ALLE PPT MET BLAUWE WOORDEN NOG EENS BEKIJKEN EN ZIEN HOE ZE HAAR EXAMEN OPSTELT
Digitale Tekstanalyse
1) Taaltechnologie
Artificiële/kunstmatige intelligentie
= mogelijkheid v machine om mensachtige vaardigheden te vertonen – zoals redeneren,
leren , plannen en creativiteit.
= ook verzamelnaam voor technologieen die machiens een zekere vorm van (menselijke)
intelligentie verschaffen (maar nog geen human-like AI)
Sentimentanalyse: computer die analyseert of tekst eerder positief of negatief is.
Wat is taaltechnologie?
Cyberveiligheid (use case)
Nieuwspersonalisatie (use case)
Automatische sentimentanalyse / emotiedetectie (= dieper dan enkel neg of pos)
Furhat (use case): kan bep gelaatsuitdrukkingen laten zien, conversatie mogelijk.
2) Digital Humanities
Digitale tekstanalyse is nauw verwant met breed onderzoeksveld v digital humanities
- = methodes die toegepast worden, het onderzoeksveld
Definitie = onderzoeksdomein op kruispunt van computer- of digitale technologieën en de
Humanities of Geesteswetenschappen.
Origine
- Term uit Renaissance: schift van God naar mens als centraal in h wereldbeeld
(=antropocentrisme)
- Disciplines die foucssen op kunsten, literatuur, theater enz.
Wat is bel
- Tweerichtingsverkeer tss digital en humanites
o Gebruik v technologie en digitale methodes bij geesteswetenschappelijk onderzoek
o Kritische reflectie en stellen van ”humanistische” vragen over de technologie
= Systematisch gebruik van digitale bronnen en methodes (databanken, tekstanalysetools,
programmeertalen, visualisaties, enz.) in de geesteswetenschappen en de analyse van hun
toepassing.
Doel
- Onderzoek in humanities verzamelen, organiseren, analyseren en presentere mbv
computationele methodes
1
, - ultiem doel: nieuwe vragen stellen en beantwoorden, en oude vragen op een nieuwe manier
benaderen
Voorbeeldprojecten
- Stanford: Inhoud v databases koppelen aan geografische info => visualiseren in kaart
- Verdwenen zwinhavens
o Non-invasieve methodes: niet het terrein aantasten
- Wechanged
- Cune-iiif-orm: 3D visualisaties v kleitabletten met spijkerschrift,
o Automatische digitalisering
o Automatische tekstanalyse
Transliteratie: omzetten naar alfabetisch schrift
o Om eigennamen en bel conepten uit tabletten te halen
- Digital Transgender archive: info samenbrengen over transgemeenschap
- Torn-apart project: geografische coördinaten koppelen om bep zaken te systematiseren en
visualiseren
=> Breed scala v methodes + definitie v DH veranderd constant
=> Komt altijd voor: het is interdisciplinair en gebaseerd op empirische data
Gesch v DH
- Stamt af v gebied v “humanities computing”
- Komt van Roberta Busa, was pioneer voor gebruik v computers voor letterkundig onderzoek
o Wilde index domisticus bouwen, zorgt ervoor dat je alle werken v Thomas van
Aquino
- 1987: TEI manier om alle teksten op te slaan, protocol voor taggen v digitale teksten
o Heeft mee veld v elektronische tekstwetenschap vorm te gegeven
o Geleid to XML-standaard
Bel zaken in evolutie v DH
- 1981: eerste personal computer ontwikkeld door IBM + world wide web = meer aandacht
voor design en multimedia naast tekstdata
- 2004: bundel A Companian to Digital Humanities
- Vanaf dan spreekt men over computationele wending: gebruik v computers binnen
humanities
- 2009: vormgeving aan vakgebied v DH
Kritiek op DH
- 1) Gebrek aan kritisch nadenken over implicaties v computationele denkbeelden, Big Data,
visualisatie, digitale methoden
o Wetenschappers moetne zich meer bewust maken v gevolgen
- 2) Black Box: gebruik v tools door wetenschappers die niet volledig begrijpen hoe deze tools
werken en hoe de data die ze invoeren verwerkt en geanalyseerd worden
- 3) Gebrek aan diversiteit: vooroordelen die invloed hebben op de tools en teksten die
gebruikt worden binnen de DH
o Automatische vertaalsystemen worden getraind op heel veel data, hierdoor komen
er stereotypen in vertaling
2
Digitale Tekstanalyse
1) Taaltechnologie
Artificiële/kunstmatige intelligentie
= mogelijkheid v machine om mensachtige vaardigheden te vertonen – zoals redeneren,
leren , plannen en creativiteit.
= ook verzamelnaam voor technologieen die machiens een zekere vorm van (menselijke)
intelligentie verschaffen (maar nog geen human-like AI)
Sentimentanalyse: computer die analyseert of tekst eerder positief of negatief is.
Wat is taaltechnologie?
Cyberveiligheid (use case)
Nieuwspersonalisatie (use case)
Automatische sentimentanalyse / emotiedetectie (= dieper dan enkel neg of pos)
Furhat (use case): kan bep gelaatsuitdrukkingen laten zien, conversatie mogelijk.
2) Digital Humanities
Digitale tekstanalyse is nauw verwant met breed onderzoeksveld v digital humanities
- = methodes die toegepast worden, het onderzoeksveld
Definitie = onderzoeksdomein op kruispunt van computer- of digitale technologieën en de
Humanities of Geesteswetenschappen.
Origine
- Term uit Renaissance: schift van God naar mens als centraal in h wereldbeeld
(=antropocentrisme)
- Disciplines die foucssen op kunsten, literatuur, theater enz.
Wat is bel
- Tweerichtingsverkeer tss digital en humanites
o Gebruik v technologie en digitale methodes bij geesteswetenschappelijk onderzoek
o Kritische reflectie en stellen van ”humanistische” vragen over de technologie
= Systematisch gebruik van digitale bronnen en methodes (databanken, tekstanalysetools,
programmeertalen, visualisaties, enz.) in de geesteswetenschappen en de analyse van hun
toepassing.
Doel
- Onderzoek in humanities verzamelen, organiseren, analyseren en presentere mbv
computationele methodes
1
, - ultiem doel: nieuwe vragen stellen en beantwoorden, en oude vragen op een nieuwe manier
benaderen
Voorbeeldprojecten
- Stanford: Inhoud v databases koppelen aan geografische info => visualiseren in kaart
- Verdwenen zwinhavens
o Non-invasieve methodes: niet het terrein aantasten
- Wechanged
- Cune-iiif-orm: 3D visualisaties v kleitabletten met spijkerschrift,
o Automatische digitalisering
o Automatische tekstanalyse
Transliteratie: omzetten naar alfabetisch schrift
o Om eigennamen en bel conepten uit tabletten te halen
- Digital Transgender archive: info samenbrengen over transgemeenschap
- Torn-apart project: geografische coördinaten koppelen om bep zaken te systematiseren en
visualiseren
=> Breed scala v methodes + definitie v DH veranderd constant
=> Komt altijd voor: het is interdisciplinair en gebaseerd op empirische data
Gesch v DH
- Stamt af v gebied v “humanities computing”
- Komt van Roberta Busa, was pioneer voor gebruik v computers voor letterkundig onderzoek
o Wilde index domisticus bouwen, zorgt ervoor dat je alle werken v Thomas van
Aquino
- 1987: TEI manier om alle teksten op te slaan, protocol voor taggen v digitale teksten
o Heeft mee veld v elektronische tekstwetenschap vorm te gegeven
o Geleid to XML-standaard
Bel zaken in evolutie v DH
- 1981: eerste personal computer ontwikkeld door IBM + world wide web = meer aandacht
voor design en multimedia naast tekstdata
- 2004: bundel A Companian to Digital Humanities
- Vanaf dan spreekt men over computationele wending: gebruik v computers binnen
humanities
- 2009: vormgeving aan vakgebied v DH
Kritiek op DH
- 1) Gebrek aan kritisch nadenken over implicaties v computationele denkbeelden, Big Data,
visualisatie, digitale methoden
o Wetenschappers moetne zich meer bewust maken v gevolgen
- 2) Black Box: gebruik v tools door wetenschappers die niet volledig begrijpen hoe deze tools
werken en hoe de data die ze invoeren verwerkt en geanalyseerd worden
- 3) Gebrek aan diversiteit: vooroordelen die invloed hebben op de tools en teksten die
gebruikt worden binnen de DH
o Automatische vertaalsystemen worden getraind op heel veel data, hierdoor komen
er stereotypen in vertaling
2
