Samenvatting Farmacologie Module 17 | Juridische aspecten voorschrijven | Arteveldehogeschool | 2025/26

A. JURIDISCHE ASPECTEN BIJ VOORSCHRIJVEN MEDICATIE
 kent de juridische basis van het voorschrijfrecht bij voorschrijven intra- en extramuraal
 kent de lijst van medicatie die de vroedvrouw mag voorschrijven
 hebt weet van de kwalificatiecriteria van de opleiding en kan verklaren waarom registratie bij FOD
gezondheidszorg nodig is
 kent de juridische implicaties van het elektronisch voorschrift
 kent de modaliteiten van het voorschrijven van medicatie en kan ze toepassen in praktijk
 kan met eigen woorden verklaren wat de impact is van de wet van patiëntenrechten van 2002 op zijn
eigen praktijk



JURIDISCHE BASIS VOORSCHRIJFRECHT
Art 62, 3
Wij mogen als vrvr medicatie voorschrijven
 Vanaf contraceptie (anticonceptie) tot 3m pp
 Zowel intra- en extramuraal



Normale zw Foliumzuur 0,4 mg of 4 mg Neurale buisdefect
Metoclopramide Tb 10 mg of sir 5mg/5ml Anti-emeticum
Paracetamol 0,5 of 1g Pijnstillend, koortswerend
Anti-infectieuze crème/ovules Vaginale infecties
Nitrofurantoïne Tabletten 50-100 mg Ontsmetting bij infectie
Anti-Rho immunoglobuline D IM ampullen rH – mama
Influenza vaccin preventie griep
Combinatie vaccin
Ijzer laag ferritine
Ranitidine 150 mg maagzuur
Omeprazole 20 mg maagzuur
Progesteron 200 mg activiteit uterus

Arbeid & Lidoocaïne chloorhydraat 1 & 2 % zonder adr Plaatselijke verd hechten
bevalling Mepivacaïne chloorhydraat
Oxytocine 10 IE Pp bloeding
Penicilline of Amoxicilline GBS +

Post-partum Oxytocine 10 IE Sub-uteriene involutie
Diclofenac 75 mg Ontstekingsrem & pijn
Ibuprofen 200-400 mg Ontstekingsrem & pijn
Paracetamol 0,5 – 1g Pijn & koorts
Antimyotica of antibact crème Lokale beh tepels
Nystatine suspensie Orale/lokale beh myc baby
Misoprostol 0,2 mg rectaal/oraal
Fytmenadion Ped ampullen Vit K baby
Anti-Rho immunogl D IM ampullen Rh- mama
Hep B vaccin Ped vorm
Cabergoline 0,5 mg Lactatieremmer
Levonogestrel 0,03 mg Contraceptiva progesteron
Desogesterel 0,075 mg Contraceptiva progesteron
Etinyl-estradiol 0,02 mg Oestro-progestativa




1

, Urgentietas Zuurstof & toedieningsmateriaal
Steriele kompressen, verbanden
Fysiologische serum 1L
Plasma expander 1L
Oxytcine 10 IE 5 ampullen
Misoprostol 0,2 mg 1 doos
15 carbost IM 2 ampullen
Adrenaline 0,3 mg epipen


RIZIV
= organiseert, beheert en controleert ‘verplichte verzekering’ in België
 Als vrvr RIZIV nummer aanvragen
 003 = je mag medicatie voorschrijven

Kwaliteitscriteria: 3 ECTS & registratie FOD

Registratie FOD
 Visum dat bevestigt dat je als vrvr voldoet aan voorwaarden
 Erkenning beroep
 Toegang tot handelingen uitvoeren: gm voorschrijven, medische handelingen



MODEL VOORSCHRIFT

Vanaf 1 januari 202 werd elektronisch voorschrijven verplicht via EPD,
EMD of PARIS

Papieren voorschrift
Mag bij ambulante zorg bij huisbezoeken, niet in consultatiebureau

Bij R/ stofnaam, geen merknaam noteren!




MODALITEITEN (VOORWAARDEN)
Voorschrijver
 RIZIV nr
 Naam & voornaam
 Stempel & handtekening

Pt naam & voornaam

2

,Details product
 Toedieningsvorm
 Sterkte
 Therapieduur
 Stofnaam (VOS)
 Dagdosering (PDD)

Reflecteer in pt dossier

OTC-producten
= over the counter, over de toonbank, zonder voorschrift!
 Vraag na wat pt allemaal inneemt

Specifieke regels voor AB & Antimyotica
 ‘Niet-substitueerbaar wegens therapeutische bezwaar’ op voorschrift
= mag niet vervangen worden door goedkoper alternatief
 Allergisch of intolerant aan een hulpstof met erkende werking ‘allergie voor …’

Terugbetaling
 Op BCFI prijsvergelijkingstabellen
 Extra tegemoetkoming bij contraceptiva jonger dan 25j

JURIDISCHE IMPLICATIES
Waakzaam bij trouwheid & overconsumptie!

Wat van patientenrecht 2002
Gelijkwaardige relatie pt & zorgverlener --> informed consent




3

, B. FARMACOKINETIEK & FARMACODYNAMIEK

PASSAGE OVER MEMBRANEN
Gm komt terecht op plaats van werking

Belangrijke basispunten
 Elk gm moet oplossen om zich te verdelen in het lichaam
 Als plaats van oplossen verschillend is van plaats werking dan passeren deze biologische membranen

Tekening dia 5




Transcellulair transport = door cellen heen
Paracellulair/ultrafiltratie = tussen cellen door
Passief transcellulair transport = door cellen heen zonder dat er energie (ATP) nodig is



Membraan is op sommige plaatsen dikker/denser




PASSIEVE DIFFUSIE
= door cellen heen zonder dat er energie (ATP) nodig is

Snelheid van diffusie wordt bepaald door
 Molecuulgrootte Mw snelst bij kleine (groter dan 800 Dalton lukt niet)
 Ionisatiegraad pKa snelst bij niet-geïoniseerde
 Lipofiliciteit logP snelst bij hoge




4