitval
Vervlechten op 4 plaatsen => zenuwvlecht/plexus
Cervicale 8x (C1-C8)
Thoracale 12x (T1-T12)
Lumbale 5X ((L1-L5)
Sacrale 5x (S1-S5)
Coccygiale 1x (Co1)
Plexussen: De 4 plaatsen waar ruggenmergzenuwen vervlechten tot zenuwvlecht of plexus
- Plexus cervicalis
- Plexus brachialis
- Plexus lumbalis
- Plexus sacralis
Voorwortel / ventrale wortel is de motorische zenuwbundel die aan de voorzijde van het ruggenmerg ontspringt.
Achterwortel / dorsale wortel De achterwortel bevat uitsluitend sensorische (gevoels-)zenuwvezels. Deze vezels sturen
informatie over pijnprikkels, temperatuur, aanraking en positiezin vanuit het lichaam naar
het centrale zenuwstelsel
Voorhoorn – zijhoorn – Voorhoorn: Bevat motorische neuronen (motoneuronen) die de skeletspieren aansturen
achterhoorn (motorische efferente vezels)
Zijhoorn: Komt voornamelijk voor in het thoracale en bovenste lumbale ruggenmerg (T1-
L2). Deze bevat neuronen van het autonome (sympatische) zenuwstelsel, die
onwillekeurige functies zoals hartslag en spijsvertering regelen
Achterhoorn: Ontvangt sensorische informatie vanuit het lichaam (sensibele afferente
vezels), zoals pijn, temperatuur en aanraking
Ganglion Bijniermerg gemodificeerd sympathisch ganglion
Gn sprake vn aparte postganglionaire vezels)
Cerebrum Grote hersenen dat uit 2 delen bestaat:
- 2 hersenhelften v/h telencephalon
- tussenhersenen
Telencephalon grootste en meest ontwikkelde deel van de menselijke hersenen, afkomstig van de
embryonale voorhersenen.
Het omvat de twee cerebrale hemisferen, de cerebrale cortex, het limbisch systeem, de
basale ganglia en de reuklobben.
Dit hersengebied reguleert hogere cognitieve functies, motoriek en sensorische verwerking
Diëncephalon Tussenhersenen
Bestaat uit 3 delen:
- epithalamus
- thalamus
- hypothalamus
Hersenstam Meest automatische & minst bewuste functies w hier geregeld
Bestaat uit 3 delen:
- mesencaphalon
- pons
- medulla oblongata
Mesencephalon/middenhersenen 2 delen:
- tectum (sensorisch)
- tegmentum (motorisch)
Pons/brug Verbinden tssn mesencephalon, cerebellum, cerebrum & ruggenmerg
, W geassocieerd met ontstaan vn dromen
Belangrijk vr lokaliseren vn geluiden
Medulla oblongata / verlengde Verbinding tssn hersenen & ruggenmerg
merg Vinden kernen vr regulatie vn vitale functies & autonome functies aangestuurd
Cerebellum Hangt achteraan hersenstam & bevat meer neuronen dan de rest vn ons lichaam
Automatisch verwerkingscentrum 2 belangrijke functies:
- controleren v/h evenwicht & houding door snelle automatische bewegingen
- programmeren & aanpassen vn bewegingen
Fissura longitudinalis cerebri Verdeekt hersenen in linker & rechter helft
Corpus callosum / hersenbalk Bestaande uit witte stof
Transport gebeurt voornamelijk hierdoor
Sulcus lateralis, centralis & Ondiepe groeven die hersenhelft verdeeld in 4 lobben/kwabben
parieto-occipitale - frontale lob – achterliggende pariëtale lob sulcus centralis
- frontale lob – temporale lob laterale sulcus
- occipitale lob – pariëntale lob pariënto-occipitale sulcus
Precentral gyrus hersenwinding in de frontale kwab, direct voor de sulcus centralis
Postcentral gyrus prominente hersenwinding in de pariëtale kwab (wandbeenkwab) die fungeert als de
primaire somatosensorische cortex
Lobus frontalis/ Motoriek & integratie + nemen vn beslissingen
frontaalkwab/voorhoofdkwab
Lobus temporalis / Sensorisch auditief, visueel & smaak
Temporaalkwab / slaapkwab
Lobus parietalis / Pariëtaalkwab / Sensorisch tactiel & lichaamsgvl
kruin- of wandkwab
Lobus occipitalis / Occipitaalkwab Visueel-sensorisch
/ achterhoofdskwab
Medulla cerebri / hersenmerg info uit verschillende delen v/d hersenschors w uitgewisseld dooor gemyeliniseerde
uitlopers vn neuronen
ook wel witte stof genoemd
commissurale vezels - Neurale paden i/d hersenen overeenkomstige gebieden in linker- en
rechterhersenhelft met elkaar verbinden
- Deel vn witte stof
- Zorgen vr communicatie & integratie vn info tssn beide helften
Associatievezels - Zenuwvezelbundels i/d witte stof vn hersenen
- Verschillende gebieden binnen dezelfde hemisfeer met elkaar verbinden
Projectievezels - Vormen verbinding tssn cortex & lagere hersencentra, hersenstam / ruggenmerg
- Verantwoordelijk vr verplaatsen vn impulsen vn & nr hersenschors
- Transport vn sensorische info (opstijgend) nr schors
- Transport motorische info (dalend) vn schors nr lichaam
Primaire motorische schors - Hersengebied i/d precentrale gyrus (frontale kwab)
- Primair verantwoordelijk voor uitvoering vn vrijwillige bewegingen
- Signalen sturen via ruggenmerg nr spieren via somatotopische kaart
Somatisch motorisch - Cruciaal onderdeel vn hersenen
associatiegebied - Gelegen in frontaalkwab
- Sleutelrol bij planning & coördinatie vn complexe vrijwillige bewegingen
Visuele cortex - Deel v/d hersenschors i/d occipitale kwab
- Visuele info verwerkt
Auditieve schors - Hersengebied i/d temporale kwab
- Geluidstrillingen verwerkt, analyseert & interpreteert
Auditief associatiegebied - Cruciaal onderdeel vn hersenen
- In temporale kwab
- Interpretatie & verwerking vn geluid
Basale kernen - = basale ganglia
- Bevinden zich diep in beide hersenhelften
- Structuren vn grijze stof => essentieel vr reguleren vn automatische motoriek,
bewegingsplanning, emotie & cognitieve processen
- Selecteren juiste bewegingsprogramma’s & onderdrukken ongewenste
bewegingen
- Sturen soepele motoriek aan
Thalamus - 2 kernen links & rechts vn 3de ventrikel liggen
- Verantwoordelijk selectie vn sensorische info
Hypothalamus - Onder 3de ventrikel
hoofdstukken:
Module 1: Neuroanatomie
Begrip Definitie
Centraal zenuwstelsel Complex netwerk vn neuronen & steuncellen, goed beschermt door schedel &
wervelkolom, 3 hersenvliezen & cerebrospinale vocht.
En heeft als functie:
- Integreren & coördineren vn sensorische info
- Plannen v/d motorische respons
- Hogere cognitieve functies
Perifeer zenuwstelsel Verbind neuronen v/h centrale zenuwstelsel met de rest v/h lichaam.
Bundels axonen vormen samen perifere zenuwstelsel onderverdeeld in craniale &
ruggenmergzenuw
Afferent zenuwstelsel het deel van het perifere zenuwstelsel dat informatie van zintuigen en receptoren in het
Somatisch VS. Visceraal hele lichaam transporteert naar het centrale zenuwstelsel
Efferent zenuwstelsel het deel van het zenuwstelsel dat impulsen wegvoert van het centrale zenuwstelsel
Somatisch vs. Autonoom (hersenen en ruggenmerg) naar de spieren en klieren
(parasympatisch &
sympathisch)
Craniale zenuwen: Zenuwen die rechtstreeks aftakken v/d hersenen, hebben elk een naam + romeins cijfer. Je
hebt sensorische (geven info door nr hersenen) en motorische (geven hersensignalen door
nr spieren) of sensomotorisch.
Nervus olfactorius (I) zuiver sensorisch;
reukepitheel
Nervus opticus (II) sensibel;
visuele info transporteert
Nervus oculomotorius (III) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende oogspieren aanstuurt, intrinsieke oogspier aangestuurd:
iris & lens kunnen veranderen
Nervus trochlearis (IV) motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die verschillende oogspieren aanstuurt, beweging v/h oog
Nervus trigeminus (V) Gemengde zenuw;
Sensorisch: leid sensorische info v/h hoofd & aangezicht nr hersenen
Motorisch: stuurt verschillende kauwspieren aan,
zenuw bestaat uit 3 takken:
- Nervus opthalmicus: sensorische info vanuit bovenste deel v/h aangezicht nr
hersenen stuurt
- Nervus maxillaris: sensorische info vanuit middelste deel
- Nervus mandibularis: sensorische info vanuit onderste deel stuurt + motorische
info nr kauwspieren stuurt
Nervus abducens (VI) Motorisch;
1 v/d 3 zenuwen die oogspieren aanstuurt + zorgt voor beweging v/h oog
Nervus facialis (VII) Gemengde zenuw;
Sensorische: smaakzintuigen vn voorste 2/3 deel v/d tong
Motorisch: aansturen vn spieren i/h aangezicht verschillende gelaatsuitdrukkingen
(mimiek)
Nervus vestibulocochlearis (VIII) Sensorische zenuw;
2 delen:
- Pars vestibularis: info i/h evenwichtsorgaan i/h middenoor
- Pars: cochlearis: geluidsinfo vanuit slakkenhuis v/h binnenoor
Nervus glossopharyngeus (IX) Gemengde zenuw: die tong & keel bezenuwt
Sensorisch: smaakzintuigen achterste een 3de deel v/d tong + registratie v/d bloeddruk &
concentratie vn bloedgassen
Motorisch: stuurt keelspieren aan die verantwoordelijk zijn voor het slikken, ook bepaalde
speekselklieren
,Nervus vagus (X) Gemengde zenuw: binnen als buiten hoofd-halsgebied actief
Sensorisch: geleidt signalen vanuit oorschelp, gehoorgang, diafragma, smaakreceptoren in
de keel, slokdarm, luchtwegen, ingewanden i/d buik- en bekkenholte
Belangrijkste zenuw i/h detecteren vn veiligheid & activeren vn sociale
betrokkenheidsysteem
Motorisch: verantwoordelijk vr groot gedeelte v/h parasympatisch zenuwstelsel + heeft
effect op meerdere ingewanden i/d borst-, buik- & bekkenholte
Nervus accessorius (XI) Motorisch:
Spieren aanstuurt i/h gehemelte, keelholte + spieren hals & schouders
Nervus hypoglossus (XII) Motorisch;
Tongspieren aanstuurt
Ruggenmergzenuwen: 31 paar, aftakken v/h ruggenmerg + onderverdeeld adhv locatie waar ze ontspringen elk
verbonden met specifiek lichaamsoppervlakte
Beschadiging sensorische & motorische uitval
Vervlechten op 4 plaatsen => zenuwvlecht/plexus
Cervicale 8x (C1-C8)
Thoracale 12x (T1-T12)
Lumbale 5X ((L1-L5)
Sacrale 5x (S1-S5)
Coccygiale 1x (Co1)
Plexussen: De 4 plaatsen waar ruggenmergzenuwen vervlechten tot zenuwvlecht of plexus
- Plexus cervicalis
- Plexus brachialis
- Plexus lumbalis
- Plexus sacralis
Voorwortel / ventrale wortel is de motorische zenuwbundel die aan de voorzijde van het ruggenmerg ontspringt.
Achterwortel / dorsale wortel De achterwortel bevat uitsluitend sensorische (gevoels-)zenuwvezels. Deze vezels sturen
informatie over pijnprikkels, temperatuur, aanraking en positiezin vanuit het lichaam naar
het centrale zenuwstelsel
Voorhoorn – zijhoorn – Voorhoorn: Bevat motorische neuronen (motoneuronen) die de skeletspieren aansturen
achterhoorn (motorische efferente vezels)
Zijhoorn: Komt voornamelijk voor in het thoracale en bovenste lumbale ruggenmerg (T1-
L2). Deze bevat neuronen van het autonome (sympatische) zenuwstelsel, die
onwillekeurige functies zoals hartslag en spijsvertering regelen
Achterhoorn: Ontvangt sensorische informatie vanuit het lichaam (sensibele afferente
vezels), zoals pijn, temperatuur en aanraking
Ganglion Bijniermerg gemodificeerd sympathisch ganglion
Gn sprake vn aparte postganglionaire vezels)
Cerebrum Grote hersenen dat uit 2 delen bestaat:
- 2 hersenhelften v/h telencephalon
- tussenhersenen
Telencephalon grootste en meest ontwikkelde deel van de menselijke hersenen, afkomstig van de
embryonale voorhersenen.
Het omvat de twee cerebrale hemisferen, de cerebrale cortex, het limbisch systeem, de
basale ganglia en de reuklobben.
Dit hersengebied reguleert hogere cognitieve functies, motoriek en sensorische verwerking
Diëncephalon Tussenhersenen
Bestaat uit 3 delen:
- epithalamus
- thalamus
- hypothalamus
Hersenstam Meest automatische & minst bewuste functies w hier geregeld
Bestaat uit 3 delen:
- mesencaphalon
- pons
- medulla oblongata
Mesencephalon/middenhersenen 2 delen:
- tectum (sensorisch)
- tegmentum (motorisch)
Pons/brug Verbinden tssn mesencephalon, cerebellum, cerebrum & ruggenmerg
, W geassocieerd met ontstaan vn dromen
Belangrijk vr lokaliseren vn geluiden
Medulla oblongata / verlengde Verbinding tssn hersenen & ruggenmerg
merg Vinden kernen vr regulatie vn vitale functies & autonome functies aangestuurd
Cerebellum Hangt achteraan hersenstam & bevat meer neuronen dan de rest vn ons lichaam
Automatisch verwerkingscentrum 2 belangrijke functies:
- controleren v/h evenwicht & houding door snelle automatische bewegingen
- programmeren & aanpassen vn bewegingen
Fissura longitudinalis cerebri Verdeekt hersenen in linker & rechter helft
Corpus callosum / hersenbalk Bestaande uit witte stof
Transport gebeurt voornamelijk hierdoor
Sulcus lateralis, centralis & Ondiepe groeven die hersenhelft verdeeld in 4 lobben/kwabben
parieto-occipitale - frontale lob – achterliggende pariëtale lob sulcus centralis
- frontale lob – temporale lob laterale sulcus
- occipitale lob – pariëntale lob pariënto-occipitale sulcus
Precentral gyrus hersenwinding in de frontale kwab, direct voor de sulcus centralis
Postcentral gyrus prominente hersenwinding in de pariëtale kwab (wandbeenkwab) die fungeert als de
primaire somatosensorische cortex
Lobus frontalis/ Motoriek & integratie + nemen vn beslissingen
frontaalkwab/voorhoofdkwab
Lobus temporalis / Sensorisch auditief, visueel & smaak
Temporaalkwab / slaapkwab
Lobus parietalis / Pariëtaalkwab / Sensorisch tactiel & lichaamsgvl
kruin- of wandkwab
Lobus occipitalis / Occipitaalkwab Visueel-sensorisch
/ achterhoofdskwab
Medulla cerebri / hersenmerg info uit verschillende delen v/d hersenschors w uitgewisseld dooor gemyeliniseerde
uitlopers vn neuronen
ook wel witte stof genoemd
commissurale vezels - Neurale paden i/d hersenen overeenkomstige gebieden in linker- en
rechterhersenhelft met elkaar verbinden
- Deel vn witte stof
- Zorgen vr communicatie & integratie vn info tssn beide helften
Associatievezels - Zenuwvezelbundels i/d witte stof vn hersenen
- Verschillende gebieden binnen dezelfde hemisfeer met elkaar verbinden
Projectievezels - Vormen verbinding tssn cortex & lagere hersencentra, hersenstam / ruggenmerg
- Verantwoordelijk vr verplaatsen vn impulsen vn & nr hersenschors
- Transport vn sensorische info (opstijgend) nr schors
- Transport motorische info (dalend) vn schors nr lichaam
Primaire motorische schors - Hersengebied i/d precentrale gyrus (frontale kwab)
- Primair verantwoordelijk voor uitvoering vn vrijwillige bewegingen
- Signalen sturen via ruggenmerg nr spieren via somatotopische kaart
Somatisch motorisch - Cruciaal onderdeel vn hersenen
associatiegebied - Gelegen in frontaalkwab
- Sleutelrol bij planning & coördinatie vn complexe vrijwillige bewegingen
Visuele cortex - Deel v/d hersenschors i/d occipitale kwab
- Visuele info verwerkt
Auditieve schors - Hersengebied i/d temporale kwab
- Geluidstrillingen verwerkt, analyseert & interpreteert
Auditief associatiegebied - Cruciaal onderdeel vn hersenen
- In temporale kwab
- Interpretatie & verwerking vn geluid
Basale kernen - = basale ganglia
- Bevinden zich diep in beide hersenhelften
- Structuren vn grijze stof => essentieel vr reguleren vn automatische motoriek,
bewegingsplanning, emotie & cognitieve processen
- Selecteren juiste bewegingsprogramma’s & onderdrukken ongewenste
bewegingen
- Sturen soepele motoriek aan
Thalamus - 2 kernen links & rechts vn 3de ventrikel liggen
- Verantwoordelijk selectie vn sensorische info
Hypothalamus - Onder 3de ventrikel
